Kapitein aan wal bestuurt met VR-bril Multratug op Westerschelde

Nieuws, Scheepvaart
Julie Desmet
Damen Multratug 32
Damen Multratug 32 © Damen

In de Put van Terneuzen op de Westerschelde legde de sleper ‘Multratug 32’ met succes testvaarten af met verregaande geautomatiseerde systemen. Met behulp van een VR-bril bestuurde de kapitein het schip vanaf de wal.

Autonoom varen wordt steeds meer bevorderd door de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en de binnenvaart. “De scheepvaartsector heeft het alsmaar moeilijker om gekwalificeerde bemanning te vinden”, vertelt Vivian Baetens, adviseur GNA (Gemeenschappelijke Nautische Autoriteit) bij Rijkswaterstaat. “Zo is mede ook de vraag ontstaan of er misschien op een andere manier kan worden gevaren. De markt loopt hier duidelijk voorop en de overheid probeert zo goed mogelijk te volgen, maar internationale wetgeving opstellen, kost nu eenmaal tijd.”

Het Nederlandse slepersbedrijf Multraship Towage & Salvage, Novatug en Voith Turbo, fabrikant van grote aandrijvingen, waren initiatiefnemers van de proef voor autonome vaart. De GNA verleende, in samenspraak met de Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart en de loketten smartshipping van De Vlaamse Waterweg en van Rijkswaterstaat, de nodige vergunning.

Put van Terneuzen

Ten zuiden van het ankergebied Put van Terneuzen werden de systemen voor verregaande geautomatiseerde vaart volop getest. “De carrouselsleepboot (die 360 graden rond zijn eigen as kan draaien) werd vanuit het oude kantoor van Multraship bestuurd, maar er was wel nog bemanning aan boord”, vertelt Baetens. “Elk moment dat er twijfel was over de verbinding of het functioneren van de systemen, kon de crew meteen ingrijpen en weer overnemen om zelf te varen. In tegenstelling tot de Vlaamse wetgeving, is het in Nederland nog niet toegelaten om een vrachtschip zonder crew te laten varen. Er moet altijd een schipper aan boord zijn.”

Tussen Zeebrugge en Antwerpen

Zijn er nog proefprojecten met autonome vaartuigen op komst? “We krijgen regelmatig aanvragen voor proeven op de Westerschelde”, vertelt Baetens. “Momenteel lopen er nog twee langdurige testen. Het gaat om proeven met het estuaire containerschip ‘Deseo’ tussen Zeebrugge en Antwerpen en het containerschip ‘Factofour’, dat vaart tussen Antwerpen en Rotterdam. De ‘Factofour’ wordt ingezet door Shipping Technology om vooral data te verzamelen, om op die manier een systeem te kunnen bouwen waardoor het schip in de toekomst zelf beslissingen kan nemen.”

Veiligheid

“We weten nog niet zo goed wat er allemaal zal aankomen en wat er allemaal kan, maar het volledig autonoom varen zonder bemanning op de Westerschelde, is nog een stap te ver”, besluit Baetens. “We hebben hier zoveel type schepen varen en moeten niet alleen alle vaarweggebruikers, maar ook de loodsen en VTS in het verhaal meekrijgen. We zijn nu vooral aan het uitzoeken hoe we dat veilig kunnen doen.”

De ‘Yara Birkeland‘ zal ’s werelds eerste onbemande en elektrische zeeschip zijn dat nog voor eind 2021 in de vaart komt. 

Julie Desmet