Hans Maertens (Voka): "Geduld van bedrijven omtrent brexit raakt op"

De haven van Zeebrugge en transporteurs met ladingen onderweg halen opgelucht adem omdat Europa een abrupte brexit vermeed. Intussen verliest de Vlaamse bedrijvenvereniging Voka stilaan haar geduld en vreest ze voor een terugval van de handel.

Havenbestuurder Joachim Coens, en met hem heel Zeebrugge, maakte zich donderdagavond in Terzake grote zorgen over een mogelijk acute harde brexit op vrijdag 12 april. Vannacht slaakten ze een zucht van verlichting toen de Europese regeringsleiders een abrupte brexit konden afwenden. “Het is een goede zaak dat we morgen vrijdag geen harde brexit krijgen. Als de Britten dan toch ooit uit de douane-unie zouden stappen, dan moet de datum op zijn minst vooraf bekend zijn.”

Was het harde brexitmes gevallen op morgen vrijdag, dan zou dat voor een flink aantal transporteurs en verladers grote administratieve problemen betekend hebben. “Heel wat ladingen vanuit bijvoorbeeld Oost- en Zuid-Europa zijn momenteel onderweg naar Zeebrugge voor verscheping naar het Verenigd Koninkrijk (VK). Tot vrijdag 23 uur – middernacht in het VK – zouden die zonder probleem op de boot kunnen gezet worden. Maar na dat moment hadden ze een douanetoelating moeten hebben en wachtte hen mogelijk een importheffing. Vanuit het VK zou plots hetzelfde gelden voor vracht met bestemming Europa.”

Tijd kopen

Met het uitstel dat de EU aan het Britse parlement verleende – uiterlijk eind oktober moet een uitstapovereenkomst goedgekeurd worden –, werd vooral tijd gekocht. Dat beseft ook Coens: “Voor de betrokken partijen valt nu geen tijd te verliezen. Het is in ieders belang dat we zo vlug mogelijk weten wanneer en hoe het VK uit de EU zal stappen. Het wordt dus hoog tijd dat het parlement in Westminster duidelijkheid schept.”

De Zeebrugse havengemeenschap, die voor bijna de helft van haar trafiek op het VK aangewezen is, was intussen al ver gevorderd met de voorbereiding van de brexit. Het digitale havenplatform RX/SeaPort stond klaar om à la minute live te gaan met ondersteuning voor administratieve formaliteiten. Transporteurs en verladers werden gewaarschuwd om zich niet zonder vooraf geregelde papieren op de terminals aan te melden. En er stond een provinciaal noodplan met wachtparkings (foto) en verkeersbijstand van de politiediensten in de steigers.

2,8% minder handel

Ook Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, is andermaal opgelucht dat een harde brexit voorlopig van de baan is. “Maar ondertussen blijven de onzekerheid en ongerustheid hoog. Er is nu even ademruimte om een politiek en economisch gedragen oplossing te vinden. Maar we weten nog steeds niet in welk systeem wij in de toekomst met het VK handel zullen drijven”, zegt gedelegeerd bestuurder Hans Maertens.

Intussen lopen de kosten voor de bedrijven op door de voorbereiding van de administratieve en logistieke processen. “Daarnaast valt de handel nu al terug. Voor het tweede jaar op rij daalde door onzekerheid de Vlaamse export naar het VK: vorig jaar met 2,8%. Deze situatie mag niet blijven aanslepen want het geduld geraakt op.”

Roel Jacobus