Middensluis in Terneuzen na exact 113 jaar buiten gebruik

Nieuws, Scheepvaart
Adrie Boxmeer
Rondvaartboot 'Denick' vaart vanaf de Westerschelde de Middensluis binnen om als allerlaatste schip geschut te worden
Rondvaartboot ‘Denick’ vaart vanaf de Westerschelde de Middensluis binnen om als allerlaatste schip geschut te worden © Adrie Boxmeer

De Middensluis in Terneuzen is vandaag officieel buiten bedrijf gesteld. Ze werd op 1 oktober 1908 geopend. De sluis is niet meer nodig, omdat straks de Nieuwe Sluis ervoor in de plaats komt. De Middensluis zal worden gesloopt.

De Middensluis bestaat uit 60.000 m³ metselwerk, beton en hout. Bij de sloop worden bijna 7.000 houten palen, vier brugdelen, vier puntdeuren en twee roldeuren verwijderd. “Een omvangrijke klus”, beaamt Harm Verbeek, omgevingsmanager van de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie, de opdrachtgever van de bouw van de Nieuwe Sluis. “De komende zeven maanden slopen we eerst de brug en deuren aan de zuidkant. Daarna slopen we de sluis zelf. Dat duurt drie maanden en we doen dat met explosieven. De wanden zijn namelijk te groot om in hun geheel te verwijderen. Door explosies breken we ze in stukken, waardoor ze makkelijker kunnen worden afgevoerd. Tijdens de sloop blijft er water in de sluis staan. Op die manier kunnen we spuiwater vanuit het Kanaal Gent-Terneuzen naar de Westerschelde blijven afvoeren. Zand voeren we per persleiding af naar de Westerschelde.”

Langere wachttijden

De sluiting van de Middensluis zal onvermijdelijk tot langere wachttijden voor het scheepvaartverkeer leiden. Verbeek: “Op het hele sluiscomplex schutten we 60.000 schepen per jaar. Daarvan nam de Middensluis er 7.500 voor haar rekening. Die moeten nu tot de opening van de Nieuwe Sluis in 2023 worden verdeeld over de Oost- en Westsluis. Om de wachttijden zoveel mogelijk te beperken, hebben we net als voor de zeevaart een planningstool voor de binnenvaart geïntroduceerd. Dus elke schipper weet van tevoren wanneer hij aan de beurt is. We hebben overigens door de aanleg van een omleidingskanaal ervoor gezorgd dat de eerste tweeënhalf jaar van de bouw van de Nieuwe Sluis de Middensluis nog te gebruiken was. Maar dat kan niet langer zo, want op de plek waar de Middensluis ligt, moeten we nu een dienstenhaven aanleggen. Ook komt hier de toegang voor de Nieuwe Sluis vanaf de Westerschelde.”

Lange historie

De vandaag gesloten Middensluis kent een lange historie. In 1890 startten de onderhandelingen tussen België en Nederland over de bouw ervan. Pas in 1895 lag er een akkoord. Het duurde vervolgens nog eens zeven jaar voordat in 1902 de bouw begon. Uiteindelijk voer op 1 oktober 1908 het eerste schip door de sluis, die toen nog de Zeesluis heette. Ruim een jaar na de ingebruikname opende koningin Wilhelmina de sluis officieel op 15 februari 1910. In de jaren nadien onderging de sluis menige verbouwing.  

Adrie Boxmeer