Dringend gezocht: 400.000 chauffeurs

Nieuws, Transport
Philippe Van Dooren
Chauffeurstekort Europa
Chauffeurstekort Europa © Transport Intelligence

In Europa zijn er 400.000 vrachtwagenchauffeurs te weinig, rekende Transport Intelligence uit. Om het probleem op te lossen is een arsenaal aan maatregelen nodig. Op korte termijn zijn betere loonvoorwaarden en werkomstandigheden absoluut nodig.

Het chauffeurstekort teistert het wegvervoer al zo’n vijftien jaar door een combinatie van beperkte instroom van nieuwe krachten en een groeiende vraag naar transport. De pandemie deed er een schepje bovenop, terwijl de boom van de e-commerce potentiële kandidaat-truckchauffeurs weglokte naar de gemakkelijker te besturen bestelwagens. Violeta Keckarovska, analiste bij de Britse consultant Transport Intelligence (Ti), rekende uit dat in Europa maar liefst vierhonderdduizend chauffeurs te kort zijn.

De drie meest getroffen landen zijn Polen, het Verenigd Koninkrijk (VK) en Duitsland. In Polen wordt het tekort geschat op 37%. “In het VK verdwijnen chauffeurs in een soort van Bermudadriehoek: de brexit, de pandemie en een onaangepaste regelgeving”, stelt ze. En in Duitsland veroudert de truckerpopulatie zo snel dat tegen 2027 zo’n 185.000 chauffeurs nodig zullen zijn, tegen een tekort van 45.000 à 60.000 vandaag. Soelaas zal niet van de Oost-Europese landen buiten de EU komen: ook in Wit-Rusland zijn er 4.500 truckers te kort en in Oekraïne tussen de 12.000 en 120.000.

Betere verloning

Volgens Keckarovska rusten de oplossingen op korte termijn vrijwel allemaal bij de transportondernemingen zelf. Ze moeten het beroep aantrekkelijker maken door de lonen te verhogen, bonussen in te voeren, de mogelijkheid te bieden om aandelen van het bedrijf te kopen en door meer flexibele uren in te voeren.

Meer vrouwen

Oplossingen op langere termijn zullen van de overheid moeten komen. Een van de prioriteiten is het aantrekken van meer vrouwelijke chauffeurs. Vandaag vertegenwoordigen ze amper 2 à 3% van het totaal. Andere maatregelen zijn: meer ex-militairen aantrekken; meer aandacht voor het beroep in scholen; meer opleidingsprogramma’s via onder meer duaal leren; de bestaande regels herzien (bijvoorbeeld door de leeftijdslimiet voor het besturen van een vrachtwagen naar beneden te halen, want in zeer veel landen is die nog 21 jaar); nieuwe regels invoeren die het beroep aantrekkelijker maken; en meer en comfortabelere rust- en parkeerplekken aanleggen.

Het aantrekken van chauffeurs uit verre landen zoals Kazakhstan, Bangladesh of de Filippijnen raadt Ti af omdat dit door de gebrekkige controles aanleiding kan geven tot mensensmokkel en uitbuiting.

Ex-gevangenen opleiden

Een vrij nieuw voorstel is om chauffeurs aan te trekken die in het piekseizoen de baan opgaan en in de dalperiodes in het magazijn werken. DHL Freight heeft in dat verband een proefproject opgestart in Duitsland. In een aantal vestigingen zijn zo dertig nieuwe jobs gecreëerd. Als de test succesvol is, zouden vijfhonderd nieuwe werkkrachten in Europa aangetrokken kunnen worden door dat bedrijf.

Nog een origineel idee is het aantrekken van ex-criminelen die uit de gevangenis zijn ontslagen. Zij geraken immers moeilijk aan een job. In het Verenigd Koninkrijk zijn experimenten lopende in enkele gevangenissen waarbij mentoren de gevangenen helpen bij hun opleiding, bij het halen van hun rijbewijs en die hen gidsen naar de bedrijven. In het eerste jaar van het programma werden zo driehonderd chauffeurs opgeleid.

40% niet correct

Volgens Ti kan ook technologie – digitale platforms – ingezet worden om minder leeg te rijden en onnodige verplaatsingen te vermijden. Theoretisch wordt 40% van de capaciteit niet correct benut. Toch biedt het gebruik van die platforms maar weinig soelaas. Ze kunnen de efficiëntie verhogen, maar zijn zeker geen ‘zilveren kogel’.

Keckarovska ziet meer heil in autonome trucks, maar de technologie is nog niet op punt. “Op termijn kan ze de job van de chauffeur aangenamer maken, maar het zal evenmin een wonderoplossing zijn”, stelt ze.

Philippe Van Dooren