Gemengde reacties op definitief goedgekeurd Mobility Package

Het Europees Parlement heeft het Mobility Package finaal goedgekeurd. De nieuwe regels maken het makkelijker om sociale dumping in de transportsector te bestrijden. In België is er niettemin kritiek op de nieuwe cabotageregeling.

Het is nu officieel: na een jarenlange processie van Echternach is het Mobiliteitspakket eindelijk definitief goedgekeurd. Het akkoord tussen het Europees Parlement, de Europese Raad van Transportministers en de Europese Commissie, dat in april was bereikt, is in plenaire zitting gestemd. Gisteren hadden negen Oost- en Centraal-Europese lidstaten nog geprobeerd om het tegen te houden door een ‘motie van verwerping’ in te dienen, maar die werd met een ruime meerderheid weggestemd. Ook lastminuteamendementen haalden het niet. Geen enkele werd weerhouden. De stemming gebeurde gisterenavond laat, maar door het feit dat talrijke parlementsleden door corona vanuit thuis stemden, is het resultaat pas deze donderdagmorgen officieel meegedeeld.

De parlementsleden van de negen ‘nieuwe’ verweerden zich tegen het feit dat alle vrachtwagenchauffeurs om de vier weken thuis weekendrust moeten kunnen nemen; en dat het voertuig zelf om de acht weken verplicht moet  terugkeren naar de standplaats in de lidstaat van vestiging. “Het fenomeen van wekenlang kamperende chauffeurs is daarmee aangepakt, en oneerlijke concurrentie wordt hierdoor eindelijk bestreden”, zegt Lode Verkinderen van de federatie Transport en Logistiek Vlaanderen (TLV). De tegenstaanders argumenteerden dat door die verplichte terugkeer, er ontzettend veel leeggereden zal worden tussen West- en Oost-Europa en daardoor nutteloos tonnen CO2 uitgestoten zullen worden. Maar dat drogargument haalde het dus niet.

Businessmodel postbusbedrijven onderuit

De verplichte terugkeer zal een enorme impact hebben op het businessmodel van veel transporteurs, ook in België: zij die met postbusbedrijven in bijvoorbeeld Slovakije of Cyprus werken, worden geconfronteerd met nieuwe kosten die dat model onderuit halen.

Het businessmodel van de ‘Polensprinters’ wijzigt eveneens fundamenteel: ook bestelwagens zullen voortaan over een transportvergunning moeten beschikken. De ondergrens voor internationaal transport werd verlaagd van 3,5 ton naar 2,5 ton. “Het is positief dat een eerste stap wordt gezet om de zogenaamde ‘camionettisering’ aan te pakken”, zeggen zowel TLV als Febetra.

Regels cabotage veranderen

Hoewel België akkoord ging met de meeste nieuwe regels, was er toch ook verzet, meer bepaald tegen de nieuwe cabotageregels. Ze voeren een ‘afkoelperiode’ in. Na maximaal drie ritten binnen een andere lidstaat mag de transporteur gedurende vier dagen geen enkele nationale rit meer uitvoeren in dat land. “Een studie uit 2019 toont aan dat de invloed van die maatregel op de Belgische transporteurs nefast is. TLV ijverde er nog voor om de afkoelingsperiode weg te laten vallen bij terugkeer naar eigen land. Maar grote landen zoals Frankrijk en Duitsland kozen er voor hun eigen markt te beschermen, dit ten koste van de vervoerders uit onder meer België”, zegt Verkinderen.

'We stemden tegen de cabotageregels”, zegt parlementslid Johan Van Overtveldt (N-VA). “Dat een transporteur, na zeven dagen en drie extra vrachten in een ander land, zijn vrachtwagen vier dagen in de garage zou moeten zetten, is gewoon protectionisme.” Volgens hem kwam die beperking vooral door Frankrijk. Bij de stemming door de Raad van Transportministers eerder dit jaar had federaal minister van Mobiliteit François Bellot (MR) zich overigens ook gekant tegen de ‘cooling off’.

Te vaag

Nog een punt van kritiek is de vaagheid van sommige nieuwe wetteksten. “Een van de doelstellingen die Europa nastreefde met het Mobiliteitspakket, was een duidelijkere transportregelgeving. Op dat vlak blijven wij toch wat op onze honger zitten. Tal van begrippen zijn nog altijd erg vaag geformuleerd en blijven dus voor uiteenlopende interpretaties vatbaar”, stelt Philippe Degraef van Febetra.

Volgens hem is dat te wijten aan het feit dat het Mobility Package een compromis is tussen de vaak tegenstrijdige belangen van Europese lidstaten. "Zo wordt er bijvoorbeeld gesteld dat de chauffeur bij het oversteken van een landsgrens dit 'zo vlug mogelijk' manueel moet ingeven in de tachograaf. Of dit betekent dat de chauffeur onmiddellijk moet stoppen aan de landgrens of de mogelijkheid krijgt om verder te rijden naar de eerste parking, wordt niet gespecificeerd. Hierdoor is er een risico dat landen dat anders gaan interpreteren en de inbreuken - en boetetarieven - van lidstaat tot lidstaat zullen verschillen".

Invoegetreding

De regels treden in werking nadat ze in de komende weken in het Publicatieblad van de EU zijn gepubliceerd.

De regels inzake detachering zullen achttien maanden nadien van toepassing zijn. Die inzake rusttijden, met inbegrip van de terugkeer van bestuurders, zullen amper twintig dagen na de bekendmaking van het besluit van toepassing zijn. De regels inzake de terugkeer van vrachtwagens en andere wijzigingen inzake markttoegang worden eveneens na achttien maanden van toepassing.

Philippe Van Dooren