Juristencongres: “Niemand echt blij met aanpassing scheepvaartwetboek”

Nieuws, Scheepvaart
Philippe Van Dijck
Vincent Fransen (links) en Taco van der Valk als voorzitters van de Belgische en Nederlandse verenigingen voor Zeerecht
Vincent Fransen (links) en Taco van der Valk als voorzitters van de Belgische en Nederlandse verenigingen voor Zeerecht © Philippe Van Dijck

Op een congres van Belgische en Nederlandse maritieme juristen bleek dat heel wat stakeholders zich ernstige vragen stellen bij de laatste wijziging van het scheepvaartwetboek. De beide voorzitters waren achteraf tevreden over het congres.

De laatste wijziging aan het scheepvaartwetboek blijft de gemoederen oplaaien. Op een congres van Belgische en Nederlandse maritieme juristen bleek dat heel wat stakeholders zich ernstige juridische vragen stellen bij die laatste wijziging. Ze werd goedgekeurd door het parlement in juni 2021 en veroorzaakte heel wat misnoegde reacties bij onder meer VBO, UNIZO, FORWARD en de BVT (transportverzekeraars).

Juridische dwaasheden

Oud-voorzitter van de Belgische vereniging voor Zeerecht, Frank Stevens, veroordeelde een aantal bepalingen uit de laatste wijziging en sprak van “juridische dwaasheden”.

Uit de discussies achteraf bleek dat niemand goed wist waarom een aantal wijzigingen uiteindelijk wet zijn geworden. Kennelijk waren de reders destijds vooral vragende partij om het wetboek te wijzigen op een aantal punten waarover niet echt controverse bestaat (zoals het retributiesysteem voor schepen onder Belgische vlag en het nieuwe systeem van administratieve boetes). Maar de wijzigingen aan het wetboek gaan veel verder. Zo kunnen bijvoorbeeld eindontvangers van lading in veel gevallen geen vordering meer indienen voor een Belgische rechtbank maar moeten ze naar het buitenland om eventuele schade te verhalen op de rederij.

Een van de aanwezigen suggereerde dat de controversiële wijzigingen wel het product lijken “van slechte communicatie tussen overheid en stakeholders en een politiek systeem dat ‘eens vertrokken’, niet kan worden tegengehouden.” Of deze “dwaasheden” uiteindelijk zullen leiden tot een reparatiewet, is op dit moment nog niet duidelijk

Wet buiten toepassing

Ook een aantal maritieme rechters waren aanwezig op het congres. In afwachting van een reparatiewet is het mogelijk dat de rechtbanken deze wet op individuele basis buiten toepassing verklaren. Dat zou alvast een tijdelijke oplossing kunnen zijn om het evenwicht tussen de belangengroepen van voor de wijziging terug te brengen.

Juridische gevolgen van innovaties

Op het congres werd niet alleen het scheepvaartwetboek besproken. Het stond ook in het kader van de juridische uitdagingen die bepaalde innovaties met zich meebrengen, zoals onbemande schepen en de juridische status van (fiets)koeriers bij spelers als Deliveroo, Uber Eat en Post NL. Prof. Wouter Verheyen noemde de koeriers “moderne slaven” en suggereerde een aantal praktische en juridische oplossingen.

Blij weerzien

De voorzitters van de Belgische en Nederlandse verenigingen voor Zee- en Vervoerrecht toonden zich na afloop zeer tevreden over het congres. Het was een blij weerzien met buitenlandse confraters in een ‘window’ tussen alle covidmaatregelen en reisverboden in. De discussie over het scheepvaartwetboek toont overigens aan dat dit soort evenementen een belangrijk maatschappelijk nut heeft, klonk het achteraf gezamenlijk bij beide voorzitters.

Philippe Van Dijck