Heftruckvirtuozen en kunstenaars: Katoen Natie Art

In Brussel loopt deze week de kunst- en antiekbeurs Brafa, maar ook diep in de Antwerpse haven sluimert een massa kunstwerken. Een zeldzame blik achter de schermen bij de kunstexperten van Katoen Natie Art.

Kallo: zijn logistiek, zijn industrie, zijn … kunst? Discreet ondergebracht in een van de uitgestrekte magazijnen van Katoen Natie, in de schaduw van de ‘burcht’ van de groep op de linkeroever, bevindt zich de afdeling Katoen Natie Art. Verantwoordelijke Eline Vandeput gunt ons een uitzonderlijke inkijk in deze atypische afdeling.

Buitenbeentje

“Gezocht: kunsthistoricus én vorkliftvirtuoos.” Dat zou een vacature bij Katoen Natie Art kunnen zijn. De kunstopslagdivisie van de groep is een buitenbeentje temidden van de cargo- en commoditymagazijnen, maar wel eentje dat topman en fervent kunstliefhebber Fernand Huts nauw aan het hart ligt. Niet alleen zijn eigen collectie vindt er onderdak, maar ook verschillende musea en privécollectioneurs doen beroep op Katoen Natie om hun verzamelingen te bewaren. De divisie ontstond overigens in 2010, toen het Antwerpse Museum voor Schone Kunsten de deuren sloot voor renovatie en niet wist waar te blijven met de collectie. Huts besloot een aparte afdeling “art handling” op te zetten en verder uit te bouwen.

Intussen telt het team zes mensen en zitten de kunstwerken verspreid over twee depots van 7.700 en 8.000 m2, waarvan het recentste in november vorig jaar in gebruik werd genomen.

(Heel voorzichtig) laden en lossen

“Het werk hier heeft heel wat gemeen met andere logistieke activiteiten, en toch ook weer niet”, zegt Eline Vandeput, die vijf jaar geleden bij Katoen Natie aan boord kwam. “Het gaat even goed om laden en lossen, stockeren en inventariseren, maar uiteraard trager en voorzichtiger. Elk object wordt grondig gecontroleerd en schoongemaakt voor het gestockeerd wordt. Eén besmet object kan een hele collectie in gevaar brengen.”

In de magazijnen heerst een verlaagd zuurstofpeil om brandgevaar in te dijken, en ook luchtvochtigheid en temperatuur worden strikt op peil gehouden. Voor het overige lijkt de stockeerruimte op een gewoon magazijn: afgezien van hier en daar een museumlogo, laten de meeste kisten niet vermoeden welke kunstschatten ze herbergen. Ook Vandeput blijft discreet over wat er nu precies in de magazijnen huist.

Handen uit de mouwen

Vast staat wel dat je een apart profiel moet hebben voor deze job. Een heen-en-weertrip naar Parijs om op meerdere locaties kunstwerken te op te halen, is geen uitzondering. Een museum dat belt om enkele honderden werken te stockeren. Of een scheepvaartmuseum dat een onderkomen zoekt voor een antieke klipperaak: geen twee werkdagen zijn ooit dezelfde. “We zijn de kleinste afdeling van de groep, maar onze teamleden zijn hand-picked”, weet Vandeput. “Het is niet elke heftruckchauffeur gegeven om waardevolle kunstwerken uit de metershoge rekken te halen. In ons team vind je restaurateurs en kunstenaars die graag de handen uit de  mouwen steken.”  In het kantoor van de kunstafdeling hangt eigen werk van een van de teamleden aan de muur.

De knowhow om het museumklimaat in het magazijn op peil te houden, werd in eigen huis ontwikkeld gedurende twee jaar. Toen Katoen Natie met deze activiteit begon, waren ze, op enkele gespecialiseerde galerieën na, pioniers. “Intussen zie je wel concurrentie ontstaan”, zegt Vandeput. “Daarom zijn we ook aanwezig op de Museumvakdagen in Nederland en enkele grote kunstbeurzen.”

De meeste privéklanten komen met enige regelmaat hun collectie checken om te zien welk stuk van hun collectie ze voor een tijd thuis aan de muur willen hangen. “Klanten hebben niet altijd de ruimte of de faciliteiten om hun collectie optimaal te stockeren. Die zorg nemen wij hen uit handen”, besluit Vandeput.

Michiel Leen