Geen modal shift naar binnenvaart in Wallonië: 5,8% minder volume

Het goederenvervoer met de binnenvaart in Wallonië is vorig jaar met 5,8% gedaald tot iets meer dan 39 miljoen ton. Als mogelijke oorzaken noemt de Waalse waterwegbeheerder SPW een ‘reverse’ modal shift, een shift naar het spoor en de droogteperiode.

SPW Mobilité et Infrastructures relativeert de daling door erop te wijzen dat 2017 en 2018 recordjaren waren en dat de 39 miljoen ton toch nog altijd 2 miljoen vrachtwagens minder op de wegen vertegenwoordigen. De lopende investeringen in de infrastructuur moeten de betrouwbaarheid van het vaarnet verhogen en het aanpassen aan de toenemende noden van de sector.

Oorzaken

Als mogelijke oorzaken voor de terugval van de binnenvaartvolumes wijst de waterwegbeheerder enerzijds naar de laagwatersituatie op de Rijn, die ook gevolgen had voor de geconnecteerde vaarwegen. Nochtans was de droogteperiode in 2018 erger dan die van 2019. Globaal gezien bleven de waterwegen volgens de waterwegbeheerder over heel het jaar goed bevaarbaar.

Anderzijds is er de afhankelijkheid van de gezondheid van bepaalde economische sectoren, zoals de staalnijverheid en de steengroeven. Toch moet de daling van de binnenvaartvolumes volgens SPW niet gezien worden als een barometer voor de gezondheid van die sectoren. De waterwegbeheerder gelooft eerder in een nieuwe transportpolitiek bij sommige bedrijven waarbij de voorkeur uitging naar het spoor of een ‘reverse’ modal shift naar de weg. Een analyse zal hierover duidelijkheid moeten scheppen.

Lichte groei in containers

Ondanks de diversificatie na de sluiting van de ‘warme fase’ in de staalfabrieken in het Luikse, vertoonden de meeste goederencategorieën vorig jaar toch een daling. Alleen de containers (+1%) en de meststoffen (+4,8%) gingen erop vooruit. In totaal werd over de Waalse vaarwegen 117.815 teu vervoerd. Container Terminal nam er daarvan 75.185 voor zijn rekening, wat een groei is van meer dan 5.000 TEU tegenover 2018 (69.921). Dit betekent ook dat er op de andere Waalse containerterminals minder containers behandeld zijn. 

Andere goederensoorten zoals landbouw- (-14,30%), chemie- (-10,2%), petroleumproducten (-8,4%) en staal (-7,7%) moesten aan volume inboeten. Bij de mineralen en bouwproducten was de daling (-3,4%) iets gematigder, maar deze categorie vertegenwoordigt wel 41% van het totale binnenvaartvolume.

Meer tonnage met minder schepen

Uit de cijfers van SPW blijkt dat het aantal schepen op het Waalse vaarnet sinds 2000 structureel gedaald is. De gemiddelde tonnage per schip is dan weer gestegen en bedroeg in 2019 1.020 ton tegenover gemiddeld 800 ton vijftien jaar geleden.

Van het totale volume van 39 miljoen ton is 13 miljoen ton, of een derde, transitverkeer. Het exportvolume bleef stabiel op 13,55 miljoen, terwijl het importvolume met 10,7% daalde tot 10,14 miljoen ton. De grotere kloof tussen export en import wordt toegeschreven aan het gewijzigde industriële landschap in Wallonië.

Koen Heinen