Antwerpse haven klaar om het luchtruim te veroveren

Nieuws, Logistiek
Jonas Van Boxel

Het Havenbedrijf Antwerpen heeft grootse plannen met drones. “Een jaar geleden namen we de beslissing om als uitbater, regulator en operator drones te willen inzetten om onze taken uit te voeren”, zegt Erwin Verstraelen, Chief Digital Information and Innovation Officer bij Port of Antwerp. Een mogelijke toepassing is het uitvoeren van dagelijkse inspecties: “Zo zouden drones een aantal keer per dag over het gebied kunnen vliegen, zodat wij data kunnen verzamelen en een beeld krijgen van hoe het er in de haven aan toegaat.”

Verstraelen geeft nog een voorbeeld. “Op 250 plaatsen in de haven staan er kasten met reddingsboeien. Wanneer zo’n kast wordt geopend, krijgen wij een melding. Met een drone zouden we snel kunnen zien wat de situatie is, waar er iemand in het water ligt of wanneer het gaat om een of andere grappenmaker.”

Olievlekken

In samenwerking met de Universiteit Antwerpen loopt een onderzoeksproject met hypospectraalcamera’s. Die kunnen bevestigd worden op drones en ingezet worden om olievlekken op het water te detecteren.

Maar het havenbedrijf wil meer doen dan alleen zelf drones inzetten. “We merken dat er in de havengemeenschap enthousiasme is voor de mogelijkheden”, zegt Verstraelen. “En dat zijn er veel: inspecties door politie en brandweer, controles op windturbines of chemische bedrijven, het snel ter plaatse krijgen van medisch materiaal bij een ongeval enzovoort. Het zou enorm waardevol zijn om die toepassingen in een realistische omgeving uit te testen.”

Voorlopig ontbreekt het nog aan een wetgevend kader. “De wetgevers zitten te wachten op onze input om te bepalen wat de use cases zijn en wat de vereisten zijn op technisch vlak. Er is nood aan een faciliterende regelgeving die innovatie toelaat op een veilige manier.”

In november werd op Europees vlak al een stap in die richting gezet. Met het U-space Demonstrator Network wil de Europese Commissie de kennisoverdracht rond commercieel inzetbare drones bevorderen. Port of Antwerp maakt binnen het SAFIR-consortium deel uit van dat netwerk.

Levend lab

Begin juni vond alvast een eerste demonstratie plaats op de Churchillsite, in samenwerking met luchtverkeersleider Skeyes en drone-dienstverlener DR-ONE. Daarbij werd onder meer een systeem getest dat bepaalde drones en hun bestuurders kan detecteren binnen een straal van twintig kilometer.

De Chuchillsite, waar voorlopig geen bedrijfsactiviteit is, leent zich perfect als levend lab voor drone-tests. In de toekomst zouden nog meer van die domeinen in de haven worden afgebakend. Waar die levende labs zullen komen, is nog niet nader bepaald. Wel is er aan de Boudewijnsluis al een control room geïnstalleerd, van waaruit tests met drones en ook autonoom varende boten aangestuurd en opgevolgd kunnen worden.

Toch is het niet de bedoeling om in het wilde weg te gaan experimenteren in havengebied. “In de haven is er geen ruimte voor failure”, zegt Didier Venneman, project manager van het dronesprogramma. “Daarvoor is er onze nauwe samenwerking met Droneport.” Op de testsite in Sint-Truiden zullen alle dronetoepassingen een eerste keer getest worden, alvorens ze hun weg vinden naar het havengebied.

Alle ogen op Antwerpen

Venneman raadt alvast aan om 26 september dubbel te omcirkelen in de agenda, want dan vindt in de haven een groots demonstratiemoment van SAFIR plaats. “Op anderhalf uur zal dan een totaalpakket aan testvluchten worden uitgevoerd, alle Europese ogen zullen op dat moment op Antwerpen gericht zijn.” Tijdens de demonstrator worden onder meer olielekken opgespoord, containerterminals geïnspecteerd en een medisch pakket afgeleverd.

Safety and security

In oktober organiseert Port of Antwerp een demonstratorweek. Tijdens een slotmoment kunnen start- en scale-ups hun nieuwe technologieën pitchen en in dialoog gaan met havenbedrijven om te bekijken naar welke toepassingen vraag is. Een bevraging van de op dinsdag aanwezige stakeholders wees al uit dat de meeste interesse uitgaat naar ‘safety and security’. De organisatoren zullen voor de eerste demonstratorweek dan ook op zoek gaan naar applicaties in dat thema. “Ongeveer elk kwartaal willen we zo’n demonstratorweek houden”, zegt Venneman. “Om ervoor te zorgen dat innovatie met drones leeft in de havengemeenschap.”

Jonas van Boxel