Zeilster-feministe Edwards bij Zeevaartschool: "Zee redde mijn leven"

Internationale Vrouwendag ging ook aan de Hogere Zeevaartschool (HZS) niet onopgemerkt voorbij. De Engelse zeilster en activiste Tracy Edwards maakte er maandag een drukbezochte tussenstop op weg naar de Brusselse première van haar docu 'Maiden'.

Tracy Edwards is een levende legende in het zeilwereldje. In 1989 stelde ze de eerste volledig vrouwelijke zeilcrew samen voor deelname aan de Whitbreadzeilrace rond de wereld. Edwards, toen pas 24, had er op dat moment al verschillende jaren op zee opzitten, nadat ze op haar vijftiende van school was gegaan. "De zee heeft mijn leven gered", zegt ze daar nu over. Er waren maar weinig vrouwen in het zeilwereldje, en hun rol was bijna altijd beperkt tot die van kok of stewardess. Dat moest maar eens veranderen, vond Edwards. In 1989 kon ze, met de steun van de Jordaanse koning Houssein, een zeilboot – de 'Maiden' –  kopen en uitrusten voor de Whitbread. Ondanks alle scepsis wonnen de dames twee zware etappes en haalden ze de eindmeet als winnaar in hun klasse. Vanaf 2014 werd de Maiden gerestaureerd en vaart de boot de wereld rond voor educatieve doeleinden. Edwards' avonturen werden in een documentairefilm gegoten die maandagavond zijn Brusselse première beleefde. Maar eerst nam Edwards uitgebreid de tijd om de studenten van de Hogere Zeevaartschool toe te spreken. 

'Vrouwen kunnen niet navigeren'

'Vrouwen kunnen helemaal niet navigeren', 'Dit is toch echt niet hoe Nelson het zou hebben gedaan': het is maar een greep uit de opmerkingen waartegen Edwards moest optornen om het 'Maiden'-avontuur tot een succes te maken. Toch is haar boodschap er geen van rabiaat anti-mannenfeminisme. "Bij onze tweede deelname aan de race, met een gemengde crew van mannen en vrouwen, wonnen we, braken we records met hopen. Zeilen met mannen aan boord is wel smeriger. Wanneer wij een haven binnenliepen, fristen de vrouwen zich op terwijl de mannen wilden pronken met hun baarden en lange haar."

Intelligente mannen

Ook aan de Zeevaartschool leeft de kwestie van gendergelijkheid, dat merk je aan de vragen van de studenten. Hoewel er nog een meerderheid van mannen rondloopt, zie je er een belangrijk contingent vrouwen, dat ook in de studentenverenigingen een rol opneemt. "Intelligente mannen beseffen dat de gelijkheid er komt", meent Edwards. "Vroeger was het een onderwerp voor vrouwen onder elkaar, nu zijn ook de mannen bij het gesprek betrokken. De jonge generatie heeft niet de bagage van vooroordelen en patriarchaat die de mannen en vrouwen van mijn generatie moesten overwinnen. Meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen is ook nodig als we deze planeet willen redden." 

Achteraf is Edwards opgetogen over wat ze aan de HZS heeft gezien. "België loopt echt voorop qua gendermix, dat merk je goed in deze school. Het lijkt vanzelf te gaan, terwijl het in het Verenigd Koninkrijk vaak nog 'van moetens' is."

Directeur Rowan Van Scharen deed Edwards na afloop nog een insigne en wimpel van de Hogere Zeevaartschool cadeau (foto). Hij ziet Edwards' verhaal vooral als een motivatie voor de vrouwen én mannen om voluit te gaan.

Michiel Leen