Astre krijgt boete van 3,8 miljoen euro voor kartelvorming

De Franse mededingingsautoriteit heeft Astre een geldboete van 3,8 miljoen euro opgelegd wegens kartelvorming. Ze verwijt de groepering (waaronder Dandoy en GOBO) dat ze "al meer dan 20 jaar een verdeling van de klanten onder haar leden organiseert."

Astre is een samenwerkingsverband tussen transportbedrijven voor volle vrachten en groupage. Het bestaat sinds 1992 en telt 170 leden in 10 landen. In België zijn de leden Dandoy, Garsou Angenot, Gheeraert, GOBO, JET en Van Mieghem. Die bedrijven werken nauw samen onder het motto ‘de flexibiliteit van een kmo, de kracht van een multinational’. De samenwerking is niet alleen operationeel, maar ook commercieel. Daarin is de organisatie volgens de Autorité de la Concurrence te ver gegaan.

Hoewel Astre voor een vergelijk ging en een onderhandelde oplossing met de Franse mededingingsoverheid nastreefde, is de sanctie zeer zwaar: Astre Coopérative krijgt een boete van 1,3 miljoen euro en Astre Commercial een van 2,5 miljoen. Meer nog: het zijn de grondbeginselen van de groepering – de Franse pers spreekt van haar DNA – die gesanctioneerd worden.

De overheid verwijt Astre onder meer dat zijn intern reglement de leden het verbod oplegt om klanten van de andere leden te benaderen, zelfs wanneer ze de groepering verlaten hebben en dat gedurende een jaar. Ook qua offertes en tendering gelden onderlinge afspraken die absoluut niet door de beugel kunnen.

Puntensysteem

De mededingingsautoriteit heeft ook zware kritiek op het toezichtsysteem en de sancties die de ‘Astriens’ hebben opgezet. Elk lid kreeg een ‘kapitaal’ van twaalf punten. Als een lid de interne regels niet naleeft – voornamelijk het niet-concurrentiebeding – verliest de overtreder punten. Het verlies van alle punten kan zelfs tot de uitsluiting uit de Astre-groepering leiden.

Ontreddering is groot

De veroordeling valt zeer zwaar bij Astre. Zowel op de Europese hoofdzetel in Parijs als bij Astre Benelux in Saintes (Tubeke) weigert men alle commentaar. “Alles staat in ons persbericht”, kregen we bij beide als antwoord op onze vragen. Daarin benadrukt de groepering dat ze aan het onderzoek meewerkte. “De groepering Astre (...) is vastberaden om haar strategische en innovatieve projecten verder te zetten, in het voordeel van de leden en hun klanten” is zowat de meest concrete zin in het persbericht van voorzitter Denis Baudouin.

Zal Astre overleven?

De sanctie is zwaar en het is de vraag of de groepering deze mokerslag kan overleven. Ten eerste is er de boete: 3,5 miljoen is een groot bedrag voor een groepering van kmo’s, die vermoedelijk haar leden zal moeten aanspreken om de boete te kunnen betalen.

Maar wat vooral de doodsteek kan zijn, is dat Astre haar leden niet mag verbieden om klanten van andere leden te benaderen, of om aan tenders mee te doen van verladers die al met andere Astriens werken. Bijna alle samenwerkingsverbanden die de afgelopen decennia in Europa ter ziele gingen – en het zijn er wat – werden opgedoekt omdat leden andere leden verweten klanten van hen te hebben afgesnoept. Het mechanisme dat Astre had ontwikkeld om dit tegen te gaan, komt neer op kartelvorming.

Deze uitspraak zal dan ook naar verwachting voor andere gelijkaardige groeperingen gevolgen hebben.

Philippe Van Dooren