Havenstudie ING: vijf aanbevelingen voor de haven van de toekomst

De klant zal een haven kiezen op basis van de mate waarin die haven zich aanpast aan alle veranderingen en innovaties, concluderen Theo Notteboom en Kris Neyens in de studie 'The future of port logistics'. Goede hinterlandconnectie wordt cruciaal.

Hoogleraar Theo Notteboom (Universiteit Antwerpen) en Kris Neyens (Vlaams Instituut voor de Logistiek) voerden voor de financiële groep ING een studie uit die leidde tot het rapport 'The future of port logistics, meeting the challenges of supplychain integration'. Het is al de zesde havengebonden studie op deze manier. Voor de studie werden, naast literatuuronderzoek, heel wat operatoren in de havens en de logistiek bevraagd. De studie concludeert dat de logistiek in de havens voor ingrijpende veranderingen staat. Onder meer door algemene economische veranderingen, de verandering in transportsystemen met corridors en synchromodaliteit, het ontstaan van logistieke netwerken en ingrijpende ICT-innovaties.

"De havenkeuze van de klanten zal in de toekomst afhangen van de mate van aansluiting op al deze veranderingen en innovaties", stellen de onderzoekers. "De concurrentie verschuift van duidelijk omschreven havengebieden met ruimtelijke grenzen, naar groepen van ruimtelijk verspreide maar functioneel geïntegreerde terminals in verschillende havens."

"Natuurlijk blijven de individuele havenkwaliteiten een uitermate belangrijk criterium bij de keuze van klanten", klinkt het. "De operationele excellentie blijft een zeer belangrijke factor, ook voor de grote geconsolideerde rederijen en groepen. Maar tegelijkertijd zijn de netwerkgerelateerde overwegingen ook belangrijk, vooral voor wat de hinterlandverbindingen betreft. De supplychainintegratie en de convergentie tussen de havens en hinterlandhavens wordt steeds belangrijker. Deze focus verhoogt de concurrentie tussen de spelers op de markt. Terwijl er op hetzelfde moment vraag is om meer coördinatie en samenwerking tussen de spelers op de markt om zo efficiëntere supplychains te bouwen. Dat is een interessant spanningsveld."

Op basis van deze conclusie doen de onderzoekers aanbevelingen voor de Vlaamse havens. "We hebben aanbevelingen op vijf domeinen", benadrukt het duo. "Er is geen rangorde in die aanbevelingen. Ze zijn allemaal even belangrijk. Een evenwicht zoeken tussen inzet op die vijf thema's wordt een belangrijke uitdaging."

Operationele exellentie

De eerste aanbeveling pleit voor blijvende inzet op de bestaande operationele excellentie. De inspanningen daarvoor moeten aanhouden. De havens moeten de aanwezige modi en netwerken optimaal benutten. De studie wijst ook op de rol van de havenautoriteiten in het verbeteren van de operationele excellentie.

Hinterland

Daarnaast moeten de havens investeren in interconnectiviteit en synchromodaliteit, leert aanbeveling twee. "De ontwikkeling van verbindingen met havens en logistiek in het hinterland is hét thema voor de komende jaren", klinkt het resoluut. "Concepten waarbij lading in de havengebieden en/of het hinterland wordt gebundeld, vormen een grote uitdaging, net als de ontwikkeling van infrastructurele voorzieningen voor synchromodaal vervoer."

Data delen

Ten derde wordt het delen van data en het toetreden tot collaboratieve netwerken bepleit. "Supplychainintegratie staat of valt met samenwerking", zegt het onderzoek. "Het is van cruciaal belang dat haven- en logistieke bedrijven blijven investeren in collaboratieve netwerken, ondersteund door krachtige gegevensverzameling en analyseplatformen en -systemen. Havenautoriteiten kunnen dit ondersteunen door actief deel te nemen en te investeren in sensorische infrastructuur die specifieke en geschikte gegevens kan leveren aan dergelijke samenwerkingsnetwerken."

Nieuwe businessmodellen

Er moet ook gekeken worden hoe in de havens nieuwe business kan ontstaan. "Haven- en logistieke bedrijven hebben de kans om al dan niet samen innovatieve oplossingen voor supplychainintegratie te ontwikkelen", stelt aanbeveling vier. "Wanneer de sector hier niets onderneemt, zullen de innovaties van andere speler binnen of buiten de logistieke sector komen. Bedrijven binnen de e-commerce, zoals Alibaba, Google of Amazon of anderen, zijn klaar om de transport- en logistieke arena te betreden. Het grote onderlinge wantrouwen en de neiging om risico te mijden zijn hier de hinderpaal. Goede regelingen voor de bescherming van gegevens en over de kosten en baten zijn hier essentiëel."

Mensen

De laatste aanbeveling ligt voor de hand. "De bedrijven investeren in de juiste mensen", luidt die. "Menselijk kapitaal blijft een sleutel om op alle ontwikkelingen te anticiperen. Algemene kennis over het operationele blijft heel belangrijk, maar de sector heeft ook nood aan nieuwe profielen voor de noodzakelijk innovaties. De juiste mensen vinden die de supplychains mee gaan wijzigen, vormt een grote uitdaging."

Bart Timperman