EU-regels rond cabotage en detachering fors aangescherpt

De Europese Transportministers hebben gisteren – tegen alle verwachtingen in – een akkoord bereikt over de hervorming van de wegvervoersector. De cabotage- en de detacheringsregels worden aangescherpt. Cabinekamperen is uitdrukkelijk verboden.

Het compromis zelf bevat een hele reeks aanpassingen aan de oorspronkelijke voorstellen. Wij sommen ze even op.

Cabotage: de Raad handhaaft de huidige regel, met een maximum van drie cabotageritten binnen een periode van zeven dagen. Om systematische cabotage te voorkomen, wordt een ‘afkoelingsperiode’ van vijf dagen ingevoerd voordat verdere cabotageactiviteiten in hetzelfde land met hetzelfde voertuig kunnen worden uitgevoerd. Verbeterde handhavingsmaatregelen moeten het toezicht op de naleving efficiënter en effectiever maken.

Cabotage in gecombineerd vervoer: de lidstaten krijgen de mogelijkheid om bepaalde beperkingen, met inbegrip van een maximumtermijn van vijf dagen voor de ononderbroken aanwezigheid van voertuigen op hun grondgebied, in te voeren. Dit om misbruik te voorkomen en om het onmogelijk te maken onbeperkte diensten aan te bieden.

Tachograaf: voor die verbeterde handhaving is dit een betrouwbare manier om te registreren wanneer en waar de vrachtwagen een grens heeft overschreden en waar die geladen en gelost heeft. De tweede versie van de zogenaamde ‘slimme tachograaf’ zal dat allemaal automatisch doen. Alle voertuigen die internationaal vervoer verrichten, moeten tegen eind 2024 met dit apparaat zijn uitgerust.

Arbeidsomstandigheden: de vervoerder moet de werkschema's van de chauffeurs zodanig organiseren dat zij ten minste om de vier weken naar huis kunnen terugkeren (of na drie weken, indien de chauffeur ervoor kiest om twee keer per week een kortere rusttijd te nemen).

Cabinekamperen: het arrest van het Europees Hof wordt bevestigd: de chauffeur moet de normale wekelijkse rusttijd buiten de cabine doorbrengen.

Detachering: het beginsel van hetzelfde loon voor hetzelfde werk op dezelfde plaats wordt verduidelijkt. Bilaterale vervoersoperaties worden uitdrukkelijk uitgesloten: indien een operatie zodanig wordt georganiseerd dat de band tussen het werk van de bestuurder en het land van vestiging ‘intact’ blijft, gelden de detacheringsregels voor de chauffeur niet. Transit is eveneens uitgesloten van de regels. Voor alle andere soorten vervoer, met inbegrip van cabotage, zijn de volledige detacheringsregels vanaf de eerste dag van het vervoer van toepassing.

Bestelwagens: de toegang tot het beroep wordt uitgebreid naar de bestelwagens vanaf 2,5 ton (in plaats van 3,5 ton nu). Dat betekent dat de vier eisen om vervoer voor derden te verrichten, nu ook gelden voor de lichte bedrijfsvoertuigen: toegang tot het beroep, toegang tot de markt, voldoende financiële draagkracht hebben en een effectieve zetel in het land van herkomst hebben. Dit verandert het businessmodel van de zogenaamde ‘Polensprinters’ drastisch.

Dit compromis komt heel onverwacht. Na de woelige verwerping van de drie onderdelen van het Mobiliteitspakket door het Europees Parlement, leek de impasse rond de voorstellen van de Europese Commissie over detachering, rij- en rusttijden en rust in de cabine compleet. Enkel een compromis binnen de Raad van Transportministers zou het dossier uit het slop kunnen halen en dat leek onmogelijk. Gisteren slaagde het Oostenrijkse voorzitterschap er toch in om dat akkoord te bereiken. Dat zal nu als basis dienen om in overleg met het Parlement tot de definitieve hervorming te komen. De Belgische vervoerdersfederaties reageren vooral negatief.

Philippe Van Dooren