Vlaamse overheid injecteert 400 miljoen in CO2-recuperatie

De Vlaamse overheid geeft een financiële injectie aan het onderzoek naar technologie die Vlaanderen CO2-neutraal moet maken. Haven, industrie en overheid tekenden zaterdag een samenwerkingsverband. Tegen 2020 verwacht Europa een concreet project.

Een "moonshot" noemt Vlaams minister voor economie en innovatie Philippe Muyters (N-VA) het. Een forse financiële injectie van 400 miljoen (20 miljoen per jaar, 20 jaar lang) in technologie die Vlaanderen tegen 2050 klimaatneutraal moet maken. Daarbij wordt ingezet op de opslag van de CO2 (CCS: Carbon Capture and Storage) en het hergebruik ervan (CCU: Carbon Capture and Utilisation.) De extra middelen zijn bedoeld om beloftevol onderzoek naar deze doorbraaktechnologieën te ontwikkelen. Volgens Muyters is er in Vlaanderen voldoende knowhow aanwezig om deze technologieën uit te bouwen. Alleen kan de ontwikkeling ervan wel een zetje gebruiken. De toegenomen klimaatgevoeligheid bij het grote publiek heeft er volgens hem toe bijgedragen dat de zaken in een stroomversnelling raken. 

Muyters wil Vlaanderen in 2050 zo ver hebben dat het netto geen of amper broeikassen uitstoot. Daartoe is de behandeling van koolstof en CO2 in deze dichtbevolkte en energiedorstige regio cruciaal. In Antwerpen zaten overheid, stad, industrie en sectorfederatie Essenscia deze zaterdagochtend samen om het traject naar een leefbaar Carbon Capture and Storage-project op te zetten. Dat het nu plots zo snel gaat, heeft nog een andere concrete reden. De Europese Commissie heeft tien miljard euro bestemd voor innovatieve projecten rond CO2-reductie. Als Antwerpen daar een deel van wil meepikken, moet het in 2020 een concreet en werkbaar project kunnen voorleggen. 

Werk aan de winkel 

Er moet op die korte tijd nog heel wat gebeuren, erkent Havenbedrijf-CEO Jacques Vandermeiren. "De haalbaarheidsstudie naar een CCS-CCU-project start nu", klinkt het. "We hebben het voordeel dat we in ons havengebied de beide kunnen combineren. Het Havenbedrijf kan een coördinerende rol spelen, ook ons pijpleidingennetwerk kan worden ingezet. De combinatie van haven en industrie begint een ecosysteem te vormen waarin verschillende bedrijven en disciplines een deel van de oplossing voor hun rekening nemen. Scheepvaartbedrijven kunnen bijvoorbeeld CO2 transporteren die de chemische industrie nodig heeft. Het komt er nu op aan de technische en financiële haalbaarheid van die technologieën te staven. Er is, mede door de klimaatmarsen, bij alle spelers, overheden, maritieme en chemische industrie, een bereidheid om de uitdagingen snel en ernstig te bekijken."

"Koolstof is niet het probleem, maar de oplossing", laat Wouter De Geest optekenen. De Geest is niet alleen topman van BASF en voorzitter van Voka, hij is ook voorzitter van Catalisti, het 'speerpuntcluster' dat de regie over het verdere verloop van het onderzoek in handen houdt. "We moeten vooral op een slimmere manier met koolstof omgaan. Als thuishaven van de grootste en meest gespecialiseerde chemiecluster van Europa, heeft Vlaanderen daarvoor alle troeven in handen."

Methanol uit CO2

Het Havenbedrijf heeft overigens de "moonshot" van Muyters niet afgewacht om al een eerste CO2-hergebruikproject in de steigers te zetten. Gelijktijdig met de start van het energietransitiefestival 'Watt's Next', lanceren het Havenbedrijf en ENGIE, Oiltanking, Indaver, De Vlaamse Milieuholding (VMH) en Helm-Proman een proefproject voor de productie van duurzame methanol uit opgevangen CO2 en duurzaam opgewekte waterstof. Het opvangen van deze koolstofdioxide gebeurt via Carbon Capture and Utilisation (CCU), waarbij CO2-uitstoot deels wordt gerecupereerd. Per ton geproduceerde methanol vermijdt Port of Antwerp op die manier evenveel ton CO2 in de lucht en mogelijks zelfs het dubbele. Port of Antwerp heeft overigens de ambitie om binnenkort een eerste sleepboot op methanol te laten varen.

Michiel Leen