Douanecongres bereidt ruim 200 professionals voor op de toekomst 

Ruim 200 douaneprofessionals zakten gisteren af naar Antwerpen voor het vijfde douanecongres. Tariefindelingen, digitalisering en uitdagingen voor de toekomst stonden op de agenda. Topman Kristian Vanderwaeren hield de slotspeech. 

Complexiteit is de dagelijkse realiteit, zo opende organisator Stephan Vanfraechem (Alfaport-Voka) het douanecongres (foto 2). Om daarmee om te kunnen gaan, zijn stabiele systemen nodig. “Het is een teer punt, want de voorbije maanden waren niet de beste periode. Door samenwerking moet het wel lukken.” Hij heeft hoge verwachtingen dat de samenwerkingsovereenkomst, die vorig jaar werd gesloten, ook op het terrein realiteit wordt.  

De onderwerpen van het douanecongres werden gegroepeerd in drie blokken: optimale tariefindeling van goederen, digitalisering en uitdagingen voor de toekomst. 

Optimale tariefindeling

Brigitte Vandenbussche, adviseur-generaal van de Dienst Tarief bij de douane, gaf een blik achter de schermen van de goederenclassificatie. Het juist indelen van goederen is cruciaal om invoerrechten te bepalen. Tegelijk merkt Vandenbussche dat de kennis over goederenclassificatie tanende is. De douane lanceert daarom een vernieuwde app: Tarbel (over dit onderwerp leest u volgende week meer bij Flows). 

Een verkeerde indeling van goederen brengt een cascade van gevolgen met zich mee, vervolgde Daan De Vlieger van Deloitte. Het bestaan van artificiële intelligentie ziet hij als een gamechanger omdat het mogelijk wordt om inconsistenties of anomalieën te voorspellen. 

In de praktijk bestaat de grootste uitdaging erin om tariefnummers te harmoniseren, weet Geert Callebaut, customs manager EMEA, Volvo Group Truck Operations. Elke regio heeft ongeveer een miljoen verschillende onderdelen in de database, terwijl er iedere maand zowat 2.500 nieuwe classificaties binnenkomen. Volgens Callebaut is er dringend nood aan een herwerkte versie van het tariefschema, want de technologie evolueert snel. 

Digitalisering

Ook digitalisering is een terugkerend thema op het douanecongres. Werner Rens, adviseur-generaal Marketing bij de douane, overliep de diverse vereenvoudigde vormen van douaneaangiftes en de controles erop. Belangrijkste voordelen van bijvoorbeeld EIDR (Entry into the Declarant’s Records of inschrijving in de administratie), CC (Centralised Clearance of gecentraliseerde vrijmaking) of SD (vereenvoudigde aangifte) zijn dat goederen sneller vrijgegeven worden en kosten verlaagd. Maar Rens had ook aandacht voor diverse struikelblokken zoals de uitsluiting van bepaalde goederenbewegingen of het ontbreken van noodzakelijke IT-oplossingen.

De stem uit de praktijk kwam van Jessy van Aert, assistant customs & trade bij Evonik Antwerpen (foto 3). Het Duitse chemiebedrijf, dat wereldwijd 181 vestigingen en 36.000 werknemers telt, gaat ver in de toepassing van vereenvoudigde aangiften. Het bedrijf was ook een van de eerste met een AEO-vergunning in België. 

Uitdagingen

Na de koffiepauze bogen Luc Van de Velde-Poelman, adviseur-generaal-dienstchef bij de douane, en Roland De Meersman, voorzitter van Abac-Baan, zich over de problematiek van de namaak. De omvang is tien keer groter dan 25 jaar geleden. De scheepvaart blijkt het meest gebruikte transportmiddel te zijn. Maar ook de nieuwe zijderoute vanuit China vormt een uitdaging, met vooral de grensovergang Malaszewicze waar de controlemogelijkheden beperkt zijn.

Natuurlijk kon het douanecongres de brexit niet links laten liggen. Het uitstel tot 31 oktober betekent geen afstel, benadrukte Jozef Hupperetz, policy coördinator customs and indirect tax related matters bij de Europese Commissie. De onzekerheid blijft, dus bedrijven moeten zich blijven voorbereiden. Jeroen Sarrazyn, brexitcoördinator, somde de inspanningen van de Belgische douane op. 

Perceptie versus realiteit

De slotspeech van Kristian Vanderwaeren (foto 4), administrateur-generaal van de douane, stond in het teken van perceptie versus realiteit. Zo zou de ICT-performantie van de douane niet deugen, is er weinig vertrouwen, zijn er te veel controles, te weinig communicatie en denkt de douane te veel in termen van boetes. In zijn onnavolgbare stijl nuanceert Vanderwaeren dit. “De realiteit is helemaal anders. We ondertekenden een akkoord met de private sector, het principe van goede trouw staat in de wetgeving, we controleren weinig en verbeteren elke dag de performantie. Waarom is de perceptie dan toch niet goed? Door de waan van de dag. Denk maar aan terreur, war on drugs, de brexit of exportfraude.” 

Daarom pleit hij voor een eenvoudigere wetgeving, meer investeringen in technologie en de organisatie en een betere dienstverlening. “De overheid heeft ons voldoende middelen gegeven voor ICT en brexit, maar het blijft een continue strijd. Samen met de industrie moeten we aan de regering de boodschap meegeven dat een goede werking van de douane belangrijk is voor het ecnomische weefsel”, zo sloot Vanderwaeren het vijfde douanecongres af. 

Melanie De Vrieze