Ranking best geconnecteerde havens: Antwerpen wint weer van Rotterdam

Nieuws, Scheepvaart
Sven Josten

Antwerpen klimt gestaag in de index en zeker sinds 2015 is de stijging erg uitgesproken. Rotterdam laat een minder steile opgang zien. In 2015 lagen beide havens ook nek-aan-nek in de ranking, maar de laatste vier jaar geeft Antwerpen Rotterdam het nakijken. Al vecht de Nederlandse haven sinds vorig jaar weer fel terug. Het verschil is niet zo groot en beide havens hebben hun goede plaats gedeeltelijk te danken aan de harde onderlinge concurrentiestrijd. UNCTAD (United Nations Conference on Trade and Development) noemt concurrentie als een van de drijvende krachten in het verbeteren van de havens.

Succeselementen

UNCTAD onderzoekt het verband tussen verschillende factoren die een haven succesvol maken en waardoor een haven een groeipool kan zijn (of worden) voor handel. Daardoor kunnen dan weer nieuwe investeringen worden aangetrokken. Een belangrijk element hierbij zijn de maritieme verbindingen die voorhanden zijn met andere landen. Door de haven aantrekkelijker te maken, worden ook nieuwe diensten aangetrokken want uiteindelijk zijn het de reders en de verschepers (of ontvangers) die bepalen welke haven hen het beste past. Productiviteit, efficiëntie, betrouwbaarheid en soepelheid van procedures spelen hierbij allemaal een rol en worden door UNCTAD in aanmerking genomen.

Shanghai is nummer 1

Toen de index gestart werd, was Hong Kong de best geconnecteerde haven ter wereld en kreeg ze de score 100, als ijkpunt. Ondertussen wordt de lijst aangevoerd door Shanghai en daarna volgen respectievelijk Singapore, Busan, Ningbo en Hong Kong als belangrijke Aziatische hubs, die Antwerpen nog voorafgaan. Een zesde plaats voor Antwerpen is een mooi resultaat.

Facilitering van de handel

UNCTAD beklemtoont dat een haven boven het eigen directe hinterland moet zien uit te groeien door transhipment vlot mogelijk te maken. Als goede voorbeeld wordt Piraeus vermeld, dat na een moeilijke start met veel stakingen, nu toch vast in handen is van de Cosco Group en zich heeft kunnen opwerken tot de nummer 1 transhipment haven in de Middellandse Zee. Ook Tanger Med in Marokko en Colombo in Sri Lanka worden geprezen voor hun efficiënte werking als transhipmenthaven. Santos stagneert dan weer omdat er zeer restrictieve regels voor cabotage bestaan. India, Japan en de Verenigde Staten zijn in hetzelfde bedje ziek. UNCTAD geeft ook aan dat de performantie van de havens heel belangrijk is om een gegeerde transhipmenthub te kunnen worden. En anderzijds stelt UNCTAD dat de wereldhandel staat of valt met goede maritieme verbindingen.

Methodologie

Het rapport biedt uitgebreide informatie waarvan UNCTAD gebruik heeft gemaakt om de LCSI (Liner Shipping Connectivity Index) te berekenen. Zo is er een tabelmet informatie over de aanlopen, de gemiddelde tijd in de haven, de gemiddelde tonnenmaat per schip en per scheepstype. Die tabel is wel per land en niet per haven. Maar in totaal werden door UNCTAD 900 havens wereldwijd bekeken en daar zitten ook zeer kleine havens bij in bijvoorbeed de Stille Zuidzee. De tabel met de ranking vindt u hier (u kunt downloaden en sorteren).

Opsteker voor Antwerpen

Antwerpen krijgt plaats zes in de ranking en is daarmee de eerste niet-Aziatische haven, juist voor Rotterdam. De eerste vijf plaatsen gaan respectievelijk naar Shanghai, Singapore, Busan, Ningbo en Hong Kong. Het is duidelijk dat een flink eigen hinterland ook erg helpt bij het behalen van de top 10 want alle havens in de top 10 hebben een uitgebreid eigen hinterland. Alleen Singapore heeft een beperkter hinterland en draait vooral op transhipments.

Unctad’s aanbevelingen voor ambitieuze havens

De Unctad geeft ook een lijstje met aanbevelingen voor havens die willen groeien. Worden onder andere vermeld: de digitale ontwikkeling, het verbinden van lokale, regionale en internationale netwerken en de concurrentie bevorderen. Verder wordt ook de modernisering van de haveninfrastructuur genoemd en de uitbreiding van het eigen hinterland door bijvoorbeeld connecties op te zetten met landomsloten landen. Dat UNCTAD pleit voor een duurzame groei, zal ook niet verwonderen. Tenslotte raadt UNCTAD de havens aan goed in het oog te houden hoe hun eigen connectiviteit zich ontwikkelt en hoe het gesteld is in andere havens. 

Sven Josten