Onduidelijkheid vertraagt vergroening havens en binnenvaart

Nieuws, Transport
Koen Heinen
Elektrisch binnenvaartschip 'Alphenaar'
Elektrisch binnenvaartschip ‘Alphenaar’ © Havenbedrijf Rotterdam

Om de energietransitie in de binnenhavens en de binnenvaart mogelijk te maken, is naast de financieringsproblematiek meer duidelijkheid nodig wat regelgeving en brandstofkeuze betreft. Dat bleek tijdens dag twee van de Vlaams-Nederlandse Havendagen.

Dag twee van de Vlaams-Nederlandse Havendagen van NT vanuit het Antwerpse Havenhuis stond in het teken van de binnenvaart. Het ging vooral over de verduurzaming van de sector. De voorbije weken was al gebleken uit het rapport van Europees parlementslid Caroline Nagtegaal, dat er 10 miljard euro nodig is om de binnenvaartsector toekomstgericht te laten groeien. In het rapport is sprake van een nieuw binnenvaartfonds om die transitie te financieren. “Iedere schipper moet daar aanspraak op kunnen maken”, zei Nagtegaal tijdens de Havendagen. Volgens Bruno Georges, secretaris-generaal van de Centrale Rijnvaartcommissie (CCR), is de sector niet in staat om de energietransitie zelf te financieren.

Onduidelijkheid regelgeving en brandstofkeuze

Naast de financieringsproblematiek zijn er volgens Menno Mennist, directeur van het onderzoeksbureau Panteia, triggers nodig voor de verduurzaming van de binnenvaart. Momenteel varen er nog heel wat binnenschepen met een niet-duurzame CCR1-motor rond. Voor de haven van Antwerpen gaat het om 16% van alle binnenschepen en een volume van 11 miljoen ton vervoerd volume. In Rotterdam gaat het om een nog groter percentage. Er moet duidelijkheid en de nodige middelen komen wanneer die schepen vanaf 2030 de havens niet meer in mogen. In het kader van de European Green Deal zijn alleen in Nederland tweeduizend nieuwe schepen nodig om de binnenvaart sneller te laten vergroenen. Daarvoor zijn per jaar driehonderd aandrijflijnen nodig”, zei hij.

“De binnenvaart staat op dat vlak voor grote uitdagingen, zowel wat de vloot als de beschikbaarheid van alternatieve brandstoffen betreft. Volgens de regelgeving met betrekking tot de financiering van de energietransitie mogen banken vanaf 2030 alleen nog leningen toestaan voor zero-emissieschepen. Maar die motoren zijn er niet. Dit is onhaalbaar”, zei Theresia Hacksteiner, secretaris-generaal van de European Barge Union (EBU).

“Schippers willen wel investeren, maar het is onduidelijk waarin ze moeten investeren. Zolang er geen duidelijkheid is, stellen schippers hun beslissing uit”, vulde Mennist aan.

Binnenhavens

Die onduidelijkheid geldt niet alleen voor de binnenvaartsector maar ook voor de binnenhavens die moeten investeren in bunkerinfrastructuur voor alternatieve brandstoffen, walstroom enzovoort.

“Wat hebben schippers nodig, welke installaties voor welke brandstof? Het is de rol van de havens om trekker te zijn van projecten. Daarom moeten we praten met de schippers en andere havens”, zei Turi Fiorito, director van de Europese vereniging van binnenhavens EFIP. Volgens Lijdia Pater, secretaris van de Nederlandse vereniging van binnenhavens NVB, is er nog te veel onbekendheid, te weinig kennis en een onrendabele top op dat vlak. “Binnenhavens moeten rekening houden met welk type haven en welk type schepen. Er moet zoveel mogelijk geüniformeerd worden”, zegt ze.

Ondanks de onduidelijkheid vindt Jeroen van den Ende, CEO van de Port of Zwolle, het geen risico om te investeren in energietransitie. “We moeten de kansen benutten. Er moet nu wat gebeuren”, besloot hij.

Koen Heinen