Mobiliteit en werk zetten toon op Voka-lijsttrekkersdebat

De lijsttrekkers van de zeven grootste partijen die bij de Antwerpse gemeenteraadsverkiezingen opkomen, kruisten gisteravond de degens over grote economische thema's. Een inhoudelijk debat dat soms wat diepgang miste.

"Een proper, inhoudelijk debat", wil moderator Michaël Van Droogenbroeck horen. Middenin een kiescampagne waarin de persoonlijke sneren nooit ver weg zijn, focust Voka op de inhoud: vier grote economische thema's moeten de revue passeren, strak getimed door de moderator. Een uur en geen seconde langer mag het debat duren. Met zeven kopstukken op het podium een hele uitdaging, wat ten koste gaat van de diepgang. 

Oosterweel: deadline 2024?

Van Droogenbroeck legt meteen de Oosterweelverbinding op tafel: is de politiek er nu al uit hoeveel extra rijstroken er komen en wanneer de werken voltooid zullen zijn? Kris Peeters (CD&V) en Wouter Van Besien (Groen) kennen de geplande einddatum 2024 uit het hoofd, Jinnih Beels (SPA) en Philippe De Backer (Open VLD) willen zich niet op een deadline vastpinnen. Volgens burgemeester Bart De Wever (N-VA) is het debat over de einddatum een luxedebat: er wordt eindelijk gegraven, na jaren gebakkelei. Ter linkerzijde is het animo voor de Oosterweelverbnding altijd koeltjes geweest. Beels wil dat mensen hun auto laten staan, Van Besien noemt het aanleggen van extra snelwegen een recept uit de jaren '80. Peter Mertens (PVDA) pleit voor een beter openbaar vervoer in de haven. "Er werken 60.000 mensen in het havengebied: dat is een stad zo groot als Genk zonder deftig openbaar vervoer." De PVDA'er breekt ook een lans voor meer containervoer per spoor. Voor Filip Dewinter (Vlaams Belang) zijn snelwegen met drie rijstroken noodzakelijk om de ADR-norm te halen. Het Vlaams Belang-kopstuk pleit voor een tolvrije Liefkenshoektunnel en een verplichte omleiding van het vrachtverkeer uit Nederland en Duitsland door die tunnel. En zo is dit mobiliteitsthema, dat jarenlang de Antwerpse politiek beheerste, even snel als het gekomen is weer afgehandeld. Zonder dat iemand echt zijn stem verheft. 

"Schuiven met dozen"

De uitbreiding van de containercapaciteit in de haven is het volgende hete hangijzer. Dit thema verdeelt de zeven debaters veel meer, omdat hier twee visies lijnrecht tegenover elkaar staan: zij die pleiten voor groei en anderen, zoals Wouter van Besien, die zich luidop afvragen hoeveel toekomst de containertrafiek heeft. De idee van 'grenzen aan de groei' werd deze week nog eens actueel door de oproep van 238 Europese academici. Dat sterkt de tegenstanders van een al te grote havenuitbreiding in hun overtuiging. De Wever vindt het gevaarlijk dat de tegenstanders de containertrafiek afdoen als 'schuiven met dozen'. Het handjevol overgebleven containerrederijen kan met één pennentrek beslissen over de welvaart van Antwerpen en Vlaanderen. 

Met de eindoplossing voor Saeftinghe in zicht, hoor je op het podium geen luide tegenstand meer voor het extra containerdok. Van Besien schetst wel de uitdagingen van een veranderende wereld: de uitstap uit fossiele brandstoffen zal een grote veranderende impact hebben op de petrochemische industrie in de haven. Lokale maakindustrie en circulaire economie zijn volgens hem de toekomst. 'Inbreiding' is daarbij het ordewoord: de beschikbare gronden in de haven invullen met slimme industrie. Mertens en van Besien pleiten ook voor samenwerking tussen de havens. Opmerkelijk: Kris Peeters warmt het idee van de Flanders Port Area weer op. Het CD&V-boegbeeld heeft nog nooit gehoord met welke onverholen ironie zijn partijgenoot, havenschepen Van Peel, die woorden kan uitspreken. Filip Dewinter duwt eventjes waar het pijn doet: Antwerpen leurt al zes jaar met de oude Opel-site, maar op een concrete invulling is het nog altijd wachten, ondanks de hooggespannen verwachtingen. 

Aan De Wever om te schetsen hoe hard het er in debatten met internationale ondernemers aan toe kan gaan. "Cargo is king", klinkt het. "Meneer Aponte (CEO van MSC, red.) beslist zelf waar hij zijn containers wil neerzetten. De groei van de haven is nodig om dergelijke bedrijven te laten zien dat we hen kunnen accomoderen." De Opel-site opknippen voor verschillende logistiekbedrijven is voor hem geen optie. En daarmee is het hoofdstuk haven ongeveer afgehandeld, want er moet nog gesteggeld worden over de luchthaven van Deurne, waarvan Groen - je verwacht het niet - de sluiting eist om er een park-, woon- en werkgebied van te maken. 

Werk, werk, werk 

De werkgelegenheid in de stad houdt de kopstukken veel meer in de ban, en dan vooral de jongerenwerkloosheid. Dewinter wijt (weinig verrassend) de hoge werkloosheidsgraad, het hoge aantal leefloners en dito aantal schoolverlaters zonder diploma aan de immigratie. Volgens Beels is de match tussen de werkzoekende jongeren en de vele vacatures een taak voor de burgemeester, die als matchmaker moet optreden. De Wever geeft Dewinter gelijk over het overwicht aan allochtonen bij de schoolverlaters, werkzoekenden en leefloners, maar wijst hem meteen ook terecht: wrok tegen mensen die nu al in Antwerpen wonen is niet de oplossing. Oplossingen op maat zijn nodig, maar de gebrekkige match tussen de capaciteiten van de jongeren en de vraag van de industrie blijft een probleem. Van Besien wil praktijktesten om discriminatie op te sporen. 

Volgt: een verplicht nummertje over citymarketing, met als aanleiding het gebrek aan een fris en modern expositiecentrum. Alle partijen zijn het eens over de noodzaak van een betere Antwerp Expo. Beels benadrukt wel dat als die er ooit komt de (verkeers)druk in de buurt niet groter mag worden. Van Besien lanceert een opmerkelijk voorstel: Antwerpen moet in 2025 'Green capital of the world' worden, een kwalificatie waar tegenwoordig wel wat volk mee te lokken valt. Voor het overige benadrukken alle boegbeelden, ook de meest recent verhuisde, nog eens hoe fier ze zijn op 'hun' stad. 

De trein naar Puurs

'Proper' was het debat dus alleszins - welgeteld één terzijde van De Wever over extra treinen naar Puurs -, en inhoudelijk werden de meeste bekende Antwerpse hangijzers behandeld, zij het niet altijd even diep. Met zeven kopstukken op het podium die in een uurtje allemaal hun zeg moeten doen, kan dat ook niet anders. In een kiescampagne die tot nu toe vooral emotioneel en op de man/vrouw werd gespeeld, is het even wennen aan de bedaarde toon van een debat over concrete economische thema's. 

Michiel Leen