Maar liefst 400 nieuwe terminals nodig voor 30% spooraandeel in EU

Nieuws, Spoorvervoer
Koen Heinen
Megatrailers Hupac
Megatrailers Hupac © Hupac

Het huidige spoornet in Europa kan de vooropgestelde groei van het spoorvervoer naar een aandeel van 30% tegen 2030 niet absorberen. Daarvoor zijn er 400 nieuwe terminals nodig en andere investeringen voor een totaalbedrag van 108 miljard euro.

De cijfers zijn afkomstig uit een gedetailleerde analyse van de non-profit multisectorale organisatie Ferrmed, die haar kantoor heeft in Brussel. De organisatie werd opgericht in 2004 om het spoorgoederenvervoer en de industriële concurrentiekracht in Europa te verbeteren. Universiteit Antwerpen is een van de partners van Ferrmed.

Europa zonder plan

Ferrmed presenteerde onlangs in Brussel zijn Fast, Flexible, Integrated, Rail-Road System of Transport (+FIRRST). Dat plan moet helpen om de Europese Green Deal-doestellingen te halen. “Europa wil tegen 2030 het aandeel van het spoor in het goederenvervoer over een afstand van meer dan 300 kilometer optrekken naar 30%, maar het heeft geen plan. Wij hebben een analyse gemaakt van waar het meeste goederenspoorvervoer plaatsvindt. Daaruit blijkt dat dat voor 65% van de trafiek op het Europese kernnetwerk is. Men moet investeren waar de trafiek is”, zegt Joan Amorós, president van Ferrmed.

Mentaliteitswijziging

De analyse leerde bovendien dat van alle spoorterminals in Europa slechts 10% doorrij-terminals zijn en 90% dead-endterminals. “Dat is niet efficiënt. Bovendien zijn er onvoldoende terminals . We hebben alle regio’s in Europa geanalyseerd en er zijn in Europa zo’n vierhonderd nieuwe terminals nodig. De huidige terminals kunnen die groei naar een aandeel van 30% niet absoberen. Europa heeft een doel gesteld zonder een analyse te maken. Wij hebben in totaal 70.000 km spoorcorridors geanalyseerd. Er is een mentaliteitswijziging nodig. De enige manier om de doelstelling te halen, is een systeem dat geïsoleerde trailers, containers en laadkisten op een snelle, flexibele, weg-spoor geïntegreerde manier kan vervoeren”, zegt Amorós.

Het systeem is gebaseerd op drie soorten treinen: punt-tot-punttreinen, treinen die stoppen bij tussenterminals en treinen die stoppen op aanvraag.

108 miljard euro

Naast de investeringen in nieuwe terminals heeft Ferrmed nog een groot aantal bijkomende acties en investeringen gedefinieerd. In totaal gaat het om een investeringspakket van 108 miljard euro. Zo moeten er 2.357 kilometer nieuwe spoorlijnen aangelegd worden en moeten 32.073 kilometer bestaande sporen vernieuwd worden. Naast de 408 nieuwe terminals moeten 43 bestaande terminals vernieuwd worden en moeten een aantal bottlenecks weggewerkt worden.

“Dit zijn niet allemaal nieuwe projecten. Een groot deel van die nieuwe lijnen en terminals zijn al in het verleden gepland, maar tot nu toe nog niet gerealiseerd. DG Move van de Europese Commissie heeft spijtig genoeg niet de macht om een planning op te leggen aan de lidstaten. Landvervoer vertegenwoordigt een CO2-uitstoot van 270 miljoen ton per jaar. Als het aandeel van het spoorvervoer kan opgetrokken worden naar 30%, kan de uitstoot teruggebracht worden naar 200 miljoen ton per jaar. Met FIRRST kunnen we meer goederen van de weg naar het spoor halen. Ook over afstanden van minder dan 200 kilometer kan dat winstgevend zijn. Zo kunnen we misschien meer dan die 30% aandeel halen”, onderstreept Amorós.

Lange termijn

De Ferrmedpresident beseft dat het plan niet snel kan gerealiseerd worden. “Dat zal nog lang duren. We zijn in contact met het Transportcomité van de Europese Commissie en hebben ons plan al in verschillende Europese lidstaten voorgesteld. We voorzien in de toekomst ook een eerste test met een trein op de Rijn-Alpen-spoorcorridor, die daarvoor het meest geschikt is”, besluit Amorós.