‘Voorkeursvariant’ Oosterweel snoept terrein af van Total

Nieuws, Logistiek
Michiel Leen

De ‘Voorkeursvariant’ is het ontwerp waarvoor alle stakeholders in het dossier – overheden, actiecomités, haven – hun fiat geven. Concreet: de plannen van deze variant moeten nu door de betrokkenen verder worden uitgewerkt en aan een milieu-effectenrapportage worden onderworpen. Dat proces moet in het najaar leiden tot de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de Oosterweelwerken op de rechteroever en de extra Scheldetunnel. 

Aan de grote lijnen van het ontwerp wordt na een kleine twintig jaar bakkeleien niet meer getornd, maar enkele opvallende wijzigingen springen in het oog. De ‘Oosterweelknoop’ in het noorden van de stad, op de grens tussen centrum en haven, wordt hertekend. Het Oosterweelknooppunt, dat de Scheldetunnel met de Kanaaltunnels verbindt, wordt compacter aangelegd, zodat er een landschappelijke verbinding kan ontstaan tussen de omgeving van de Noordkasteelvijver en het historische SAMGA-gebouw enerzijds en het Droogdokkenpark anderzijds. Het nieuwe ontwerp gaat uit van een aansluiting van de Oosterweelknoop naar de Oosterweelsteenweg via de terreinen van Total. Zo kan het groengebied rond het beschermde kerkje van Oosterweel maximaal gevrijwaard worden. De gesprekken met Total over het gebruik van hun terrein verlopen volgens de BAM in een constructieve en open sfeer.

“Geen overcapaciteit bouwen”

In de Kanaaltunnels, de vier tunnelkokers die onder het dok en het Albertkanaal heen lopen en het Oosterweelknooppunt met de Ring verbinden, worden de noordelijke Kanaaltunnels ingericht met één rijstrook en een extra strook (calamiteitenstrook, eventueel inzetbaar als op- en afrit). De zuidelijke tunnelkokers krijgen elk twee rijstroken. Op deze wijze wordt het ontwerp beter afgestemd op de uitgangspunten van het Toekomstverbond. Daarnaast wordt er volop onderzocht of er toch een aansluiting kan gerealiseerd worden tussen de noordelijke Kanaaltunnels en de Groenendaallaan. “We gaan ervan uit dat de modal shift naar 50/50 gerealiseerd is tegen de tijd dat deze verbinding in 2025 is voltooid”, zegt Peter Vermeulen namens de burgerbewegingen. “We gaan geen overcapaciteit aanbouwen, maar vraagsturend ontwerpen. De impact op de files blijft wel positief, want er komt maar liefst 60% capaciteit bij op die plek.”

Makkelijker te overkappen

De capaciteit op de noordelijke R1 wordt afgestemd op de voorkeursvariant en er wordt geopteerd voor een systeem waarbij het verkeer gescheiden wordt om zo weefbewegingen te beperken en de verkeersveiligheid te verhogen. Een dergelijk systeem moet robuuster zijn en beter overkapbaar. Het moet tevens aansluiten op het zuidelijke deel van de R1, waarvan de aanleg voorzien is in een tweede fase.

Bredere fietstunnel 

In de Scheldetunnel, de derde snelwegtunnel onder de Schelde met drie rijstroken, wordt een bredere fietstunnel aangelegd: de vier meter uit het oude ontwerp wordt opgetrokken naar zes meter. In plaats van twee vluchtkokers aan de buitenzijde van de tunnel komt er een centrale vluchtkoker voor het wegverkeer.

Werkgemeenschap

Het geheel van plannen en werven dat we ‘Oosterweelverbinding’ noemen, bestaat uit een ingewikkeld kluwen van ontwerp- en beslissingsprocessen. Om die vlot te laten verlopen, hebben de stakeholders het idee van een werkgemeenschap in het leven geroepen. Een nieuw coördinatieteam, met daarin een sleutelfiguur van alle betrokken stakeholders, van de diverse overheden, BAM en de burgerbewegingen, moet er vanaf nu voor zorgen dat alle deelprojecten beter afgestemd worden, gaande van de nieuwe Scheldekruising en de twee fasen van de volledige overkapping van de Ring, tot het Haventracé met de A102 en het Routeplan 2030.

2019 wordt sowieso een cruciaal jaar voor de Oosterweelverbinding: nadat het project-MER-onderzoek is afgerond, moet in het najaar de omgevingsvergunning worden aangevraagd en moeten de aannemers geselecteerd worden voor de dossiers Scheldetunnel, rechteroever en Verkeer- en Tunnel-Technische Installaties.

Michiel Leen