Haven ideaal ecosysteem voor betaalbare vrachtwagens op waterstof

De kostengelijkheid tussen waterstof en diesel als krachtbron voor vrachtwagens, kan er sneller komen dan we denken. Op een workshop van POM West-Vlaanderen wisselden geïnteresseerde partijen van gedachten over het potentieel van een totaalproject.

“Als je voor waterstoftrucks een volledig project kunt neerzetten, met een producent, vrachtwagens, tankstations en afnemers in combinatie met een gerichte overheidssteun, dan kom je tot een prijs die vergelijkbaar is met diesel.” Tot die conclusie kwam Wouter Vanhoudt (op de foto links) van studiebureau Hinicio op een rondetafel over waterstof voor zwaar vervoer, georganiseerd door de Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij (POM) West-Vlaanderen.

Dat de kustprovincie het potentieel van waterstofgas onderzoekt, is geen toeval, zegt Natascha Janssens van POM: “De productiecapaciteit van de offshore-windparken neemt stilaan gigantische vormen aan. Volgend jaar zullen ze samen 8 terrawattuur (TWh) of 10% van de nationale elektriciteitsvraag kunnen leveren. De komende jaren zal dat nog eens verdubbelen. Deze groene energieproductie is perfect geschikt om door elektrolyse omgezet te worden in groene waterstof. Zeker op piekmomenten gaat op die manier geen energie verloren.”

Renault, Daimler, Michelin

De provincie West-Vlaanderen trekt hard aan de waterstofkar met een aantal Europese pioniersprojecten en kijkt vooral in de richting van het havengebied van Zeebrugge. Daar komt niet alleen offshore-elektriciteit aan land maar ligt ook een – onderbenutte – aftakking van de waterstofpijplijn van Antwerpen-Roeselare-Frankrijk.

“Waterstof is niet nieuw”, verduidelijkt Vanhoudt. “Het is een meer dan honderd jaar oude miljardenbusiness voor tal van industrieën, waarvan een aantal zeer grote gebruikers in het Antwerpse havengebied. In het kader van koolstofarm maken – de fameuze decarbonisatie – van industrie en maatschappij, wordt wereldwijd sterk gekeken naar waterstof. Dat is een emissievrije brandstof: uit de uitlaatpijp komt alleen water. In de mobiliteitssector investeren grote constructeurs – BMW, Daimler, Renault, Hyundai, Toyota enzovoort – maar evengoed energiegroep Shell en bandenproducent Michelin, hard in R&D van de zogenaamde ‘brandstofcel’ voor het opwekken van elektriciteit uit waterstof.”

Interessanter dan batterijen

Het Nederlandse bedrijf E-Trucks Europe, met ook een vestiging in Lommel, heeft sinds 2013 ervaring met het elektrificeren van vrachtwagens. “In 2019 brachten we een eerste vuilniswagen met een brandstofcel voor waterstof op de markt. In de realiteit nog ver van even kostenefficiënt als diesel, maar de technologische ontwikkelingen en vooral de overheidsbeslissingen komen zeer snel op ons af”, zegt Ben Cornelis.

Ook energiereus Engie steekt zijn schouders onder het opschalen van waterstof. “We zien waterstof als een van onze grootste projecten in de omschakeling van onze bestaande installaties”, zegt Daniel Marenne, business developper in de divisie Generation. “In het licht van het vervangen van diesel in het verkeer, zien we voor het aandrijven van elektromotoren waterstof als een beter alternatief dan batterijen. De voordelen zijn een grotere actieradius, minder gewicht en een snelle laadtijd. Mits een goede businesscase kunnen er snel tankstations komen. Bijvoorbeeld in Antwerpen kan de lage-emissiezone een trigger zijn. Zeebrugge heeft het voordeel dat het de beste plaats van het land is om groene elektriciteit te produceren.”

Economisch model volgt

Wouter Vanhoudt: “Nu de technologie tot maturiteit gekomen is, moet het economische model volgen. De volgende fase wordt het opschalen van vraag en aanbod waardoor automatisch de total cost of ownership (TCO) zal volgen. Het gat in kosten tussen diesel en waterstof wordt jaarlijks kleiner. Bovendien is er de politiekmaatschappelijke vraag: hoe lang zul je nog met diesel mogen rijden?”

Zijn collega bij Hinicio Louis-Philippe Lamertyn (op de foto rechts) ziet concrete mogelijkheden: “In 2020 ligt de TCO nog 36% hoger dan voor diesel, dus transporteurs zullen logischerwijze niet vrijwillig overstappen. Maar de technologie wordt steeds goedkoper – dat zien we aan de bussen op waterstof – en ook de overheden moeten de verantwoordelijkheid voor hun beleidskeuze opnemen. Nu de technologie op punt staat, wordt dit overduidelijk een door vraag gedreven businesscase. Havengebieden zijn hiervoor ideaal. Daar vind je vloten van honderden vrachtwagens die dag in dag uit alleen lokaal opereren in bijvoorbeeld containertransport tussen de terminals. Als we zo een aantal transporteurs kunnen samenbrengen, dan zullen energieproducenten als Engie staan te springen om in tankstations te mógen investeren.”

Roel Jacobus