Havenconferentie Antwerpen pleit voor samenwerking

Gisteren vond de Havenconferentie voor de tweede maal plaats in zaal Horta. Thema van de namiddag was 'de verbindende haven', wat aanleiding gaf tot enkele opmerkelijke presentaties.

Dagvoorzitter professor Theo Notteboom van het Maritiem Instituut aan de UGent verwelkomde de vertegenwoordigers uit de havensector voor een namiddag rond 'de verbindende haven'. Bijzondere aandacht ging daarbij uit naar de digitale transformatie van de haven, die voor efficiëntiewinsten moet kunnen zorgen.

Anti-commons

Ivan Van de Cloot van denktank Itinera mocht de spits afbijten met een macro-economische inleiding. Hij begon te vertellen over de zogenaamde 'tragedie van de meent', een begrip uit de rechtseconomie en speltheorie, in het Engels vertaald als de 'tragedy of the commons'. Die tragedie beschrijft een situatie waarin volledige individuele vrijheid bij gemeenschappelijk gebruik van goederen leidt tot overexploitatie van die goederen. 

Van de Cloot stelde dat er in de haven een tegenovergestelde dynamiek aan het werk is geweest, namelijk de tragedie van de anti-commons. Door een wildgroei aan eigendomsrechten is er een ondergebruik van opportuniteiten in de keten geslopen. Het analyseren van big data doet nu verdienmodellen ontstaan die het besloten eigendom willen openstellen. 

Logistieke community

Daarna hield Sven Verstrepen van Ahlers een bevlogen uiteenzetting over hun Collaborative Logistics Information Community in the Chemical Sector (CLICCS). Met het initiatief willen ze de anti-commons doorbreken en naar een gemeenschappelijke toekomstvisie gaan voor de sector. In 2016 ging CLICCS van start met enquêtes en workshopsessies om bedrijven in de chemie te verzamelen.

Er werd juridische hulp ingeroepen om de verschillende rollen in dergelijk samenwerkingsmodel te definiëren. Vervolgens werd er gekeken hoe er aan open innovatie kon worden gedaan. Met verschillende partners zoals NxtPort en CargoStream werd samengezeten voor het ontwikkelen van pilootprojecten.

Cleaning document

Peter Devos van de European Chemical Transport Association (ECTA) presenteerde een specifieke case die onder CLICCS werd uitgewerkt, namelijk de digitalisering van het ECD 'cleaning document'. Devos merkte op hoe het document vroeger in vijfvoud op een lineaire manier van partij naar partij in de keten werd overhandigd. In het geval van het eECD verloopt die transactie op een circulaire manier.

Voor dit proefproject bleek het beter om een non-profit op te zetten, zei Devos. Volgens hem moet de "monetisatieschrik van de partners" vermeden worden, met andere woorden de angst dat iemand met het geld aan de haal gaat. Om het vertrouwen in stand te houden tussen de betrokken partijen worden er ook bijvoorbeeld met regelmaat gegevens verwijderd die gedeeld werden opgeslagen. De rol van NxtPort als 'data custodian' beschouwde Devos hierin als zeer waardevol. 

Sven Goyvaerts