Universiteit Antwerpen detecteert opvallend meer douanefraude

Onderzoekers aan de UAntwerpen lieten hun algoritmes los op douaneaangiftes om fraude op te sporen. Met resultaat. “Dankzij onze algoritmes werden zeventien keer meer fraudegevallen opgemerkt”, aldus onderzoeker Jellis Vanhoeyveld. 

Datamining identificeert op geautomatiseerde manier patronen door verbanden op te sporen in grote hoeveelheden data. Jellis Vanhoeyveld, doctor aan de Faculteit Bedrijfswetenschappen en Economie UAntwerpen, ontwikkelde nieuwe dataminingtechnieken om fiscale fraude te detecteren, onder meer bij douaneaangiften. 

Algoritmes

Bedrijven die goederen importeren in België vullen via een online applicatie een douaneaangifteformulier in. Malafide bedrijven kunnen fraude plegen door bijvoorbeeld smokkel, onderwaardering van goederen of import van namaakgoederen. "We hebben dataminingmodellen ontwikkeld op basis van controles die de douane al had uitgevoerd”, legt Vanhoeyveld uit. "Hij liet zijn algoritmes los op 9,5 miljoen anoniem gemaakte aangiftes uit 2015 en 2016. Op een aangifteformulier staat niet alleen klassieke informatie zoals de massa en de eenheidsprijs, maar ook de goederencode, de betrokken bedrijven en het land van oorsprong. Onze nieuwe algoritmes laten toe om dergelijke fijnmazige gegevens te integreren in een fraudedetectiesysteem.” 

Voorspellen

De resultaten tonen dat de integratie een opmerkelijke verbetering in fraudedetectie teweegbrengt omdat de logistieke keten wordt blootgelegd. “In de lijst met de 'top 1% verdachte gevallen' merkten we dankzij datamining zeventien keer meer fraudegevallen. Terwijl de douane na controles bijna 4% fraudegevallen detecteerde, zagen wij 66% fraudegevallen. Dat komt onder meer omdat hun dataminingsystemen minder rekening houden met bijvoorbeeld goederencodes en operatoren”, legt Vanhoeyveld uit. 

De douane maakt al gebruik van datamining. “Dankzij de samenwerking met UAntwerpen kunnen we bepaalde databronnen integreren”, zegt Kristian Vanderwaeren, administrateur-generaal van de douane. “Met deze modellen zouden we op termijn een aantal relatief uitzonderlijke overtredingen in productveiligheid, gezondheid en milieu kunnen voorspellen.”

Melanie De Vrieze