Chris Coeck: “Nachtlogistiek nog te weinig als alternatief beschouwd”

Flowsmagazine, Wegtransport
Julie Desmet
Mobiliteitsexpert van Port of Antwerp-Bruges Chris Coeck
Mobiliteitsexpert van Port of Antwerp-Bruges Chris Coeck © Julie Desmet

Om welvaartcreatie te verankeren, moet een wereldhaven als Port of Antwerp-Bruges vlot bereikbaar zijn. Dit zowel over het water, via het spoor, als over de weg. In het nieuwe magazine ging Flows in gesprek met mobiliteitsexpert van Port of Antwerp-Bruges Chris Coeck over de mogelijkheden die er zijn om de verkeersknoop in en rond de havens van Antwerpen en Zeebrugge aan te pakken.

Kunt u kort toelichten wat uw verantwoordelijkheden als expert mobiliteit zijn?

“Ik volg de langetermijn-infrastructurele projecten en plannen van de verschillende overheden op, om de concurrentiekracht en de bereikbaarheid van de haven te bewaken. Daarnaast stel ik strategieën op voor een toekomstig beleid, geef ik op basis van evaluaties, onderzoeken en analyses beleidsondersteuning aan de andere afdelingen van Port of Antwerp-Bruges en probeer ik beleid en vervoersstromen te sturen via deelname aan verschillende fora. Samen met het team van de mobiliteits-adviseurs gaan we actief op zoek naar oplossingen die de bereikbaarheid van de havenplatformen van Antwerpen en Zeebrugge ten goede komen. Dat kan gaan om het creëren van nieuwe verbindingen, het voorzien van nieuwe infrastructuren en/of het uitwerken van nieuwe producten en digitale oplossingen.”

Wat is het grote belang van een optimale mobiliteit en wat zijn de uitdagingen?

“De vele al operationele en nog op stapel staande werven creëren kansen en de garantie dat de Antwerpse regio en dus ook de Antwerpse haven voor de volgende decennia optimaal bereikbaar is. Dat zal de concurrentiekracht van de haven als belangrijkste motor voor de welvaart van Vlaanderen significant beïnvloeden. Daarnaast zetten we ook heel sterk in op de modal shift, waarbij goederenstromen zoveel mogelijk worden gebundeld om een alternatief via het spoor en de binnenvaart te vinden. Door de huidige congestieproblematiek zien bedrijven ook de urgentie om naar andere vervoersmodi te kijken en die als een volwaardig alternatief te beschouwen.”

“Als grootste struikelblok beschouw ik de tijdige uitvoering van de infrastructuurwerken. Het is essentieel dat de voornaamste werken, en dan denk ik inzake wegvervoer in de eerste plaats aan mobiliteitsprojecten gelinkt aan ECA (Extra Containercapaciteit Antwerpen), de Oosterweelverbinding, de Tweede Tijsmanstunnel, de Westelijke Ontsluiting, de aanpassingen aan de E34 en de verdere uitbouw van de E34 tot snelweg tussen Antwerpen en Zeebrugge, effectief worden uitgevoerd binnen de tijdsfase die is vooropgesteld. Het wegvervoer zal altijd essentieel blijven voor de haven. Zeker voor de korte afstanden en voor ‘last mile’-distributie is dat de meest waarschijnlijke vervoersmodus.”

Congestie is de grootste kopzorg van wegtransporteurs. Hoe creëer je zo weinig mogelijk wachturen en maak je de haven soepel bereikbaar?

“Dat doen we door zowel een maximale doorstroming en capaciteit centraal te stellen, maar ook door aandacht te geven aan transitie en aan omgevingsaspecten. De doorstroming en bereikbaarheid wordt niet alleen verbeterd door het wegennet verder aan te vullen, maar ook door het terdege te onderhouden en aan te passen aan de economische noodwendigheden. We verlenen aandacht aan de omgevingsaspecten door mogelijkheden te bieden om het verkeer verder te spreiden in de tijd en door in te zetten op een versnelling van de transitie naar alternatieve aandrijvingen. Het spreiden van vervoer over de dag heen en uitgevoerd door elektrische vrachtwagens is hier een goed voorbeeld van. Overkoepelend besteden we ook aandacht aan een verhoogde veiligheid en een vlottere informatiedeling.”

Biedt de shift naar meer nachtlogistiek soelaas?

“Voor de spreiding richting uitbreiding van de behandelingstijden en ook richting de nachturen, is het noodzakelijk dat we samen met de terminals en de verladers in het achterland nagaan wat de mogelijkheden zijn en hoe ze operationeel kunnen worden uitgevoerd. Momenteel wordt nachtlogistiek nog te weinig door verladers als een volwaardig alternatief beschouwd. De grote terminals in het havengebied hebben al uitgebreide openingsuren, dus is het belangrijk om na te gaan of het toevoegen van andere partners hier nog een extra stimulus in het gebruik kunnen teweegbrengen. Om de partijen die nog geen gebruik maken van de verruimde openingsuren van de containerterminals te overtuigen, is het belangrijk om de voordelen van een verdere spreiding van de containerbehandeling door middel van best practices bij de bedrijven die het wel al doen, in de verf te zetten. Daarnaast bekijken we ook wat de mogelijkheden zijn bij de verladers. Een optie is bijvoorbeeld dat verladers met een automatisch systeem op hun site werken en de transporteur de goederen rechtstreeks in een afgeschermde zone kan oppikken of afzetten.”

Is de kilometerheffing een belangrijk onderdeel van de mobiliteitsoplossing?

“Beprijzing van vervoer, zoals de kilometerheffing, tol in de tunnels maar ook piektoeslagen op de terminals, zullen in de toekomst van mobiliteit altijd een belangrijke rol spelen. Die instrumenten zullen bijdragen aan een verdere modal shift, maar creëren ook een sterke kostenverhoging voor het vervoer op kortere afstand waarvoor alternatieve modi niet kunnen worden ingezet. Zolang andere landen, zoals bijvoorbeeld Nederland waar er geen kilometerheffing geldt, of andere havens geen gelijkaardige systemen opzetten, kan het tot een concurrentieel nadeel voor het wegvervoer leiden.”

Sinds 1 januari 2024 geldt in België een vrijstelling van de kilometerheffing voor zero-emissietrucks. Hoe ondersteunen jullie wegtransporteurs in hun duurzaamheidsplannen?

“Wij hebben onze twee gratis vrachtwagenparkings op de rechter- en linkerscheldeoever —parkings Goordijk en Ketenis — voorbereid op de aanwezigheid van laadinfrastructuur. De concessionaris zal die ook uitbreiden met vijftien snelladers voor vrachtwagens. Ook in de achterhaven van Zeebrugge aan de A11 zijn de werken voor het oprichten van een vrachtwagenparking gestart en ook die krijgt laadinfrastructuur voor elektrische vrachtwagens. Zo zal er tussen onze twee havengebieden op de E34 een groene corridor voor het wegtransport ontstaan en worden de parkings een onmisbare schakel in elektrisch vrachtwagentransport. Tegelijkertijd wordt hiermee een belangrijke drempel weggenomen voor binnen- en buitenlandse transporteurs om over te stappen op elektrische vrachtwagens. Zo wordt onze economische motor ook duurzamer.”