UPTR overweegt beroep tegen vonnis Brusselse rechter

Het vonnis in de zaak van de 97 transporteurs tegen Satellic en Viapass zindert nog na. Michael Reul (UPTR) spreekt van een “surrealistisch beslissing”. En inmiddels blijkt dat ook de controles niet correct verlopen. In Wallonië zijn ze stopgezet.

De voorzitter van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg van Brussel heeft eerder deze week de eisen van een honderdtal transporteurs verworpen. Ze eisten dat een gerechtsdeskundige zou worden aangesteld om de betrouwbaarheid van het kilometerheffingssysteem en de OBU’s te onderzoeken; en dat in afwachting van zijn rapport, de facturatie en de inning van de kilometerheffing zou worden geschorst. De transporteurs werden veroordeeld tot betaling van de kosten van de procedure.

Het volledige vonnis kunt u hier lezen.

Na Satellic reageerde ook Viapass (die de drie gewesten vertegenwoordigt). Die benadrukt dat de rechter oordeelde dat de aanstelling van een gerechtsdeskundige niet hoogdringend was aangezien het systeem door iedereen al sedert 1 oktober 2015 kon getest worden, zodat de transporteurs al veel eerder een onderzoek hadden kunnen vragen. Ook benadrukt ze dat de rechter meende “dat de transporteurs geen ernstig nadeel bewezen, aangezien in werkelijkheid slechts een minieme fractie van de OBU’s problemen vertoonde en de vervanging van die toestellen kon worden gevraagd, terwijl eventuele andere problemen werden en verder worden opgelost.” De rechter stelt wel in zijn vonnis dat de ‘minieme fractie’ toch 1,5% van de OBU’s vertegenwoordigt.

De rechter verwierp ook de eis van de transporteurs om de facturatie en de inning van de kilometerheffing te schorsen. “Hij oordeelde dat een eventuele algemene schorsing voor alle transporteurs buiten zijn rechtsmacht zou vallen, terwijl een schorsing beperkt tot de procederende transporteurs de gelijkheid tussen alle heffingsplichtige transporteurs zou miskennen,” stelt Viapass.

Surrealistisch vonnis

Michaël Reul, secretaris-generaal van UPTR, zegt het vonnis niet te begrijpen. “De rechter stelt vast dat er ‘relevante problemen’ zijn. Hij contesteert niet dat het systeem en de OBU’s niet goed werken. Maar hij roept de scheiding der machten in om niet in te grijpen. Hij verwijst naar artikels van het Strafwetboek en het Gerechtelijk wetboek en stelt dat hij aan die scheiding zou tornen indien hij het opschorten van de facturatie zou bevelen, omdat de vraag van de vervoerders bedoeld zou zijn om de kilometerheffing te neutraliseren”, stelt hij.

Beroep

Volgens Reul wordt nu bestudeerd of er in beroep wordt gegaan. “Aan de ene kant heeft een nieuw vonnis binnen een maand of drie geen zin, omdat tegen dan het kalf al verdronken is, maar aan de andere kant zou het nuttig kunnen zijn wanneer er facturen worden gecontesteerd.”

Overigens zou dat het volgend front kunnen worden. In zijn jongste editoriaal van Transpo stelt Febetra-directeur Philippe Degraef overigens dat ook deze federatie juridische stappen overweegt. “Het falend systeem heeft ook vervoerders die als een goede huisvader tijdig alle voorbereidingen getroffen hebben, handenvol tijd en geld gekost. Of en op welke manier die extra kosten op Satellic en/of Viapass eventueel verhaald kunnen worden, laat Febetra momenteel uitzoeken”, schrijft hij.

Boetes en controles

En inmiddels blijkt dat er ook problemen zijn aan de zijde van de controles en het uitschrijven van de boetes.

Over de onrechtmatige boetes in Brussel hebben wij het al gehad. “Wij hebben alvast nog niet vernomen dat ze geseponeerd zullen worden. Dus raden we nog steeds onze leden aan om ze te contesteren”, aldus Reul.

Maar ook in Vlaanderen en Wallonië zijn er problemen met de controles en de boetes. In Vlaanderen vatte één van de voertuigen van de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) voor de mobiele controles onlangs spontaan vuur op een parking, vermoedelijk omwille van oververhitte batterijen.

Volgens Waals Begrotingsminister Christophe Lacroix (PS) worden de mogelijke oorzaken van de brand onderzocht. Zolang die niet gekend zijn, zijn de mobiele controles in Wallonië stopgezet.

Geen mobiele controles meer

Maar ook de portieken doen volgens Lacroix hun job niet goed. Die checken de trucks op hun gabariet en of ze een OBU nodig hebben en of zij in orde zijn met de betaling. Twintig Waalse ambtenaren verifiëren dan de overgemaakte gegevens. Maar, zegt de minister, deze informatie is te weinig gefilterd en bevat te veel onnauwkeurigheden, wat de ploeg controleurs veel te veel werk bezorgt. “Tot op vandaag zijn 20.000 dossiers geopend, maar amper 2.000 ervan konden effectief tot een boete leiden”, aldus zijn woordvoerster.

Het resultaat is dat aan Waalse zijde beslist is om de controles met de portieken stop te zetten. Er werd nog enkel fysiek gecontroleerd door de mobiele eenheden. Maar omdat die nu zijn gestopt omwille van het incident met het Vlabel-voertuig, worden nu in Wallonië geen boetes meer uitgeschreven. De juridische diensten van het Waalse gewest zijn blijkbaar nu zelf een dossier aan het voorbereiden om Satellic in gebreke te stellen.

Vlaanderen

In Vlaanderen zijn tussen 1 april en 27 april 219 PV’s opgemaakt door de Vlaamse Belastingdienst, waarvan 25 door een mobiele ploeg, meldt De Standaard. De 194 andere werden opgesteld op basis van de data van de portieken. Weliswaar werd enkel de afwezigheid van een OBU gescantioneerd.