2017 geen topjaar voor Belgische wegvervoerders

Vorig jaar steeg de bedrijvigheid in het Belgische wegvervoer tegenover 2016. Toch was 2017 niet over de ganse lijn positief en was van een volwaardig herstel vooralsnog geen sprake. Wel is het aantal bedrijven met liquiditeitsproblemen gedaald.

Het Instituut Transport en Logistiek België (ITLB) heeft zopas zijn conjunctuurrapport voor 2017 gepubliceerd. Over het algemeen is het positief. Het stelt vast dat het bruto binnenlands product (bbp) met 2,5% toegenomen in zowel de eurozone als in de EU28, maar het concludeert ook dat de Belgische economie iets trager (+1,7%) groeide. Dat vertaalde zich in een hogere activiteit naarmate het jaar vorderde. Het internationaal vervoer dook in de eerste jaarhelft nog in de negatieve cijfers, maar in de tweede helft klom het boven het nulpunt. In het nationaal vervoer was het eerste kwartaal slecht en de rest van het jaar beter, als was het vierde kwartaal niet echt goed.

De meeste vervoerbedrijven lieten het ITLB weten dat zowel de kostprijs als de vrachtprijs op nationaal als op internationaal vlak stabiel bleven in 2017. De kosten stegen evenwel iets sneller dan de vrachtprijzen. Duurdere brandstof wordt als hoofdoorzaak gezien.

Faillissementen

Vorig jaar gingen ook iets meer bedrijven failliet, maar in 2016 kende het laagste aantal falingen sinds de financiële crisis omstreeks 2008. Ruim een derde (35%) van de faillissementen deed zich voor in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, wat disproportioneel hoog is.

De personeelsbestanden stagneerden bij de niet-rijdende arbeiders en de bedienden, en bij de chauffeurs zijn ze zelfs gedaald (-0,6%). "De cijfers de openstaande betrekkingen zijn hiermee in schril contrast. Gemiddeld 39,7% van de vervoerbedrijven verklaarde in de loop van 2017 dat ze een vacature hadden voor een bediende en bij de chauffeurs was dat percentage 30,3%. Bij de niet-rijdende arbeiders bedraagt het 5,5 %", stellen de onderzoekers.

Knelpunten

Het chauffeurstekort is dan ook een van de twee belangrijkste problemen voor de vervoerders in 2017. "Het speelt veel bedrijven flink parten, vooral nu de economie opnieuw aantrekt. Ondanks de geleverde inspanningen om jongeren warm te maken voor het beroep, blijft de instroom van chauffeurs ondermaats", noteert het ITLB. Het tweede is de mobiliteitsproblematiek, vooral rond Brussel, Antwerpen en in toenemende mate ook Gent. "Sommige vervoerders merken op dat de huidige wetgeving van de rij- en rusttijden onvoldoende rekening houdt met de dagdagelijkse realiteit waarmee zij op de wegen geconfronteerd worden", zeggen de onderzoekers.

Liquiditeit

Verder halen ze aan dat de gemiddelde afstandscoëfficiënt doorgaans rond 70 % is blijven hangen: in 2017 werd gemiddeld 70,3 % van de totale afstand afgelegd met een lading, in vergelijking met 70,6 % in het jaar ervoor.

Het aantal bedrijven met liquiditeitsproblemen is afgenomen: gemiddeld signaleerde 9,4 % van de vervoerders liquiditeitstekorten (13,1 % in 2016).

Het aantal investeringen bleef op hetzelfde peil (32,5% van de bedrijven tegen 30,1% in 2019). Bij 61,2 % ging het om een vervangingsinvestering, hoofdzakelijk van motorvoertuigen.

Philippe Van Dooren