Animatievideo toont forse krimp Europese landen als vlaggenstaat

Nieuws, Scheepvaart
Julie Desmet
Fleets of the World 2021
Fleets of the World 2021 © UNCTAD

UNCTAD deelde een unieke animatievideo over de ‘vlaggenrace’ in de jacht naar tonnage over de laatste 42 jaar. Schepen die onder Europese vlag varen, trokken de lijst in 1980 maar zijn vandaag uit de top vijf verdwenen.

Met Panama op kop, sluiten schepen varend onder de vlag van Liberia en de Marshall Islands de top drie af. Volgens data van de VN-organisatie UNCTAD dekken die vlaggenstaten in totaal 43% van de mondiale scheepvaarttonnage. De analyse is gebaseerd op de koopvaardijvloot met een inhoud van 1.000 GT (gross tonnage) en meer. 

Griekenland

In 1980 stonden er nog drie Europese landen in de top vijf: Griekenland, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen. In 2011 moest Griekenland het afleggen tegen de Bahama’s en werd de laatste Europese vlaggenstaat uit de top vijf ‘weggeconcurreerd’. In 2021 behaalt Malta binnen Europa de hoogste plek met een bescheiden zesde plaats in de top vijftien. Griekenland eindigde op de negende plaats. 

Uitvlaggen

Research van de Verenigde Naties heeft aangetoond dat sinds de oprichting van de eerste open registers in Liberia en Panama een halve eeuw geleden, het aandeel van de wereldvloot dat onder een buitenlandse vlag vaart, gestaag is toegenomen. Van de afgeleverde schepen vaart 45,9% onder een buitenlandse vlag. Exploitanten gevestigd in Monaco (1%), Zwitserland (7%) en België (9%) maken het minst gebruik van hun nationale vlag. 

In hun streven om hun kosten te verlagen, besluiten veel scheepseigenaren om ‘uit te vlaggen’ daar waar belastingen of bemanningskosten lager kunnen zijn, of waar het register betere diensten kan verlenen dan de nationale administratie in het thuisland van de scheepseigenaar. 

Milieu en veiligheid

Omdat eigenaars meer keuze hebben en registers met elkaar concurreren, is de kwaliteit van de dienstverlening in de loop der jaren verbeterd, meldt UNCTAD.  “De gedachte heerst dat open registers tot lagere standaarden kunnen leiden”, vertelt Jan Hoffman, hoofd van Trade Logistics bij UNCTAD. “Eigenaars worden door prijsverlagingen weggelokt uit de ‘traditionele’ nationale registers zoals Duitsland, Noorwegen en Japan, waardoor de standaarden kunnen dalen. Dat is waar – het kan gebeuren en het is gebeurd – maar aan de andere kant, ondersteund door harde data over ongevallen, olielekken en havenstaatinspecties, is de staat van dienst van de scheepvaart in de voorbije decennia verbeterd, en presteren de toonaangevende vlagregisters allemaal bovengemiddeld wat kwaliteitsindicatoren betreft. Het is een interessante discussie of de tendens naar meer open registers die positieve trend heeft geholpen.”

In onderstaande video kunt u de evolutie van de laatste 42 jaar bekijken.  

Julie Desmet