Zuidnaties multimodale visie botst op grenzen modal split

Flowsmagazine, Transport
Flowsredactie
20221004 Luchtbeeld Zuidnatie
Luchtbeeld terminal Zuidnatie © Skyvision/Zuidnatie

Naar aanleiding van de breakbulkbeurs AntwerpXL die vandaag – dinsdag 4 oktober – start, maakte Flows een printmagazine rond breakbulk. Multimodaliteit is in die sector niet altijd evident, leert de ervaring van pionier in multimodaliteit Zuidnatie.

Goederenbehandelaar Zuidnatie maakt voor het vervoer van zijn goederenstromen waar mogelijk gebruik van binnenvaart en spoor. Volgens transportmanager Frank Provinciael ontbreekt het wel aan communicatie, visie en capaciteitsbeheersing op de spoorbundels in de haven. De aankoop van een tweede eigen lichter werd dan weer uitgesteld omdat het ‘momentum’ ontbrak. De binnenvaart in de Antwerpse haven kampt nog altijd met congestie.

Zuidnatie ziet het conventioneel vervoer van breakbulk stijgen. “Er is een tendens van containers naar breakbulk. We vervoeren veel breakbulk per spoor en via de binnenvaart, en ook shortsea mogen we niet vergeten. Shortseaschepen kunnen vlakbij komen met grote volumes. Met het spoor hebben we 61 wagons die staan te wachten op de spoorbundel Oorderen, ten noorden van het Churchilldok. De sterke stijging van het spoorvervoer is te danken aan de gezonde competitiviteit tussen de spooroperatoren die zoveel mogelijk cargo op hun wagons willen zetten”, legt Provinciael uit.

Gebrek aan visie

Het gebruik van het spoor blijkt operationeel enorm moeilijk. “Onlangs hadden we een trein met 20 wagons op Oorderen, maar bij nazicht bleken er 33 wagons aan te hangen. 13 wagons waren niet van ons. Op Oorderen zijn drie spooroperatoren tegelijkertijd actief en het lijkt operationeel erg moeilijk om alles geregeld te krijgen. Op de bundel Far-West, ten oosten van het Tweede en Derde Havendok, zijn er minder problemen.”

“Oorderen heeft ook drie bochten, waarvan twee binnenbochten en een bocht aan het water. Maar die laatste ligt in de weg als er schepen gelost worden. Alleen voor wagons met lange producten die rechtstreeks in of uit het schip geladen of gelost kunnen worden, is die geschikt. Op Oorderen mogen ook gratis wagons geparkeerd worden, waardoor de bundel niet efficiënt wordt benut. De drie operatoren die daar actief zijn, rijden elkaar voor de wielen. Er is een gebrek aan communicatie, visie en capaciteitsbeheersing van spoornetbeheerder Infrabel”, legt de transportmanager verder uit.

Ingewikkelder met nieuw systeem

Voor de digitalisering van het spoor in de haven was er volgens Provinciael sprake om te vertrekken van het Barge Traffic System (BTS). “De configuratie van het BTS zou je perfect kunnen toepassen voor een Rail Traffic System. Maar binnen de haven is men een andere mening toegedaan en wil men een nieuw systeem ontwikkelen. Dat zal het volgens mij alleen maar ingewikkelder maken. De containerbinnenvaart heeft ook haar problemen, maar daar wordt constructief met elkaar gesproken”, zegt Provinciael.

Beter: CO2 meten

“Ik weet niet welke richting we uitgaan. Men wil in de modal split van 7% naar 15% spoorvervoer en van 38% naar 42% binnenvaart ten koste van het wegvervoer. Eigenlijk zou de doelstelling moeten zijn om de CO2-uitstoot te meten in plaats van naar de modal split te kijken,” gaat Provinciael verder

Volgens een onderzoek van de Vlaamse Mobiliteitsraad (MORA) is het aandeel van het spoor en de binnenvaart in de modal split, ondanks beleidsmaatregelen en subsidies, quasi onveranderd gebleven de voorbije jaren en zal dat ook de komende jaren zo blijven.

“Wij kunnen elke week een overzicht maken van het verbruik van onze vrachtwagens en hoeveel CO2 ze hebben uitgestoten. Dat zou ook voor de scheepvaart en de containerbinnenvaart kunnen opgezet worden in plaats van vast te houden aan de modal split”, bepleit hij.

Binnenvaart

Zuidnatie maakte tot nu toe gebruik van twee binnenschepen voor zijn eigen transport: de ‘Zuidnatie 9’, die eigendom is van de groep, en de ‘Dampezzo’, die wordt gecharterd. In plaats van de ‘Dampezzo’ wilde het bedrijf een tweede eigen schip aankopen. “De plannen voor die tweede lichter zitten in de koelkast. De ‘Dampezzo’ blijft nog wel ter beschikking voor als er terug goederenstromen bij komen en we meer capaciteit nodig hebben. Dat is een afspraak in het voordeel van beide partijen. Daarnaast hebben we nog het volume van onze duwbak, die een verjongingskuur heeft ondergaan. Die koppelen we aan de ‘Zuidnatie 9’. We varen daarmee in een vast schema waarbij we maandag, woensdag en vrijdag de binnenkaaien aanlopen en dinsdag, donderdag en in het weekend de buitenkaaien. We kunnen tegelijkertijd containers en breakbulk laden. We blijven in ieder geval geloven in de binnenvaart en zijn als Zuidnatie steeds bereid om mee te werken aan een meer uitgebreide multimodale shift”, benadrukt hij.

Reverse modal shift

De problemen met de afhandeling van de binnenvaart op de terminals heeft ook negatieve gevolgen voor de modal shift. “We merken een reverse modal shift van de binnenvaart naar de truck. In feite zou het de andere richting moeten uitgaan. Maar soms breekt nood wet om de closing te halen en de kosten van demurrage en detention te vermijden”, besluit Provinciael.

Koen Heinen