Kristian Vanderwaeren: “België pioniert met competentiemodel douane”

Nieuws, Douane
Melanie De Vrieze
Kristian Vanderwaeren
Kristian Vanderwaeren © Bart Timperman

Op het BDO-event van woensdag 6 oktober staat levenslang leren bij de douane centraal. “De steeds complexere wetgeving en de impact van technologie zijn twee belangrijke uitdagingen op dat vlak”, zegt Kristian Vanderwaeren, topman van de douane. 

In het Antwerpse havenhuis organiseert BDO woensdag 6 oktober ‘Douane: complexe materie of uitdagende opportuniteiten?’ Het event zal vooral benadrukken dat het nodig is om de douanekennis up-to-date te houden om kostelijke vertragingen en boetes te vermijden. Naast de voorstelling van het boek van Kerstien Celis en Josse Verbeken, zijn er twee panelgesprekken gepland over competentiemanagement en het belang van levenslang leren. 

Permanente bijscholing 

Een van de deelnemers aan het panel is Kristian Vanderwaeren, administrateur-generaal van FOD Financiën. Volgens hem is competentiemanagement niet meer weg te denken. “In de meeste jobs volstaat het niet meer om op basis van schoolse kennis of een opleiding bij aanvang van de job, een carrière op te bouwen. Permanente bijscholing is noodzakelijk. Dat geldt zeker voor een werkomgeving als die van Douane en Accijnzen. Dat komt onder meer door de internationale en Europese context, de missies van de douane, het diverse takenpakket (fiscaal en niet-fiscaal), de wijzigende reglementeringen en de verwachtingen van de klanten en de economie.”

Competentiemodel

België is een van de pioniers voor de toepassing van een Europees competentiemodel: het European Customs Competency FrameWork (ECCFW). Dat model maakt een inventaris van alle bestaande douanefuncties en bepaalt voor elke functie welke competenties vereist zijn, plus welke opleidingen nodig zijn om die competenties te verwerven of te verhogen. “Dat model houdt in dat onze medewerkers permanent de kans krijgen om zich bij te scholen. Gemiddeld volgden onze medewerkers in 2020 – ondanks de coronapandemie – 5,76 dagen opleiding. Daarnaast hebben we volop ingezet op de digitalisering van opleidingen, onder de vorm van digitale livesessies, e-learnings en blended learningtrajecten.”

Complexere wetgeving

Vanderwaeren ziet twee belangrijke uitdagingen. Een eerste is de steeds complexer wordende maatschappij, douaneregelgeving en wetgevingen. “Wij slagen er niet in om in onze maatschappij zaken te vereenvoudigen. De douane moet steeds meer controleren en wetgevingen worden ingewikkelder. Anderzijds zien we ook dat medewerkers niet meer zo lang een bepaalde job uitoefenen. Interne mobiliteit is goed, maar voor technische materie is dat toch vaak een nadeel.” Om hieraan tegemoet te komen, voorziet de douane niet alleen in relevante opleidingen, maar schrijft ze ook werkmethodes uit die van a tot z uitleggen wat de medewerkers moeten doen. 

Impact technologie

Ook de technologie heeft een invloed op het werk en de opleiding van de medewerkers. Vanderwaeren verwijst naar het project van 100% scanning, dat een antwoord biedt op de drugsproblematiek. Het gebruik van artificiële intelligentie past het scanningsysteem helemaal aan: van selectie op basis van risicoanalyse en intelligence, naar selectie op basis van gescande containers. “Dat betekent dat onze manier van werken helemaal verandert. Wij geven steeds meer technologische ondersteuning aan onze medewerkers om het werk te doen. Door dit project veranderen de taken van de medewerkers, maar het aantal medewerkers zal ook moeten toenemen.”

Melanie De Vrieze