Drugskoeriers nemen boetes douane er graag bij

Nieuws, Douane
Bart Meyvis
20220817 Beveren GIP douane backscatter
De ‘backscatter’ van de douane is een tot scanner omgebouwde bestelwagen die zeecontainers in korte tijd controleert © Julie Desmet

Een op de vijf containers die geselecteerd worden voor een scan op drugs, gaan gewoon niet naar de controle. In 2021 negeerden een kleine vierduizend transporten die controle. Daarvan kregen er maar 567 een boete, waarvan de meerderheid recidivisten.

Het was Antwerps Kamerlid Ben Segers van Vooruit die de kat de bel aanbond. Als inwoner van Borgerhout kent Segers de drugsproblematiek maar al te goed. “Ik kreeg van binnenuit signalen dat er toch iets misloopt”, aldus Segers. “Op basis daarvan heb ik de bevoegde minister aan de tand gevoeld en het is duidelijk dat er vandaag geen goede opvolging gebeurt.” Uit het antwoord van minister van Financiën Vincent Van Peteghem, waarover Gazet van Antwerpen berichtte, blijkt dat zo’n 20% van de containers die door de douane worden aangeduid om een scanning op verdachte inhoud te ondergaan, verdwijnt nog voor ze kunnen worden gecontroleerd.

Verdwenen met Noorderzon

Hierbij maken we een onderscheid tussen de vaste scanner (op een vaste locatie buiten de terminal) en de mobiele scanner die op de terminal ingezet kan worden. Alle containers die moesten gescand worden door de mobiele scanner, werden ook effectief gescand, en dat in tegenstelling tot de cijfers bij de vaste scanner. Er dienden zich in 2021 amper 27.712 containers aan bij de vaste scanner, hoewel er 31.544 de opdracht kregen dat te doen. Dat betekent dat er 3.832 containers verdwenen met de Noorderzon, zonder dat er werd gecontroleerd of er drugs in verstopt zaten.

Recidivisten

Maar er is meer. De douane voorziet sancties voor wie verzuimt zich aan te bieden voor controles, maar uit de cijfers blijkt dat de regel is dat er geen sanctie volgt. “Dat kan toch niet de bedoeling zijn”, reageert Segers verontwaardigd. “En als je dan naar de cijfers kijkt van de boetes zelf, dan stel je vast dat het overgrote deel van de boetes gaat naar recidivisten.” Op die manier kunnen drugskoeriers de boetes gewoon verrekenen in hun businessmodel.

Als middel om op te treden tegen het verzuim van chauffeurs om zich naar de vaste scanner te begeven, kan de douane boetes opleggen. Het betreft een boete van 5.000 euro voor een eenmalige overtreding, en een boete van 7.500 euro voor recidivisten. Een fractie van de opbrengst van een lading drugs die verstopt zitten in een container.

Noodkreet

Zoals Segers aanhaalt is het slechts een fractie van de 3.832 overtredingen die effectief wordt beboet. Het gaat om 567 boetes. In 121 dossiers werd een boete van 5.000 euro opgelegd (eenmalige overtreding) en in maar liefst 451 dossiers werd een boete opgelegd van 7.500 euro (recidive). Het lijkt er dus op dat drugskoeriers maar wat graag de boete voor recidive betalen, die met 7.500 euro een peulenschil is in vergelijking met de opbrengst van een lading drugs.

“Ik stel vast dat er een noodkreet is vanuit de administratie. Krijgen de chauffeurs de opdracht om zich aan te melden voor een mobiele scanner, dan gebeurt de scanning sowieso, maar als ze naar een vaste scanner moeten rijden, muist één op vijf er vanonder”, aldus Segers. Volgens hem kunnen op korte termijn twee zaken gebeuren. “Enerzijds zouden de boetes moeten kunnen worden opgetrokken, want die staan absoluut niet in verhouding tot de straatwaarde van een lading drugs. Daarnaast pleit ik ook voor begeleide transporten, zodat chauffeurs niet meer de kans krijgen om weg te rijden.”

Verbaasd

Woordvoerster Kris Thieren van DP World reageert verbaasd op de cijfers. “Deze cijfers komen als een verrassing voor ons, maar de vaste scanner staat op een locatie buiten de terminal en daarop hebben wij geen vat. We kennen de oorzaken niet, maar willen uiteraard wel mee nadenken over een verbetering van het proces en we staan open voor bespreking.”

Op de vraag of de scanning altijd op de terminal zelf dient te gebeuren, reageert Thieren als volgt: “Als dat in het plan van de douane past, en op voorwaarde dat het operationeel haalbaar is, staan we zeker open voor besprekingen.”

Auteur: Koen Dejaeger