Scaldis bergt Noors fregat met unieke methode (+ foto’s)

Nieuws, Scheepvaart
Michiel Leen

De ‘Helge Ingstad’ zonk op 8 november 2018 voor de kust van Bergen (Noorwegen) na een aanvaring met het tankschip ‘Sola TS’. Onder water bleef het liggen op de schuine helling van een fjord. De Noorse marine ging meteen op zoek naar een bedrijf dat het fregat kon bergen. Ze kwamen terecht bij Scaldis, het Belgische dochterbedrijf van DEME, Jan De Nul Group en Herbosch-Kiere. Afgelopen zondag werd het schip succesvol geborgen. 

Maanden denkwerk

Het liften van het fregat zou geen gewone klus worden, wisten ze bij Scaldis meteen. “De engineering van het project heeft verschillende maanden in beslag genomen”, weet commercial manager Jules Schelkens van Scaldis. “De brandstof en torpedo’s moesten eerst uit het wrak worden verwijderd en ook de structuur van het schip zelf vroeg om specifieke oplossingen. Het schip lag schuin op de helling van een fjord en moest dus eerst overeind gezet worden voor het opgehesen kon worden. Fregatten van deze klasse zijn bovendien gebouwd om licht en wendbaar te zijn, maar dat gaat ten koste van de structurele stevigheid. Om zo’n schip te bergen, moet je dus veel meer bevestigingspunten voorzien dan normaal.” Tijdens de wintermaanden werden maar liefst zestien hijskettingen geplaatst.

Oplappen

Dat ‘licht’ neemt u overigens best met een korreltje zout, want de ‘Helge Ingstad’ weegt nog steeds een kloeke 5.500 ton. De Noorse marine wou het schip bovendien in één stuk weer naar boven halen, want zelfs al heeft het bijna een half jaar onder water gelegen, de Noren bekijken of het niet opnieuw in gebruik kan worden genomen of op zijn minst gedemonteerd voor de onderdelen. 

Twee schepen

Om het fregat op te hijsen, werden voor het eerst de twee zware hijsschepen uit de Scaldisvloot gecombineerd: ‘Rambiz’, met twee kranen en een totaal hijsvermogen van 3.300 ton, en het nieuwe hijsschip ‘Gulliver’, eveneens met twee kranen en met een totaal hijsvermogen van 4.000 ton. Met deze unieke ‘Double Duo Lift’-methode beschikt Scaldis over een gecombineerde totale hijscapaciteit van 7.300 ton. Om het fregat veilig en volledig uit het water te krijgen, werd het getransporteerd, hangende in de kraanhaken van de zware hijsschepen naar de dichtstbijzijnde haven en daar op een afzinkponton geplaatst. Dit gedeeltelijk afgezonken ponton werd later ontballast om terug boven de waterlijn te komen met de ‘Helge Ingstad’ erop, steunend in het midden. Gedurende die operatie stabiliseerden de hijskranen het schip tot alle zeevastingen werden aangebracht om het vervolgens te transporteren.

Niet de grootste

Wat de hele operatie gekost heeft, wil Scaldis niet kwijt. Ze zijn vooral trots op de techniche complexiteit van de reddingsoperatie. “Bij de berging van de ‘Tricolore’ en de ‘Flinterstar’ haalden we grotere gewichten uit het water,” weet Schelkens. “Maar de berging van de ‘Helge Ingstad’ was technisch veel uitdagender.” 

Michiel Leen