Groen en Vooruit kanten zich tegen pijpleidingenstraat Antwerpen-Ruhr

Nieuws, Douane
Michiel Leen
NMP-pijpleidingen in de Antwerpse haven
NMP-pijpleidingen in de Antwerpse haven © Havenbedrijf Antwerpen

Vandaag is de laatste dag voor wie bezwaar wil aantekenen tegen de Vlaamse startnota over de pijpleidingenstraat Antwerpen-Ruhr. Nu kanten ook Vooruit en Groen zich tegen het project. Essenscia benadrukt de maatschappelijke waarde van de lijn.

Hoeveel bezwaren er precies zijn ingediend bij de Vlaamse overheid tegen de startnota over de pijpleidingenstraat tussen de haven van Antwerpen en het Ruhrgebied, kan het departement Omgeving vanmiddag nog niet meedelen, maar alles laat vermoeden dat het er veel zijn. In de afgelopen weken werd op sociale media duchtig opgeroepen om bezwaar te maken tegen de plannen van de Vlaamse overheid. Gemeentebesturen die impact vrezen voor bewoners of natuurgebieden op hun domein, dienden een na een negatieve adviezen in. Nu spreken ook twee politieke formaties zich uit tegen de plannen. 

Vooruit: “Meer vragen dan antwoorden”

Vooruit vreest dat er alleen maar aan de economische voordelen wordt gedacht en maakt zich zorgen over de mogelijke littekens die de aanleg zal achterlaten in de provincies Antwerpen en Limburg. “We hebben de afgelopen dagen en weken uitvoerig naar de bezorgdheden van de betrokken actiegroepen, lokale besturen en stakeholders geluisterd”, zegt Vlaams parlementslid Ludwig Vandenhove. “Er heerst vooral veel onduidelijkheid rond het dossier, waardoor er momenteel veel meer vragen dan antwoorden zijn. Op basis van wat we momenteel weten, kan Vooruit dat project dan ook niet steunen. De balans tussen het ecologische, het sociaal-maatschappelijke en het economische helt op dit moment veel te fel door naar dat laatste.”

Volgens de partij is onvoldoende aangetoond dat de leidingstraat duurzaam zou zijn. De economische meerwaarde weegt volgens de partij niet op tegen de geleden natuurschade. Volgens Vlaams fractieleider Hannes Anaf moet de Vlaamse regering garanties bieden op het vlak van duurzaamheid en bijvoorbeeld compensatiemaatregelen. “Die zijn er vandaag niet. Niet voor ons, niet voor de natuur, en niet voor de mensen die op de voorgestelde tracés wonen. Het is aan de Vlaamse regering om iedereen te overtuigen van het nut van de leidingstraat.”

Groen: “Is pijpleiding wel duurzame oplossing?”

Een gelijkaardig geluid bij Groen. De ecologisten vragen zich af of de leidingstraat wel degelijk een rol speelt in de omslag naar een circulaire en klimaatneutrale economie. Volgens de partij zal de leiding vooral gebruikt worden voor het transport van fossiele grondstoffen. “We krijgen sterk de indruk dat de aanleg van de nieuwe leidingstraat vooralsnog vooral kadert in een ‘levensduurverlenging’ van de klassieke fossiele economie: de pijplijnen zouden vooral gebruikt worden voor onder meer het vervoer van het fossiel gas propaan en voor chemische stoffen”, stellen leden van de Vlaamse Groen-parlementsfractie. “Tegelijk opent men wel een zeker perspectief op duurzame toepassingen, zoals het vervoer van waterstof of afgevangen CO2 in de toekomst. Maar hieromtrent liggen geen concrete plannen voor”, vervolgen ze. Groen pleit ervoor om vooraleer nieuwe leidingen aan te leggen, te onderzoeken of bestaande leidingen bijvoorbeeld voor aardgas niet kunnen gerecycleerd worden voor transport van hernieuwbare grondstoffen zoals groene waterstof.

Vlaamse overheid: “Project niet in gevaar”

De huidige protesten brengen overigens de toekomst van het project nog niet in gevaar, leert navraag bij het departement Omgeving. “Wanneer alle bezwaren op de startnota verzameld zijn, worden ze mee in beschouwing genomen bij het opstellen van de scopingnota”, zegt woordvoerder Brigitte Borgmans. “Na de scopingnota volgt het voorontwerp Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan (GRUP), een ontwerp-GRUP en daarna een definitief GRUP. Pas daarna wordt er over vergunningen gesproken en volgt nog een openbaar onderzoek.”

Essenscia: “Noodzakelijke troef voor investeerders”

Essenscia, de sectorfederatie van de chemische industrie, wees bij de voorstelling van haar jaarcijfers al op het belang van de pijpleidingen, bijvoorbeeld om buitenlandse investeringen naar de Belgische chemie te lokken. Ook benadrukt essenscia de positieve milieu-impact van vervoer per pijpleiding. De sectorfederatie minimaliseert de bezwaren evenwel niet. “Er is veel bezorgdheid, wat logisch en begrijpelijk is”, zegt woordvoerder Gert Verreth. “Een startnota zoals die nu voorligt, met drie mogelijke trajecten, heeft ook de bedoeling om in kaart te kunnen brengen waar de Vlaamse regering alternatieven moet uitwerken of een compensatie voorzien.”

“We staan nog maar aan het begin van het project. Het is duidelijk dat een groot maatschappelijk draagvlak nodig is. Dat beleidsproces moeten we tijd gunnen. Tegelijkertijd heeft het pijpleidingentracé een groot maatschappelijk belang. Dat we nu al een ruimte reserveren om toekomstige leidingen te leggen, is een blijk van vooruitziendheid. Het geeft een duidelijk traject voor investeringen in de komende decennia. In die optiek is de leidingenstraat een noodzakelijke troef in het overtuigen van buitenlandse investeerders. In Nederland, waar men qua ruimtelijke ordening gedisciplineerder te werk is gegaan, bestaan dergelijke tracés al.”

Michiel Leen