Kilometerheffing compenseert vergroening van verkeersbelasting

Nieuws, Wegtransport
Yannick De Spiegeleir
Infobord kilometerheffing
Infobord kilometerheffing © Viapass

De kilometerheffing voor vrachtwagens compenseert het verlies aan ontvangsten van het Vlaams Gewest als gevolg van de groenere verkeersbelasting. Dat blijkt uit een analyse van het fiscaal beleid.

De analyse werd uitgevoerd door de SERV, het overleg- en adviesorgaan van de Vlaamse werkgevers- en werknemersorganisaties, ter ondersteuning van de regeringsonderhandelingen. Zo meldt persagentschap Belga.

In de afgelopen drie legislaturen zijn de verkeersbelastingen in Vlaanderen in verschillende stappen vergroend, waarbij een lagere CO2-uitstoot en elektrificatie worden gestimuleerd. Daardoor zijn de inkomsten uit de jaarlijkse verkeersbelasting met bijna een kwart teruggelopen, van 0,26% van het bruto binnenlands product (bbp) in 2009 tot 0,2% in de voor 2024 ingediende begroting. Tegelijk liepen de ontvangsten uit de belasting op inverkeerstelling met bijna een derde terug, van 0,06 tot 0,04% van het bbp.

“Gegeven de verwachte verdere elektrificatie van het Belgische wagenpark in de komende jaren zullen de ontvangsten uit de jaarlijkse verkeersbelasting en belasting op inverkeerstelling bij ongewijzigd beleid in verhouding tot het bbp aanzienlijk dalen”, merkt de SERV op. Het gaat dan vooral om de volledige belastingvrijstelling voor elektrische voertuigen.

Uitbreiding tolwegen

De terugval van de ontvangsten uit de verkeersbelastingen worden voorlopig wel volledig gecompenseerd door de invoering van de kilometerheffing voor vrachtwagens in 2016. “Deze ontvangsten zijn de afgelopen jaren sterk gestegen en zullen dat op basis van de huidige vooruitzichten blijven doen”, zegt de SERV. “De stijging is mede aangedreven door beleidsbeslissingen zoals de tariefhervorming in 2020 en de uitbreiding van het betolde wegennet in 2024, naast de groei van het aantal gereden kilometers en de jaarlijkse indexering.”

Platte belastingverhoging

De analyse van de SERV is koren op de molen van de transportfederaties die het morrelen aan de kilometerheffing en het betolde wegennet vaak categoriseren als een platte belastingverhoging of ‘pestbelastingen’. Zo haalde Transport & Logistics Belgium in maart nog een slag thuis door na fel protest een halt toe te roepen aan een nieuwe geplande uitbreiding van het aantal wegen waarop de Vlaamse kilometerheffing van toepassing is. De oproep om een algemene kilometerheffing in te voeren voor alle voertuigen werd ook al meermaals herhaald.

Vlaanderen haalt volgens de begroting voor 2024 in totaal 2,16 miljard euro (of 29,1% van de totale gewestbelasting) uit mobiliteit. Per capita haalt Vlaanderen zo meer ontvangsten uit mobiliteitsbelastingen dan Brussel en Wallonië, door zowel meer ingeschreven voertuigen als meer gereden kilometers door vrachtwagens. Per inwoner gaat het in Vlaanderen om 199 euro.

Dat is ook aanzienlijk hoger dan in Duitsland (114 euro) en Frankrijk (61 euro), maar een stuk lager dan in Nederland (431 euro). Vlaanderen belast daarbij veel meer dan de buurlanden de recurrente lasten op het bezit of gebruik van een wagen (de jaarlijkse verkeersbelasting), terwijl met name in Nederland het gros van de lasten bij de inschrijving liggen. Wat Frankrijk betreft, is het nog belangrijk om op te merken dat wegentol niet als fiscale ontvangsten wordt beschouwd.