Havenbedrijf over wapentransport Saudi’s: “Geen mandaat voor verbod”

Nieuws, Scheepvaart
Michiel Leen

Tussen januari 2018 en juni 2019 zijn in de haven van Antwerpen 53.418 kilo explosieven aan boord geladen van Saudische schepen. Dat blijkt uit documenten van het Havenbedrijf Antwerpen die Knack en Le Soir konden inkijken op basis van de wet op de openbaarheid van bestuur.

In januari 2018 pikte het schip Bahri Tabuk – van de Saudische rederij Bahri – volgens het onderzoek van Knack en Le Soir in Antwerpen 409 kilo slaghoedjes en 28.600 kilo rookzwak buskruit op. Precies een jaar later ging het om 6.162 kilo brandmunitie en 4.416 kilo patronen voor wapens. Een ander schip van Bahri, de ‘Hofuf’, werd in december 2018 beladen met 4.525 kilo patronen voor wapens. En in mei 2019 haalde een derde schip, de ‘Yanbu’, in Antwerpen nog eens 9.306 kilo patronen voor wapens op. Kort daarna, in juni 2019, trok de Raad van State de vergunningen van de Waalse wapenproducenten FN Herstal en CMI Defence in om nog militaire goederen naar Saudi-Arabië te exporteren.

Mensenrechten geschonden

Hans Lammerant van vzw Vredesactie wijst in Knack op de verantwoordelijkheid van de Belgische douane: “Door de goederen te laten passeren, schendt België zijn verplichtingen rond het VN-Wapenhandelsverdrag, dat sinds 2014 van kracht is. Saudi-Arabië is immers betrokken bij de oorlog in Jemen en de VN-Mensenrechtenraad wijst op zware schendingen van het internationaal humanitair recht.”

Verder blijkt uit de documenten van het Havenbedrijf dat de Antwerpse haven voor de Saudi’s ook een belangrijke doorvoerplek is voor explosieven. In april, juni en oktober 2018 legden twee Bahrischepen (de ‘Jazan’ en de ‘Jeddah’) er aan met opgeteld liefst 95.752 kilo wapenpatronen, rookzwak buskruit en brandmunitie aan boord. Vanuit Antwerpen zetten de schepen verder koers naar het Suezkanaal en de Verenigde Arabische Emiraten.

Havenbedrijf: “Geen mandaat voor verbod”

Het Havenbedrijf Antwerpen reageert als volgt: “Het basisprincipe van een global supply chain is dat een schakel vertrouwt op de acties van de voorafgaande schakels in de keten. In het transport van wapens is dat voor de Haven van Antwerpen ook het geval. Wij vertrouwen als haven op de controles van andere partijen die voor deze materie bevoegd zijn. Wij zijn als Havenbedrijf niet gemandateerd om dit soort transporten te verbieden. Ze zijn volledig in lijn met de geldende wetgeving en de controle daarop gebeurt door bevoegde instanties. Dit is eveneens het geval voor andere types producten en voor andere havens.”

Michiel Leen