Hoogste Schelde-autoriteit tegen Antwerpse fietsbrug

Nieuws, Scheepvaart
Bart Timperman
Richtinggevend ontwerp van nieuwe voetgangers- en fietsersbrug over Schelde
Richtinggevend ontwerp van nieuwe voetgangers- en fietsersbrug over Schelde © Stad Antwerpen

De Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart ziet een fietsbrug over de Schelde in Antwerpen niet zitten. Naar aanleiding van dat negatief advies vraagt de loodsenvereniging BvL minister Peeters om het project voorlopig on hold te zetten.

Op 7 december zette Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Lydia Peeters verrassend snel het licht op groen voor de bouw van een fietsbrug over de Schelde. Die zou – met een direct prijskaartje van zowat 200 miljoen euro – stroomopwaarts de Kennedytunnel worden gebouwd. De Beroepsvereniging van Loodsen (BvL) kantte zich eerder al met een lijvig onderbouwd dossier om nautische redenen tegen zo’n constructie.

Inmiddels blijkt nu ook de ‘Permanente Commissie van Toezicht op de Scheldevaart’ (PC) tegen zo’n brug te zijn en een tunnel te verkiezen. Vorige maand liet die Nederlands-Vlaamse commissie de minister in een twaalf pagina’s tellende nota weten dat zo’n brug “een grote impact heeft op de scheepvaart bovenwaarts de brug”. “De vrije doorvaart is niet meer gegarandeerd en bedrijven moeten rekening houden met beperkingen van de vaarweg. In het belang van de veiligheid en de continuïteit van de scheepvaart gaat de nautische voorkeur uit naar een tunnelverbinding.”

Ook is de huidige voorziene doorvaarthoogte in gesloten toestand volgens de PC te laag om de modernste zeeslepers ongehinderd te laten passeren. Bovendien is de voorziene maximale doorvaarthoogte in open toestand nog steeds 7 meter lager dan die onder de hoogspanningskabels ter hoogte van INEOS. Tevens merkt de commissie op dat de grootste cruiseschepen niet meer boven de Kennedytunnel zullen kunnen zwaaien zodat “de stad Antwerpen niet meer toegankelijk zal zijn voor de grotere cruiseschepen”.

Ook kunnen de “beperkte uitwijkmogelijkheden en geen wachtplaatsen voor de binnenvaart” leiden tot ”calamiteiten”. Na nog tal van andere bedenkingen raadt de PC dan ook aan bijkomend onderzoek te doen.

Gezaghebbend

Bekendmakingen van de vierkoppige PC hebben voor het gebied van de Scheldemonding tot Boven-einde rede Antwerpen kracht van ministerieel besluit. In kwesties die op het randje van de bevoegdheid balanceren, geeft de PC adviezen die in 99% van de gevallen gevolgd worden door de ministers.

Voor de BvL is de maat hiermee vol. Volgens de BvL is het overigens “onbegrijpelijk” dat de minister “het advies van de PC pas heeft gevraagd nadat zij de politieke beslissing al had genomen”.

De BvL vraagt de minister daarom het fietsbrugproject on hold te zetten. “U kan niet anders dan een time-out inlassen in dit dossier om een aantal aspecten, alsook de alternatieven, grondig te herbekijken. Waarna u uw beslissing terzake desgevallend zelfs herroept.” Steeds volgens de BvL is het ook “eigenaardig dat een aantal belangrijke stakeholders” (fietsersbonden én bedrijven), na de beslissing van 7 december, “zich tot de Bvl moeten wenden om de juiste informatie te bekomen”.

Raad van State

In een zestien pagina’s tellende bijlage zet de BvL nog eens al haar argumenten tegen een fietsbrug op een rijtje. Zo zou de kostprijs over 50 jaar oplopen tot 330 miljoen euro. Bovendien zou de brug in vergelijking met de normen voor de hoogspanningsleidingen “hoger moeten zijn dan wat nu op de tekentafel ligt”. Ook heeft een app voor fietsers weinig zin omdat nautisch gezien “een correcte aankomsttijd pas een half uur voor aankomst” zin heeft. Voor de BvL blijft een hoogfrequent veer de beste oplossing. De loodsen wijzen er overigens op dat wegens het in het mobiliteitsplan niet eens bestudeerde veer én het niet raadplegen van andere gemeenten dan Antwerpen, het project wellicht de Raad van State niet zou overleven.

Bij het kabinet van minister Lydia Peeters konden we nog geen reactie opvangen. Het Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust (MDK), waarvan administrateur-generaal Nathalie Balcaen in de PC een van de twee Vlaamse vertegenwoordigers is, verwijst door naar De Vlaamse Waterweg. Die is de bouwheer van het brugproject.

Gedelegeerd bestuurder Chris Danckaerts bevestigt dat de De Vlaamse Waterweg projectleider is. “Maar er is nog absoluut geen beslissing tot bouwen genomen”, stelt hij. “Wel is er een voorkeurvariant bepaald die nu verder wordt uitgewerkt. Er is verder onderzoek bezig en er worden simulaties gemaakt waarbij alle nautische bezorgdheden worden meegenomen. Dus ook de bezorgdheden geformuleerd in het advies van de PC van 24 februari. Dat advies zegt overigens niet dat er géén brug kan komen maar wel dat het nog moet bestudeerd worden. Wel heeft de PC inderdaad zelf een voorkeur voor een tunnel.”

Paul Verbraeken