Geert Noels op Groot Logistiek Debat: “Zorg voor wervend verhaal"

Op het groot logistiek debat kruisten Jacques Vandermeiren en Geert Noels verbaal de degens. Voor het eerst sinds de publicatie van de ophefmakende opinie van Noels over de uitbreidingsplannen van de haven, ontmoetten de twee elkaar in het publiek.

Het Groot Logistiek Debat verzamelde een indrukwekkende lijst sprekers van binnen en buiten de logistieke wereld. Maar voor veel aanwezigen was de aankondiging van een rondje verbaal ‘sparren’ tussen Geert Noels en Jacques Vandermeiren toch de kers op de logistieke debattaart.

Geert Noels zorgde enkele maanden geleden voor een stevige schok in de maritieme wereld door in een opiniestuk de plannen voor een Saeftinghedok uiterst kritisch in vraag te stellen. Dat werd hem niet overal in dank afgenomen. Noels liet in het debat merken dat de boze reacties uit de sector hem zwaar vielen. “In Nederland is de kritische discussie bezig over wat er nog kan en moet in Schiphol en of de uitbreiding van de Maasvlakte een goede keuze was. Dat debat wordt er open gevoerd. Wie de dingen in vraag stelt, wordt er niet in een hoekje gezet. Hier krijg je te horen dat je niet meer welkom bent, of dat ze weten waar je kinderen naar school gaan.”

Het was dan ook geen toeval dat de organisatoren van het debat Noels loofden voor zijn durf om publiek de confrontatie met de sector aan te gaan.

Berekenen

Econoom Noels bleef bij zijn inzichten. “Als we akkoord zijn dat projecten ook getoetst moeten worden op hun maatschappelijke kost, dan moeten we als regio nadenken over wat we hier willen en wat niet. Alle actoren zijn nu bezig met de vraag hoe om te gaan met de huidige volumes en de gevolgen zoals de congestie. Iedereen in de logistieke sector zou zich moeten afvragen of we die volumes wel willen, of we misschien wat selectiever moeten zijn. Zo kunnen we onze congestie verminderen en zo een betere service geven. Deze discussie is belangrijker dan gewoon te zeggen dat we verder moeten bloeien en meer volumes moeten aankunnen."

"Ruimtelijke wanorde en files zijn altijd de schuld van een ander", vervolgt hij. "Dat klopt niet. Iedereen in de logistiek moet nadenken over de eigen rol. Moet je in ieder dorp of met provinciale subsidies overal een logistiek centrum openen? Daar is geen coördinatie. Moeten havens met elkaar concurreren? Dat geeft inefficiënties. Wij beperken ons tot spreken over congestie. We moeten veel moediger zijn en zelf dingen in vragen durven stellen. Het is bemoedigend dat uit de enquête voor dit debat blijkt dat ook hier iedereen vindt dat de maatschappelijke toets belangrijk is. We moeten bij onze projecten ook de maatschappelijke kost durven doorrekenen.”

Waarde

Jacques Vandermeiren bekeek het anders. “Investeringen, deels door de overheid, hebben inderdaad een impact op de schaarse ruimte. En de finaliteit van wat we doen, gaat om een gebruik van dertig of veertig jaar. Dat klopt allemaal. Ik heb spijtig genoeg geen kristallen bol om te weten wat we dan met die infrastructuur nog gaat kunnen doen. Maar dat mag ons toch niet beletten om vooruit te gaan. De haven is dé motor voor een ruime regio met grote rechtstreekse en onrechtstreekse tewerkstelling."

