Europa’s plannen (3): nieuwe detacheringsregels zetten kwaad bloed

De Europese Commissie heeft het nu duidelijk gemaakt: niet alleen cabotage, maar ook internationaal bilateraal vervoer valt onder de detacheringsregels. Maar de vervoerders vrezen voor een explosie van de administratieve lasten.

Tijdens de presentatie van het Europees plan ‘Europe on the Move’ was Marianne Thyssen, Eurocommissaris voor Werk, duidelijk: de richtlijn over de detachering van werknemers is ook voor het wegvervoer van kracht. Als een chauffeur in een ander land werkt, moet hij aan de lokale voorwaarden betaald worden. “Maar we moeten ook rekening houden met het mobiele karakter van zijn werk. Daarom komt er voor het wegvervoer een specifieke regeling naast het algemene richtlijnvoorstel over detachering dat we in maart hebben voorgesteld”, zegt ze.

In die specifieke regeling zijn er drie hoofdelementen. Ten eerste is de detacheringsregeling bij cabotage te allen tijde van toepassing. Ten tweede is ze ook van kracht in het internationaal vervoer (niet in transitvervoer), maar slechts vanaf drie dagen per maand. Ten derde komen er digitale oplossingen om de handhaving te vergemakkelijken en de administratieve rompslomp te verminderen.

Drie dagen

“Het zijn geen nieuwe regels, maar het gaat hier om een verduidelijking van de huidige regels”, zegt Thyssen. “De drempel van drie dagen wordt ingevoerd om te vermijden dat wie maar heel zelden naar een ander land rijdt, een heleboel administratie moet invullen. Maar als bijvoorbeeld een Duitse chauffeur meer dan drie dagen per maand naar Frankrijk rijdt om te laden en te lossen, dan moet hij voor de tijd die hij in dat land spendeert volgens de Franse loonvoorwaarden betaald worden”.

Wat onder loonvoorwaarden wordt bedoeld, is het minimumloon plus het vakantiegeld. De sociale lasten worden in het land van oorsprong betaald, zoals dat nu het geval is.

Digitale procedures

Het derde deel betreft de administratieve procedures. De Commissie stelt voor om de verplichting af te schaffen om in een ander land een vertegenwoordiger te hebben. In elke lidstaat komt er een portaal waar de vervoerder op voorhand kan melden dat een of meerdere chauffeur naar dat land rijden, en dit voor een periode van zes maanden. Nu is dat het geval voor elke transportoperatie. De controles zullen gebeuren op basis van digitale data. “De chauffeur zal geen valies met documenten moeten meesleuren”, belooft Transportcommissaris Bulc.

Veel kritiek

In vervoerskringen is er vrij veel kritiek omdat de detacheringsregels nog steeds voor een concurrentienadeel zorgen. “Zolang de sociale lasten nog steeds in het land van oorsprong worden betaald, worden de Belgische vervoerders benadeeld. De kostenhandicap tegenover een Oost-Europese vervoerder blijft immens groot”, zegt Philippe Degraef, directeur van Febetra.

Maar de felste kritiek gaat over de administratieve rompslomp. Er is ook veel twijfel over de handhaving. “Wij plaatsen grote vraagtekens bij de controleerbaarheid van de detacheringsregels. Voor een efficiënte handhaving moeten de controlediensten in binnen- en buitenland bereid zijn om samen te werken en om de nodige informatie uit te wisselen. Of die grensoverschrijdende samenwerkingsbereidheid en goede wil effectief aanwezig zijn, valt te betwijfelen”, zegt Philippe Degraef.

Hij betreurt voorts dat er niet één EU-portaal komt, maar een in elke lidstaat. “Chauffeurs die naar vier landen rijden, zullen vier maal vooraangemeld worden”. Lode Verkinderen, secretaris-generaal van de Europese koepel van transport-kmo’s UETR deelt die mening. “Het verdwijnen van de verplichting tot het hebben van een vertegenwoordiger in elke lidstaat is goed nieuws, maar wij hadden een echt uniforme meldingsprocedure voor alle landen verwacht in plaats van nationale procedures en verplichtingen”.

“Onze leden zullen worden getroffen door de administratieve last die gepaard gaat met de verschillende minimumlonen doorheen de hele EU. Een Europese oplossing was beter geweest dan het behoud van een lappendeken aan nationale regels’, zegt Nicolette van der Jagt, directeur van de expediteurskoepel CLECAT.

Er wordt ook gevreesd dat de invoering van de drempel van drie dagen tot meer administratieve last zal zorgen. “Dat gaan we grondig analyseren”, zegt Matthias Maedge, directeur van de IRU in Brussel.

‘Vrijbrief voor sociale dumping’

Wie helemaal niet te spreken is over de nieuwe regels, is de Europese koepel van transportbonden ETF. De tijdelijke uitsluiting gedurende drie dagen van de chauffeurs uit de detacheringsrichtlijn is een volledige liberalisering van de transportmarkten en is dus een vrijbrief voor sociale dumping, klinkt het samengevat. “Het maakt de regels ook niet duidelijker en al evenmin eenvoudiger toe te passen of te handhaven. De voorgestelde maatregelen zijn in geen geval doeltreffend, zeker in vergelijking met de eenvoudige en efficiënte oplossingen die door de ETF herhaaldelijk werden naar voorgebracht, zoals de versnelde verplichte invoering van de “slimme" tachograaf, met automatische geolokalisatie van het voertuig”, zegt voorzitter Frank Moreels.

Philippe Van Dooren