Fraudeurs verstoren GPS-signaal voor kilometerheffing

Sommige vrachtwagenbestuurders betalen geen kilometerheffing door het GPS-signaal van hun OBU te storen zodat de truck ‘onzichtbaar’ wordt. “We hebben al langer weet van het fenomeen. De fraudeurs nemen wel een zéér groot risico”, zegt Satellic.

Gisteren onthulde RTL-TVI de fraude. Een Italiaanse chauffeur demonstreerde hoe het toestel, dat voor een luttele 28 euro op het internet te koop is, eenvoudig werkt. Door een knop in te drukken en het toestel naast de onboardunit (OBU) te plaatsen (foto 2), wordt het GPS-signaal verstoord. Zo wordt de truck al het ware onzichtbaar en worden de afgelegde kilometers niet afgerekend. Blijkbaar zouden vooral buitenlandse transporteurs deze ‘jammers’ gebruiken.

Benoît Lempkowicz, woordvoerder van Satellic, bevestigde tegenover Flows het nieuws. “Wij weten dat het systeem in het buitenland al veel langer gebruikt wordt, om andere systemen van tolheffing per GPS te ontwijken. Die toestellen bestaan al veel langer dan de invoering van de kilometerheffing in België”, zegt hij.

Volgens hem nemen de overtreders een zeer groot risico. “Het gaat hier niet om een boete van 1.000 euro, zoals bij het ‘vergeten’ te gebruiken van de OBU, maar om penale straffen. Als de fraudeur wordt geklist, moet hij voor een correctionele rechtbank verschijnen”, luidt het. Dat bevestigt Edward Claessens, de woordvoerder van Viapass. “Die straffen kunnen tot 50.000 euro gaan, zoals voorzien in de telecomwet”, zegt hij.

Al langer gekend

Ook Claessens zegt dat dergelijke fraudesystemen al langer bestaan. “In het DBMFO-contract en in de contracten met de serviceproviders staat uitdrukkelijk vermeld dat de OBU’s gewapend moeten zijn tegen ‘jamming’. Helaas zijn er veel verschillende toestellen en evolueren ze zeer snel”.

Claessens wijst erop dat, hoewel de truck ‘onzichtbaar’ wordt, de pakkans effectief bestaat. “Ik zal niet in details treden, maar kan wel zeggen dat zowel de flexibele camera’s, die om de vier uur verplaatst worden, als de mobiele eenheden (bestelwagens en moto’s) de fraudeurs kunnen ontdekken. Ook de vaste portieken kunnen dat, maar de gebruikers van de 'jammers' zijn bij de pinken en schakelen ze uit wanneer ze onder een portiek rijden.” Volgens hem zijn er overigens al “een aantal” gerechtelijke onderzoeken bezig.

UPTR

Wegvervoerdersfederatie UPTR was er als de pinken bij om de opschorting van de kilometerheffing te eisen tot er een afdoend middel wordt gevonden om de fraude te bestrijden. “Het is ongehoord dat systemen die al langer dan 2012 gekend zijn, kunnen gebruikt worden om aan de controles te ontsnappen”, klinkt het samengevat.

Daarom stelt UPTR drie eisen. Ten eerste moeten er onafhankelijke experten aangeduid worden om het Viapass/Satellic-systeem volledig te analyseren. Ten tweede moeten alle OBU’s vervangen worden door nieuwe bakjes die niet meer gestoord kunnen worden. En ten derde, in afwachting daarvan moet het hele inningssysteem opgeschort worden. “Dat is nodig om een concurrentieel evenwicht tussen de vervoerders te bekomen en om het vertrouwen te herstellen in dit belastingssysteem”, zo zegt secretaris-generaal Michael Reul.

Radarverklikkers

Zowel Claessens als Lempkowicz wuiven deze eis weg. “Het is niet omdat er radarverklikkers bestaan dat men moet stoppen met flitsen. En het is niet omdat sommige mensen de belastingen ontduiken, dat men moet stoppen met belastingen te innen”, is de redenering. “De kilometerheffing staat geenszins op de helling”, besluit de Viapasswoordvoerder.

Philippe Van Dooren