Tom Hautekiet over Britse freeports: “Belgische freeports ook optie”

Nieuws, Douane
Roel Jacobus
Tom Hautekiet
Tom Hautekiet © Roel Jacobus

Nu het VK acht fiscaal interessante ‘freeports’ toelaat, moet de overheid reageren om onze havens aantrekkelijk te houden. Marc Adriansens (ICO) spreekt over bijkomende concurrentie, Tom Hautekiet (MBZ) sluit Belgische freeports niet uit.

Zoals ze in het economische luik van haar brexitprogramma had aangekondigd, is de Britse regering gestart met het aanduiden van ‘freeports’. Een vrijhaven is een haven die de overheid van de algemene tolwetten heeft ontheven. Schepen van alle naties kunnen er zonder betaling van douanerechten binnenlopen. Het gaat om een eerste reeks van acht gebieden uit de dertig Engelse kandidaturen na de oproep van de overheid om ‘minstens tien’ freeports op te richten. Het gaat om de havens van Felixstowe en Harwich, langs de rivieren Humber (waar onder meer Hull, Immingham, Grimsby en Killingholme liggen), Solent (Portsmouth en Southampton), Thames (onder meer Purfleet, Tilbury en London Gateway Port) en Tees (Middlesbrough en Hartlepool). Ook de Liverpool City Region en de East Midlands Airport behoren tot de gelukkigen. Elke freeport mag tot 45 kilometer in doorsnede groot zijn.

Tegen het einde van het jaar krijgen die zones een belastingvrije internationale transit. Daarmee wil de Britse regering de economische activiteit stimuleren en investeringen aantrekken. De aanduidingen in Schotland, Wales en Noord-Ierland zijn nog niet bekend. Het Verenigd Koninkrijk (VK) had tussen 1984 en 2012 zeven freeports, onder meer Liverpool, Southampton en Tilbury. Economische vrijhavens bestaan over de hele wereld, ook in Europa in bijvoorbeeld Bordeaux, Bremerhaven, Cuxhaven en Luxemburg, maar niet in België en Nederland.

Tweesnijdend mes

“Het is nog vroeg om alle details te kennen, maar in principe is de oprichting van Britse freeports voor ons een mes dat aan twee kanten snijdt”, reageert CEO Tom Hautekiet van het havenbestuur van Zeebrugge. “Enerzijds omvat de lijst bestemmingen uit ons aanbod van wekelijks zeventig diensten naar het VK. Hun economische groei kan een gunstige invloed hebben op onze trafiek. Anderzijds zou het fiscaal regime in die Britse freeports zodanig aantrekkelijk kunnen worden dat een aantal exporteurs en rederijen niet meer langs de distributiehub Zeebrugge zouden passeren, maar rechtstreeks naar ginder varen.”

Havens aantrekkelijk houden

Hij legt de bal in het kamp van de Europese en Belgische overheden. “In de eerste plaats vragen we aan de Europese Unie om te onderzoeken of die freeports wettelijk passen in de afgesproken brexitregeling. Verstoren ze het level playing field? De tweede vraag aan de Europese en Belgische overheden is om maatregelen te voorzien om onze havens op zijn minst even aantrekkelijk te houden. Het systeem van belastingvrijstelling is een belangrijke factor voor internationale investeringsbeslissingen, ondervond ik bij mijn vorige werkgever Bekaert in de freeport van Shanghai. Het oprichten van Belgische freeports kan een optie zijn.”

Belastingvrije autofabriek

“We krijgen er een concurrent bij”, zegt CEO Marc Adriansens van International Car Operators. Van de jaarlijks tussen twee en drie miljoen nieuwe wagens die in Zeebrugge behandeld worden, is een derde bestemd voor het VK. “De distributie van Europese wagens voor de Britse markt zal sowieso via Zeebrugge blijven verlopen. Niettemin kozen een aantal niet-Europese autoproducenten al vanaf de brexit om wagens voor het VK rechtstreeks naar ginder te varen. Toch hebben ook wij een belangrijke troef met de tijdelijke opslag onder douane-entrepot. Auto’s kunnen gedurende één jaar op een terminal blijven staan zonder dat btw of invoerrechten betaald moeten worden.”

Een adder onder het gras is de creatie van toegevoegde waarde. “Ook het ‘veredelen’ van de wagens, door accessoires aan te brengen of door afwerking, wordt in de Britse freeports belastingvrij. Zo wordt het bij wijze van spreken mogelijk om daar een volledige autofabriek buiten het fiscale circuit neer te planten. Ook dat komt in concurrentie met onze dienstverlening. Het is inderdaad uitkijken naar wat Europa doet, maar in het verleden was de Europese Commissie geen voorstander van fiscale ontwijking via freeports”, besluit Adriansens.

Roel Jacobus