Gotthard-basistunnel na zeventien jaar werken officieel geopend

De Gotthard-basistunnel onder de Zwitserse Alpen is vandaag officieel geopend. Met zijn 57 kilometer is het voorlopig de langste tunnel ter wereld. De bouwwerken hebben 17 jaar geduurd.

De bouw van de tunnel kostte in totaal bijna 11 miljard euro. Voor de tunnel moest in totaal 28,2 miljoen ton rotsen uitgegraven worden tot op een diepte van 2.300 meter in de berg. Alleen al het leggen van de 290 kilometer sporen nam 3 jaar continu werk in beslag. In totaal werden daarvoor 380.000 dwarsliggers gebruikt.

Op de openingsceremonie worden zo’n 1.100 gasten verwacht, waaronder de Duitse bondskanselier Merkel en de Franse president Hollande. De projectvennootschap AlpTransit Gotthard zal bij die gelegenheid de tunnel overdragen aan de Zwitserse spoormaatschappij SFR. Twee treinen, een in elke richting, zullen de tunnel officieel ‘inrijden’ met aan boord een duizendtal vertegenwoordigers van de Zwitserse bevolking. Aan beide zijden van de tunnel, zowel in Erstfeld/Rynächt als in Pollegio, is een plechtigheid voorzien. Volgend weekend vindt een openingsfeest plaats voor het grote publiek.

Op 11 december van dit jaar wordt de tunnel pas echt in gebruik genomen.

Corridor

De Gotthard-basistunnel maakt deel uit van de Rhine-Alpine Corridor 1, die via Nederland, België, Duitsland en Zwitserland naar Italië voert. De Belgische spoornetbeheerder Infrabel is mede-exploitant van deze corridor.

Jaarlijks wordt zo’n 21 miljoen ton goederen via de Alpen door Zwitserland vervoerd, waarvan 80% transitverkeer. Verwacht wordt dat dit volume nog zal toenemen. Dankzij de Gotthard-basistunnel zal er meer capaciteit beschikbaar zijn en zullen langere en zwaardere treinen door de Alpen kunnen rijden. De transittijd is meer dan een halfuur korter dan de huidige route over de Alpen. In plaats van 180 treinen per dag voor de huidige route, zullen er dagelijks 260 treinen (passagiers en vracht) van de tunnel gebruik maken. Per uur zullen er vijf tot zes vrachttreinen door de tunnel rijden, tegenover twee passagierstreinen. De tunnel heeft een vrije hoogte van vier meter, wat belangrijk is voor het gecombineerd vervoer.

Om het spoorvervoer via de tunnel aan te zwengelen gaat de Zwitserse regering de lokale ‘maut’ vanaf 1 januari 2017 verhogen, terwijl de tarieven voor de spoorpaden tijdelijk zullen worden verlaagd. Wanneer in 2020 ook de Ceneri-tunnel op de Rhine-Alpine-corridor klaar zal zijn, kan dat nog voor extra groei van het spoorvervoer zorgen.

Antwerpen

De nieuwe spoortunnel betekent ook voor de Antwerpse haven een verbetering van de connectiviteit naar het zuiden. De goederentrafiek tussen Antwerpen en Zwitserland bedraagt zo’n 1,2 miljoen ton per jaar. Vanuit België zijn er heel wat spoorverbindingen met Noord-Italië via Zwitserland.

Tijdens de International Corridor Rhine-Alpine Conference in Antwerpen in oktober vorig jaar zei Mauro Pessano, CEO van Captrain Italië, dat Noord-Italië zeker de komende tien jaar nog afhankelijk zal zijn van de noordelijke zeehavens omdat de spoorinfrastructuur naar onder meer de haven van Genua achterop hinkt.

Spoorbonden

Spoorbonden van Italië, Duitsland en Zwitserland hebben ter gelegenheid van de opening van de tunnel gelijke lonen voor alle in Zwitserland ingezette spoorwerknemers geëist op het niveau van de hogere tarieven die in Zwitserland gelden. Door de nieuwe tunnel verkort de transittijd, waardoor treinbestuurders Zwitserland zonder overtreding tegen de rij- en rusttijden kunnen doorrijden. De bonden vrezen dat vooral treinbestuurders uit Italië en Duitsland zullen ingezet worden tegen de in hun land geldende tarieven. Ze willen een situatie zoals in het wegvervoer vermijden. Om hun eis kracht bij te zetten, hielden ze eerder deze week een symbolische blokkade van twee locomotieven in Chiasso en in Basel-Muttenz.