Vandermeiren countert bezorgdheid Nationale Bank over Trump en brexit

De Nationale Bank is bezorgd over de impact van de brexit en Trump op de werking van de Antwerpse haven. CEO Jacques Vandermeiren countert met de recentste recordcijfers en herhaalt de grote ambities van zijn recent voorgestelde ondernemingsplan.

De Nationale Bank van België (NBB) becijferde in een lijvige studie het economisch belang van de Antwerpse haven voor de Belgische economie. NBB-directrice Marcia De Wachter (foto) kwam de cijfers gisteravond toelichten op een druk bijgewoonde sessie in het Havenhuis. 

Boerenjaar 

Uit de studie blijkt dat de Antwerpse haven in 2016 goed was voor 4,3 procent van het Vlaamse bruto binnenlands product (alle Vlaamse havens samen komen aan 6,5 procent), een directe en indirecte tewerkstellig van 143.000 mensen (wat 1 Belg op 16 betekent). De toegevoegde waarde van de Antwerpse haven bedroeg in 2016 19 miljard euro. Met de recordcijfers van 2017 in het achterhoofd, zou je haast vergeten dat 2016 eigenlijk een – weliswaar kleine – terugval liet optekenen ten opzichte van 2015, nog zo'n boerenjaar. 

Wakker liggen van de brexit 

Maar na die met statistieken doorspekte goednieuwsshow wijst De Wachter het aanwezige publiek, bijna allemaal ingezetenen van de Antwerpse maritieme sector, op een paar pijnpunten die al heel binnenkort voor moeilijkheden kunnen zorgen in de Belgische havens, en in Antwerpen in het bijzonder. "Tien jaar geleden was de financiële crisis het grote gevaar, vandaag de geopolitiek", zegt De Wachter onverstoorbaar. "De brexit, de dreiging van handelsoorlogen met onder andere het Amerika van Donald Trump, geopolitieke conflicten en een dreigende deglobalisering, kunnen de Belgische havens pijn doen. De brexitperikelen zorgen er vandaag al voor dat Zeebrugge tien procent minder auto's uitvoert naar het Verenigd Koninkrijk (VK). Prepare for the worst and hope for the best is de beste strategie."

De vertroebelde handelsrelaties tussen de VS en de EU zouden volgens De Wachter de Antwerpse haven nog veel meer zorgen moeten baren dan de brexit. "Zeker wanneer ook de EU speciale heffingen op Amerikaanse import gaan heffen. Economische fragmentering is het grootste gevaar voor een wereldhaven", klinkt het. 

De oplossing volgens De Wachter? Meer samenwerking tussen de havens. De NBB-directrice blijft wel geloven in de veerkracht van de Belgische havens en wil zo een zeker optimisme bewaren. 

Disruptie belangrijker

Aan de CEO van het Havenbedrijf, Jacques Vandermeiren, om die donkere wolken te verdrijven. De haventopman stelt meteen dat niet zozeer de geopolitieke spanningen, maar de technologische disrupties – gaande van steeds grotere containerschepen tot bekende fenomenen als digitalisering en de opkomst van de circulaire en CO2-neutrale economie – de havens voor een veel grotere uitdaging stellen. 

Vandermeiren minimaliseert de uitdagingen die De Wachter schetst niet, maar countert door erop te wijzen dat, bijvoorbeeld waar het de brexit betreft, Antwerpen als VK-importhaven minder te vrezen heeft dan bijvoorbeeld Zeebrugge. "Zelfs als het VK de Unie verlaat, blijft de afstand tussen dat land en Antwerpen even groot. En hier zal altijd een markt zijn voor bijvoorbeeld Britse whisky. Dat die import gepaard zal gaan met meer douane- en andere formaliteiten, is niet onoverkomelijk. Brexit of niet, zestig procent van de Europese consumptiekracht blijft zich bevinden in een straal van enkele honderden kilometers rond Antwerpen." 

Ruggensteun 

Het recente bezoek van de EU-brexitdiplomaten aan Antwerpen, gecombineerd met het feit dat de Antwerpse haven er een echte brexit-taskforce op nahoudt, zorgen dat Vandermeiren gematigd optimistisch de toekomst tegemoet ziet. Daarin ziet de CEO van het Havenbedrijf zich geruggensteund door de pijlers van het recent voorgestelde ondernemingsplan van de haven, dat Antwerpen moet klaarstomen voor de toekomst. Ook aan de samenwerking met Zeebrugge wordt gewerkt, zij het dan vooral achter de schermen, geeft hij nog mee. 

2018 breekt records

En, alsof hij de pessimisten in de zaal helemaal knock-out wil meppen, gooit Vandermeiren er nog de recentste kwartaalcijfers achteraan. Ook in de eerste drie maanden van dit jaar breekt Antwerpen records: Q1 van 2018 was het beste kwartaal ooit voor Antwerpen, met 7,1 procent meer overslag ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar en zelfs een stijging van 9,5 procent in de containertrafiek. De kans is groot dat de grens van 1 miljoen behandelde containers per maand in beeld komt in mei. 

Wat natuurlijk weer de vraag om een snelle uitbreiding van de bestaande containercapaciteit op tafel brengt. Maar zelfs in dat dossier is Vandermeiren positief: de beslissing van Vlaams Minister van mobiliteit Ben Weyts (N-VA) wordt volgens Vandermeiren volgende week verwacht. 

De volledige studie van de Nationale Bank van België leest u hier.

Michiel Leen