Politie spoort emissiefraude met ‘AdBlue-killers’ efficiënter op

Het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid heeft een detectietoestel aangekocht om de controles naar AdBlue-fraude efficiënter te laten verlopen. Dit maakt het makkelijker om ‘AdBlue-killers’ die malafide vervoerders gebruiken, op te sporen.

Emulatoren of ‘AdBlue killers’ zijn apparaatjes die het elektronische systeem van de vrachtwagen laat ‘denken’ dat het selectieve katalytische reductiesysteem (SCR) goed functioneert, terwijl het in werkelijkheid helemaal niet werkt. Het SCR-systeem wast de uitlaatgassen met ureum (AdBlue) om de NOx-uitstoot drastisch te verlagen. Als het wordt verschalkt, stoot de truck ongebreideld NOx uit.

Zo’n emulator - dat geen 50 euro kost en gemakkelijk te verkrijgen - brengt de frauduleuze vervoerder veel geld op. Hij heeft geen kosten meer voor de aankoop van AdBlue en zijn vrachtwagen verbruikt minder diesel. Voor een truck die 100.000 kilometer per jaar aflegt, kan de fraudeur aan AdBlue alleen al 1.000 à 2.000 euro per jaar besparen. De malafide vervoerders komen vaak uit Oost-Europa, maar ook in Zuid-Europa is fraude op grote schaal ontdekt.

De fraude is moeilijk op te sporen, omdat emulatoren bijzonder klein zijn en gemakkelijk te verbergen. Daarom kocht het Vlaams Departement Omgeving een apparaat aan dat controles op frauduleus uitgeschakelde katalysatoren bij vrachtwagens veel efficiënter maakt. Het toestel, dat ter beschikking wordt gesteld aan de federale politie en wegeninspecteurs, is vandaag samen met de Nationale Politieacademie (ANPA) gedemonstreerd tijdens een controlecampagne bij vrachtwagens langs de E40 in Bertem.

Software spoort fraude op

Met gespecialiseerde software kunnen de bevoegde diensten nu procedures uitvoeren die uitwijzen of de SCR effectief werkt of buiten gebruik gesteld is. Ze hoeven alleen maar het apparaat met het boordsysteem van de vrachtwagen verbinden en de software laten draaien.

“Het eerste toestel werd vorig jaar aangekocht. Dat wordt verder gebruikt voor testen en opleidingen. Maar inmiddels hebben drie politiezones – waaronder de zone Noorderkempen – een licentie gekocht”, zegt Brigitte Borgmans, woordvoerder van het Departement Omgeving. Een toestel kost zo’n tienduizend euro.

15 maal meer NOx-emissies

Het Departement Omgeving kocht het toestel aan omdat het aanpakken van emissiefraude een van de maatregelen is uit het Vlaamse Luchtbeleidsplan om de luchtkwaliteit te verbeteren. “Uit emissiemetingen in 2019 met ‘Remote Sensing’ bij 200.000 voorbijrijdende vrachtwagens blijkt dat ongeveer 10% van de Euro5 vrachtwagens een gemanipuleerde of defecte katalysator heeft. Bij Euro6 vrachtwagens is dat ongeveer 5%. Het probleem is niet gering, want één gemanipuleerd Euro6-voertuig stoot naar schatting evenveel uit als 15 normale voertuigen”, zegt Roel Vaneerdeweg, projectleider bij het Departement Omgeving. “Een kleine minderheid van vrachtwagens waarmee gefraudeerd wordt, is verantwoordelijk voor een zeer grote toename aan schadelijke stoffen.”

Forse boetes

In België bedraagt de boete voor emissiefraude 2.500 euro. Ze komt bovenop de reparatiekosten van de garagist om de katalysator te herstellen.

Philippe Van Dooren