Europese Rekenkamer formuleert bedenkingen bij brexitfonds

Nieuws, Douane
Melanie De Vrieze

Via het brexitfonds vloeit er vijf miljard euro naar de lidstaten om de impact van de brexit te milderen. De Europese Rekenkamer heeft bedenkingen en vreest dat de miljarden gebruikt zullen worden voor de financiering van de verkeerde maatregelen. 

Het brexitfonds is een solidariteitsinstrument dat steun wil verlenen aan de lidstaten, regio’s en sectoren die het zwaarst getroffen zijn door de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie. Als de Raad en het Europees Parlement het brexitfonds goedkeuren, gaat er vijf miljard euro naar de lidstaten. Ons land maakt aanspraak op 305 miljoen euro. Ierland is met 991 miljoen euro de belangrijkste begunstigde.

Risico’s

De Europese Commissie stelt voor om 80% van het fonds (vier miljard euro) in de vorm van voorfinanciering toe te kennen aan de lidstaten nadat de reserve is goedgekeurd. De lidstaten zouden hun aandeel van de voorfinanciering toegewezen krijgen op basis van de geraamde impact van de brexit op hun economie, rekening houdend met twee factoren: de handel met het VK en de vis die wordt gevangen in de exclusieve economische zone van het VK.

In een advies formuleerde de Europese Rekenkamer maandag een aantal bedenkingen over het brexitfonds. Volgens de controleurs biedt het voorstel flexibiliteit aan de lidstaten, maar brengt de opzet van de reserve een aantal onzekerheden en risico’s met zich mee. Zo is de voorfinanciering die de lidstaten ontvangen ongewoon hoog, zonder dat ze vooraf informatie moeten geven over de maatregelen die ze ermee willen financieren. De structuur van het fonds kan op die manier leiden tot een hoger risico op “een keuze voor suboptimale en niet-subsidiabele maatregelen”, aldus het persbericht van de Europese Rekenkamer. De Commissie zou pas eind 2023 beoordelen of de genomen maatregelen wel subsidiabel en geschikt zijn. Want de impact van de brexit gaat met nog heel wat onzekerheden gepaard. Het risico bestaat dat de gekozen toewijzingsmethode niet helemaal de blootstelling van de economie van een lidstaat reflecteert.

De resterende 1 miljard euro van het brexitfonds zou voornamelijk in 2024 uitbetaald worden. Dat geld zal worden gebruikt om alle uitgaven te dekken die als subsidiabel worden beschouwd, maar die niet door de ontvangen voorfinanciering kunnen worden gedekt.

Melanie De Vrieze