KBZ waarschuwt: “Scenario ‘Ever Given’ kan Belgische zeelui overkomen”

Nieuws, Scheepvaart
Michiel Leen
Chief officer Mohammed Aisha, vier jaar gestrand op de 'MV Aman'
Chief officer Mohammed Aisha, vier jaar gestrand op de ‘MV Aman’ © International Transport Workers' Federation

De kans bestaat dat crewleden van de megamax ‘Ever Given’ aan boord moeten blijven zolang het conflict over de schadevergoeding duurt. Elders nabij Suez ligt de ‘MV Aman’ al twee jaar vast. KBZ waarschuwt: “Dat kan ook Belgische zeelui overkomen.”

In het getouwtrek tussen de Egyptische overheden en de scheepseigenaars en -operatoren over de schadevergoeding na het incident met de megamax ‘Ever Given’ werd het schip vorige week in beslag genomen. Slecht nieuws voor de opvarenden, want hoewel twee crewleden vorige week het schip mochten verlaten, is de kans groot dat (een deel van) de crew bij het schip moet blijven tot het conflict is opgelost. Dat zoiets lang kan aanslepen, wordt geïllustreerd door een schrijnend verhaal dat zich even verderop afspeelt, in de Golf van Suez. Daar bewaakt de Syrische chief officer Mohammed Aisha al vier jaar het vrachtschip ‘MV Aman’.

Vier jaar alleen

De Egyptische autoriteiten lieten in juli 2017 beslag leggen op de ‘MV Aman’ en stelde chief officer Mohammed Aisha aan als officiële bewaker van het schip. Dat betekent dat hij de ‘Aman’ niet mag achterlaten. De rest van de ‘skeleton crew’ verliet het schip in september 2019. De omstandigheden waarin Aisha moet leven, zijn erbarmelijk. Het schip heeft na al die jaren dringend onderhoud nodig en voer bovendien aan de grond in maart 2019. Sanitaire en elektrische installaties werken al lang niet meer op het dode schip. 

Voor basisvoorzieningen als voedsel en water en om zijn telefoon te kunnen opladen, moet Aisha naar het vasteland zwemmen, een levensgevaarlijke klus. ITF deelt mee dat Aisha’s mentale en fysieke gezondheid erg te lijden hebben onder de omstandigheden, met symptomen als ondervoeding, bloedarmoede en pijn die je normaal enkel bij verwaarloosde gevangenen ziet. De Egyptische autoriteiten zijn volgens de vakbond niet geneigd om het lot van de Syriër te verbeteren. “Volgens de wet is de ‘MV Aman’ zijn probleem, tenminste, tot iemand anders zich ermee bemoeit”, vat het ITF de zaak samen. 

Toestand wanhopig 

“De Egyptische autoriteiten hebben een humanitaire plicht om iets te doen aan de verschrikkelijke situatie van Aisha”, zei Mohamed Arrachedi, de ITF-coördinator voor de Arabische en Iraanse regio, die heeft geprobeerd Aisha naar huis te krijgen. “Ik wil niet voorschrijven hoe ze het probleem moeten oplossen, maar er zijn een aantal mogelijke mechanismen. De toestand wordt wanhopig. Ze moeten onmiddellijk handelen”, zei hij. Naast het krijgen van een medische behandeling voor Aisha, heeft de ITF aangeboden om hotels en vluchten te betalen, zodat de vermoeide zeevarende naar huis kan gaan. Maar vooralsnog zit Aisha vast op de ‘MV Aman’.

‘Ever Given’

Dergelijke verhalen zijn helaas niet uitzonderlijk. Ook de kapitein van het Turkse schip ‘Kenan Mete’ zat bijna een jaar vast in Egypte nadat autoriteiten het schip aan de ketting legden. Volgens de Britse krant ‘The Guardian’ vrezen de bemanningsleden van de ‘Ever Given’ hetzelfde lot te ondergaan. 

KBZ: “Kan ook Belg overkomen”

In Antwerpen trekt het Koninklijk Belgisch Zeemanscollege (KBZ) zich de situatie van de gestrande bemanning aan. “In het verleden is het ook al gebeurd dat Belgische zeevarenden soms maandenlang in een buitenlandse haven worden opgehouden in het kader van lopende onderzoeken of conflicten”, zegt secretaris-generaal Boudewijn Baert. “We waarschuwen onze leden dat ze bij het aandoen van bepaalde havens onder het lokale recht vallen. Als het zover komt dat de crew de facto gegijzeld wordt in het kader van zo’n dispuut, proberen wij uiteraard, met hulp van de internationale zusterverenigingen, de getroffen leden zo goed mogelijk te ondersteunen.”

KBZ deelt het verhaal van Aisha op zijn sociale media. “We willen dat verhaal onder de aandacht brengen van een breder publiek, zodat men weet in welke omstandigheden de zeevarenden vandaag moeten werken”, zegt Baert. KBZ en verschillende internationale zeevaardersverenigingen bepleiten bijvoorbeeld ook prioritaire COVID-vaccinatie voor zeevarenden. 

Michiel Leen