OPINIE: Transporteurs hebben te weinig lef

Philippe Van Dooren

De economie draait goed, de transportcapaciteit wordt maximaal benut en de transportprijzen stijgen. Voor de wegvervoerders zou de zon volop moeten schijnen. En toch... Hun marges blijven veel te krap, omdat ze de hogere kosten onvoldoende kunnen doorrekenen. Maar is het een kwestie van ‘kunnen’ of van ‘durven’?

Philippe Van Dooren

Redacteur Flows.be

Gisteren bleek uit de Transport Market Monitor dat de beschikbare transportcapaciteit in het Europese wegvervoer tijdens het tweede kwartaal opnieuw daalde tot bijna een historisch laag niveau. Aan de andere kant blijven de kosten stijgen. Vooral de brandstof- en de loonkosten zijn er de oorzaak van. En hierdoor stijgen de transportprijzen, stellen de onderzoekers vast. Zij verwachten dat die trend zich in de tweede helft van het jaar verderzet.

Onlangs verscheen in Nederland een ander rapport, van de Rabobank. Daaruit blijkt dat hoewel de hoogconjunctuur voor een groeiend vrachtaanbod zorgt, de Nederlandse wegvervoerders er niet van profiteren. Ze kunnen de gestegen kosten – vooral de hogere lonen – onvoldoende doorrekenen in de vrachttarieven. Hierdoor blijven de marges in de sector krimpen, zo blijkt. Met andere woorden: de transportprijzen stijgen, maar onvoldoende.

Sinds twee jaar is sprake van omzetgroei binnen het wegtransport. De totale omzet in het wegvervoer is in het eerste kwartaal van 2018 ten opzichte van een jaar eerder met 5,2% gestegen. Daarvan wordt 2,3% verklaard door prijsstijgingen van transport. “Maar als we de toename van de brandstofkosten buiten beschouwing laten, dekt de prijsstijging naar schatting 3,7% van de kosten. De totale marge neemt dus af met 1,4%. Voor ondernemingen die hun brandstofkosten niet volledig kunnen doorbelasten aan de klant, is het tekort nog groter”, stellen de onderzoekers van Rabobank vast. Deze cijfers hebben betrekking op de Nederlandse markt, maar ik zie niet in waarom ze in België niet gelijkaardig zouden zijn.

Omdat de marges de afgelopen jaren te laag waren en zelfs afnamen, bouwen de vervoerders te weinig buffers op. “Vooral op de middellange termijn schuilt hier een groot gevaar in. Als de prijzen door een afname van de vraag weer dalen, maar de kosten op het huidige niveau blijven, bijvoorbeeld. Een harde sanering en consolidatie van de markt is dan onvermijdelijk”, stellen de onderzoekers nog.

De te lage marges houden enorme risico’s in. Het chauffeurstekort groeit zo snel, dat ook wanneer de economie afkoelt, de loonkosten onvermijdelijk zullen blijven stijgen. Ook zullen de vervoerders de komende jaren meer moeten investeren, zowel in meer duurzame transportmiddelen (die duurder zijn) als in IT en digitalisering. Momenteel draait het transport nog 'op papier', maar de omslag naar digitaal is onvermijdelijk. Ze zou zelfs plots kunnen gebeuren. Met de huidige marges en zonder buffers wordt het dus zeer moeilijk om de daaraan verbonden extra kosten te dragen.

Vervoerders worden overbluft in de onderhandelingen over de prijs.

Volgens Rabobank blijven de vrachttarieven achter door een zwakkere onderhandelingspositie van vervoerders ten opzichte van de verladers, die meestal over professionele inkopers beschikken. De onderzoekers stellen ook dat veel transporteurs niet hoog genoeg geschoold zijn om het pleit te winnen. Ze worden overbluft in de onderhandelingen over de prijs.

Misschien heeft het te maken met scholing, al betwijfel ik dat. Twintig of dertig jaar geleden was dat misschien het geval, maar vandaag veel minder. De sector is professioneler geworden. Het heeft vermoedelijk meer te maken met durf. Neem de ‘congestietaks’ die een aantal vervoerders wilden invoeren. In de sector hoor ik dat er weinig van in huis is gekomen. Vandaar de omschakeling naar nachttransport. Het is geen kwestie van ‘willen’ maar van ‘moeten’, omdat verladers het been stijf hielden.

De prijzen zodanig verhogen dan dat ze meer dan alleen de gestegen kosten dekken, vraagt inderdaad lef. De vrees dat een vertrouwde klant ineens overschakelt naar een goedkopere concurrent, is te begrijpen. Maar als de vervoerders het nu niet doen, zullen ze dat zeker niet kunnen als de conjunctuur omslaat. Uitstel van executie dus.