"Door de opinie van Geert gingen we wel aan de slag om meer kleur en geur geven aan die toegevoegde waarde die wij realiseren. Die proberen we nu veel beter in kaart te brengen. Dat moeten we ook doen. Maar ik zie wel dat de Madrid Maersk hier kon binnenvaren dankzij maatschappelijke keuzes in het verleden, zoals de verdieping van de Schelde en het Deurganckdok. Dankzij die keuzes zijn op 48 uur zeer veel mensen aan de slag geweest. Met de ‘dozen’ aan boord kom je bovendien in die honderden distributiecentra’s zoals Katoen Natie en Van Moer of de europese distributiecentra van veel bedrijven. Zo zijn er honderden in België. Dat danken we allemaal aan onze ligging en onze havens en dat is een godsgeschenk. We mogen ons inderdaad afvragen hoe fors we dat nog willen uitbouwen. Wel, wij geloven in de toegevoegde waarde. En daarnaast: wat hebben we als we dit niet doen? Wat is het alternatief? En wie gaat het dan in onze plaats wel doen? Wie garandeert dat dan de hinder, zoals bij mobiliteit, toch niet bij ons blijft? Ook die vragen moet je durven stellen.”

Noels was niet onder de indruk van de redenering. “Wij maken de berekening over de grote investeringen nooit op meer dan één dimensie. Meestal is dat alleen volume. Als we niet de moed hebben om dit onafhankelijk te laten berekenen, dan is dat zeer bedenkelijk. Dan doen we verder zoals nu bezig, met alle maatschappelijke gevolgen. Ik weet dat dit geen aangename boodschap is. Maar je moet de maatschappelijke kost onafhankelijk willen en durven in kaart brengen.”

Believer

Verder in het debat werd sterk gefocust op de vraag naar multimodaliteit in het transport, op het belang van nauwe verbondenheid van industrie en logistiek. Daarnaast zijn er ook grote verwachtingen rond het ‘internet of things’ en de opkomende dataplatformen zoals NxtPort, waarover Jacques Vandermeiren zich outte als een grote believer. Bij al deze thema's blijkt dat de logistieke sector voor gigantische uitdagingen en veel onzekerheden staat. De grote rode draad waarover wel grote eensgezindheid bestaat, is de wetenschap dat er de komende jaren zeer grote veranderingen voor de deur staan.

Musk

Naar het einde van het debat toonde Econoom Geert Noels zich iets positiever. “Ik ben aangenaam verrast dat er bereidheid is om deze sector beter te maken, om daarover na te denken. Ik denk dat de mensen in de logsitiek zich moeten verzamelen rond een project waarmee je de maatschappij ook kunt laten dromen. Iets dat bijvoorbeeld in de richting zit van wat Musk het doet. Iets gedurfd ambitieus. Dat de Antwerpse haven die zich rond een groot project bundelt. Autonome trucks binnen de haven, drone-delivery, bijvoorbeeld. Dat zijn dingen waar mensen komen naar kijken. De mensen willen dingen waarvan ze kunnen dromen en waarvan ze willen dat ze gemaakt worden. Zo kan je tonen wat jullie ambitie is en zo de maatschappij meekrijgen. Je kent de gevoeligheden in de maatschappij. Zorg dat je ze meeneemt in je verhaal.”

Tevredenheid

Organisator Alex Van Breedam van ISCN (Interactive Supply Chain Netwerk) toonde zich zeer tevreden na het debat. “Ik prijs het lef van zowel Geert als Jacques”, zegt hij. “Het is voor beiden niet evident om dit te durven doen. Voor Geert omdat hij weet dat niet iedereen blij is met zijn mening. Voor Jacques omdat hij als nieuwkomer dit moeilijke debat durft aangaan.”

Dat debat uitdiepen, is de grote ambitie van het ISCN. “De logistieke sector heeft geen debat- of communicatiecultuur. We zijn niet gewoon om in dialoog te gaan met de omgeving. Dat moeten we leren. Daarom is het heel goed dat we bij elk debat de confrontatie aangaan met mensen van buiten onze sector. Zo leren we nadenken over onze stellingen. Zo kunnen we scherper krijgen wat onze rol als logistieke sector is en daar de buitenwereld in meekrijgen.

Het ISCN wil het komende jaar verder focussen op thema’s zoals infrastructuur, ruimtelijke ordening, link met de industrie, digitalisering en maatschappelijk draagvlak. “We willen die thema’s apart uitdiepen om ze dan over een goed jaar weer samen te brengen in een derde groot logistiek debat”, besluit Van Breedam hoopvol.

Bart Timperman