Regeerakkoord: maximale modal shift, extra containercapaciteit en 5G

Nieuws, Logistiek
Michiel Leen

Een van de opvallendste vaststellingen bij een eerste lezing van het nieuwe Vlaamse regeerakkoord, is de focus op een modal shift in personen- en goederenverkeer. De focus van het investeringsbeleid ligt op het woon-werk- en woon-schoolverkeer. Het aandeel duurzame modi (te voet, per (e-)step, (e-)fiets of speedpedelec, eigen of via deelsystemen, en met collectief vervoer of taxi) moet voor heel Vlaanderen toenemen tot minstens 40%. Voor de vervoersregio’s Vlaamse Rand, Antwerpen en Gent streven ze zelfs naar een aandeel van duurzame modi van minstens 50%. De personenmobiliteit over water (veerdiensten én Waterbus) wordt geoptimaliseerd door het beheer ervan in handen te geven van één overheidsentiteit. Daarnaast bekijken de verschillende vervoerregio’s welke verbindingen over water kunnen bijdragen tot een betere mobiliteit in de regio.

Mobility as a service

Hoe die modal shift er concreet zal uitzien, blijkt verderop in het document. De ambities moeten worden gehaald door zowel qua personenvervoer als logistiek verder te bouwen aan een kostenefficiënt en vraaggestuurd openbaarvervoernetwerk, naast stijgende fietsinvesteringen. Vlaanderen wil investeren in de alternatieven voor de (vracht)wagen en bouwen aan een multimodaal mobiliteitssysteem dat de reiziger en verlader overtuigt het meest duurzame vervoersmiddel te gebruiken (mobility as a service). Het gebruik van spoorvervoer, binnenvaart en estuaire vaart wordt verder uitgebouwd. Voor de ontsluiting van de haven van Zeebrugge is die estuaire vaart van cruciaal belang. Vlaanderen wil daarom, in samenspraak met Nederland, de verdere versoepeling van de voorwaarden voor het varen met binnenschepen voor de kust.

Combimobiliteit

Voorts ligt in het investeringsbeleid de focus op combimobiliteit: zorgen dat er vlot geschakeld kan worden tussen verschillende transportmodi, maar ook blijven inzetten op extra weginfrastructuur. Vlaanderen wil ook silmmere infrastructuur (ITS) en voertuigen. Ook komt er een uniform kader voor steden en gemeenten die kiezen voor een lage-emissiezone.

De transportcapaciteit op de binnenwateren wordt verhoogd, met de voortgezette uitvoering van het Seine-Scheldeproject, de optimalisatie van het Albertkanaal en het kanaal Brussel-Charleroi, de opwaardering van het kanaal Brugge-Gent en de Brugse Ringvaart met een vernieuwing van de Steenbruggebrug en de Dampoortsluis, met het oog op schepen tot 2.500 ton. Watergebonden bedrijventerreinen krijgen, waar mogelijk, kaaimuren, waar de overslag van goederen in bulk, in containers of op paletten kan gebeuren.

Ook de Vlaamse havens krijgen hun portie huiswerk mee. Vlaanderen stuurt explicit aan op de samenwerking tussen de verschillende Vlaamse havens en wil een eengemaakt havenbestuur voor linker- en rechteroever van het Antwerpse havengebied. Vlaanderen wil ervoor zorgen dat alle informatica en communicatietechnologieplatformen van alle actoren op elkaar worden afgestemd.

De samenwerking met de havens is vastgelegd in een koepelovereenkomst die nu doorvertaald wordt in individuele overeenkomsten per haven. Uitgangspunt is dat de havens binnen dit kader zelf verantwoordelijk worden voor hun werking en ook expliciet aangeven welke bijdrage zij zullen leveren aan de modal shift in het goederenverkeer. De Vlaamse overheid blijft verantwoordelijk voor haar decretaal vastgelegde kerntaken: maritieme toegang, sluiscomplexen en de werking van de Havenkapiteinsdienst.   

Extra containercapaciteit

Tijdens deze bestuursperiode wordt stevig geïnvesteerd in de havens: bijvoorbeeld de nieuwe sluis in Terneuzen wordt in gebruik genomen en er wordt gestart aan de bouw van de nieuwe sluis in Zeebrugge. Er komt ‘zo snel mogelijk’ een robuust voorkeursbesluit voor de realisatie van extra containercapaciteit voor de haven van Antwerpen – inclusief het tweede getijdendok – zodat de werken zo spoedig mogelijk kunnen aanvangen.

Loodswezen

Onder de noemer toegankelijkheid van de Vlaamse havens wordt de ingrijpende hervorming van de loodsdiensten op tafel gebracht. Samen met de loodsen worden de voorwaarden onderzocht waaronder de Dienst Afzonderlijk Beheer Loodswezen kan evolueren naar een bedrijfsstructuur in eigen beheer van die loodsen.

Internationale samenwerking

Inzake internationale scheepvaart en luchtvaart, bepleit Vlaanderen op Europees en internationaal niveau strengere normen. Bovendien investeren ze verder in walstroom. Zo willen ze de luchtkwaliteit in de havenomgeving verbeteren. De Vlaamse regering wil ook de samenwerking met Noord-Frankrijk (Hauts-de-France) en Noordrijn-Westfalen (NRW) versterken. NRW en Hauts-de-France zijn belangrijke partners om respectievelijk ‘3RX’ en de ‘Seine-Schelde-verbinding’ te realiseren, die bijkomende kansen bieden voor de Vlaamse havens. In het geval dat het tot een brexit komt, versterkt Vlaanderen de bilaterale samenwerking met Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland.

Internationale investeringen screenen

In het kader van een economisch veiligheidsbeleid zet Vlaanderen binnen het nieuwe Europese kader een transparant screenings- en blokkeringsmechanisme op poten waarmee ze buitenlandse investeringen met risico’s voor de veiligheid en de openbare orde kunnen evalueren en blokkeren wanneer die evaluatie negatief is. Zo wil Vlaanderen strategische infrastructuren zoals havens, luchthavens en elektriciteitsnet beschermen. EWI en FIT krijgen de opdracht dit verder uit te werken om vervolgens, in een tweede fase, verder af te stemmen met de andere overheden in ons land.

5G voor haven en industrie 

Bijzondere aandacht is er ook voor de uitrol van 5G. Innovatieve spelers moeten de kans krijgen om spectrum aan te kopen voor een specifiek afgebakend gebied (bijvoorbeeld luchthavens, havens, grote ondernemingenterreinen, stadscentra, …). Vlaanderen wil af van de toekenningsperiode voor twintig jaar en gaat naar meer dynamische, kortetermijnallocaties die ook toekenning van spectrum voor specifieke events of andere toepassingen mogelijk maken. Dit vereist wel overleg met de federale overheid. 

Michiel Leen