Leerstoel BNP Paribas viert tienjarig jubileum in Antwerpen

Nieuws, Scheepvaart
Julie Desmet
Tienjarig jubileum leerstoel BNP Paribas Fortis Transport, Logistiek en Havens (UA) in Antwerpen
Tienjarig jubileum leerstoel BNP Paribas Fortis Transport, Logistiek en Havens (UA) in Antwerpen © BNP Paribas Fortis

De leerstoel BNP Paribas Fortis, Transport, Logistiek en Havens van de Universiteit Antwerpen bestaat tien jaar. In een paneldebat over het creëren van een veerkrachtig maritiem ecosysteem is gebleken dat samenwerking de grootste uitdaging blijft.

De leerstoel BNP Paribas Fortis Transport, Logistiek en Havens aan de UA streeft ernaar bruggen te slaan tussen kritisch onderzoek, de industrie en het onderwijs rond nieuwe ontwikkelingen in de maritieme en logistieke sector. 

Ecosysteem 

In tien jaar tijd organiseerde de leerstoel verschillende evenementen waaronder de ‘BNP Paribas Port Co.Innovation Cafés’ en de ‘Happy Hours’ waarbij verschillende onderwerpen werden behandeld. Dit jaar staat het thema ‘Creating a resilient maritime ecosystem’ centraal. “Over de voorbije jaren hebben we de drie grootste uitdagingen voor de transportsector kunnen bepalen, zijnde de demografische verschuivingen, duurzaamheid en digitalisering”, vertelt Christa Sys, huidige houder van de leerstoel. “Toen Thierry (Vanelslander, transporteconoom aan de UA – red.) de leerstoel opstartte, focuste onze research zich vooral op actoren. Vandaag is die focus verschoven naar ‘supply chain thinking’ en wat dat kan betekenen voor het maritieme ecosysteem.” 

Samenwerking is daarbij cruciaal. “Een langetermijnsamenwerking en -visie om innovatie te versnellen, zou vandaag het nieuwe normaal moeten zijn, maar er is nog werk te doen”, vertelt Sys. “De fusie tussen de havens van Antwerpen en Zeebrugge kan hiervoor een mooie kans zijn.”

Stijgende vraag

In een paneldebat rond demografische verschuivingen sprak Koen De Leus, chief economist BNP Paribas Fortis, klare taal. “We moeten de vraag- en aanbodzijde in kaart kunnen brengen om in te schatten waar de toekomstige flows vandaan zullen komen. Alleen zo blijven we een stap voor op onze concurrenten.” Sergio Barbarino, research fellow bij Procter & Gamble: “Waar de flows zich zullen concentreren is moeilijk te bepalen. Het enige wat we weten, is dat de vraag naar transport alleen maar zal stijgen en we hierop moeten voorbereid zijn.” 

Geen paradijs op begraafplaats

Op het vlak van duurzaamheid is Wilfried Lemmens, gedelegeerd bestuurder van de Koninklijke Belgische Redersvereniging (KBRV), vastberaden: “Je kan geen groen paradijs bouwen op een economische begraafplaats. We moeten nieuwe technologieën ontwikkelen zodat onze kinderen en kleinkinderen met China kunnen concurreren.”  

War for talent

“Duurzaamheid wordt de kern van de bedrijfsstrategie. Er is duidelijk een war for talent naar mensen met een duurzaam profiel”, vertelt Wilfried Remans, directeur CSR and affairs BNP Paribas Fortis. “Daarnaast is er reguleringsgewijs allerlei gaande. Niemand kan op dit moment nog volgen. Dit zal een grote invloed hebben op de technologieën die in de toekomst zullen uitgroeien tot businesscases.”

Premium 

“Er is veel momentum en dat is heel bemoedigend”, pikt Rob Harrison, vicepresident Inland & Logistics – Europe & Russia bij DP World, in. “Dat zal zich fundamenteel manifesteren in de regulering van politieke beleidsmakers. Onze klanten zijn bereid een premiumprijs te betalen voor duurzame services. We zullen een modale shift zien van trucks naar spoor en binnenvaart. De kost daarvan is wel nog niet duidelijk. We hebben de infrastructuur, maar het blijft risicovol investeren. Op welke technologie zullen we wedden?”, stelt hij zich de vraag. “Zullen het elektrische binnenschepen zijn, of zullen ze varen op waterstof of lng? We anticiperen een kost, maar hoe zullen we dat managen?”

Vertrouwen

Op het vlak van digitalisering is de boodschap duidelijk: “Vertrouwen is key”, klinkt het unaniem bij de panelleden. Managing director Stephanie Feys van Zuidnatie: “Het beheren van een gedeeld dataplatform is een voordeel en vermijdt repetitieve administratie. De breakbulksector is een zeer competitieve markt. We hebben goede relaties met elkaar, maar als het op het delen van data aankomt is er een gebrek aan vertrouwen. Zelf hebben we heel sterk geïnvesteerd in nieuwe technologieën, zowel op het vlak van datasharing als voor operationele activiteiten om de veiligheid op de kaaien te vergroten.”

Rechten en verantwoordelijkheden 

“Onze grootste kracht is ook onze grootste uitdaging”, vertelt professor Wouter Verheyen, faculty of Law bij de UA. “Heel het ecosysteem zit vervat in je dataplatform. Als het platform uitvalt, stort ook heel het ecosysteem in elkaar. Daarnaast wordt er te weinig aandacht besteed aan verantwoordelijkheden. Ratingsystemen bijvoorbeeld worden amper gecontroleerd.”

Tien jaar 

De leerstoel BNP Paribas Fortis Transport, Logistiek en Havens is ontstaan naar aanleiding van een studie van de transportvakbond ITF die aantoonde dat de sector niet innovatief genoeg was. Hierop startte de UA onderzoek naar de succes- en faalfactoren. De leerstoel staat daarbij heel dicht bij de noden van de sector. “We zijn met een aantal ‘changemakers’ uit de haven op café gegaan om te ‘co-innoveren'”, vertelt Christa. “Dankzij de samenkomsten hebben we best practices kunnen delen.” 

“Als leerstoel zijn we er altijd in geslaagd om bewustzijn te creëren en in zekere zin een voorloper te zijn”, gaat ze verder. “Sergio Barbarino vertelde eerlijk tijdens het paneldebat dat wanneer we onderzoeksresultaten delen, dat pas jaren later in de sector doordringt en wordt opgepikt. Er zit een ‘gap’ van zeker vijf jaar. Er wordt wel geïnnoveerd, maar nog onvoldoende samen.” 

Wisselwerking

Professoren Christa Sys en Thierry Vanelslander blikken trots terug naar het tienjarige jubileum. “Er is een heel mooie wisselwerking ontstaan tussen de banken, academici en de shippingindustrie. Ze worden steeds meer vragende partij en delen data opdat wij hen kunnen adviseren en mee oplossingen kunnen aanreiken”, vertelt Vanelslander. 

Begin juli 2021 werd de leerstoel met nog eens twee jaar verlengd, tot 30 september 2023.

Julie Desmet