Vlaamse regering neemt nieuwe horde voor bouw Saeftinghedok (UPDATE)

De Vlaamse regering legt op de valreep het 'ontwerp voorkeurbesluit' voor extra containercapaciteit in Antwerpen vast. Zoals verwacht een lightversie van het Saeftinghedok, met ook extra ruimte aan de Noordzeeterminal en achter de sluizen.

(update 13.20 uur)

Enkele dagen na de oproep van het havenbedrijf om haast te maken rond het dossier 'Extra Containercapaciteit Antwerpen' (ECA) zette de Vlaamse regering vandaag de volgende stap in het dossier. Op het Voka-verkiezingsdebat vorige week had Bart De Wever overigens al aangegeven dat die beslissing vandaag zou bekendgemaakt worden. Vandaag 'lekte' minister Koen Van den Heuvel de beslissing naar Gazet van Antwerpen. Met het 'ontwerp voorkeurbesluit' kiest de Vlaamse overheid zoals verwacht definitief voor het alternatief dat minister Ben Weyts ongeveer elf maanden geleden lanceerde.

In grote lijnen houdt het plan in dat er een nieuw getijdendok wordt gegraven via een 'Deurganck' aan de MPET-zijde in het Deurganckdok. Dat zou goed moeten zijn voor 3,2 miljoen teu. Daarbij wordt er alleen containeractiviteit ontwikkeld op de zuidelijke kant van het nieuwe dok, waardoor het dorp Doel wordt gespaard. Op 1 juni 1999 had de toenmalige regering Vandenbrande nochtans al beslist dat Doel als woongebied van het gewestplan zou verdwijnen. De redding van Doel zorgde bij de private ondernemers in de haven voor bezorgde reacties. Zij vragen dat het voortbestaan van Doel niet verhindert dat het nieuwe dok volledig operationeel kan zijn. “Een extern onderzoeks- en ontwerpbureau zal een toekomstvisie uittekenen voor het gedoemd gewaande polderdorp”, zegt Ben Weyts in dat verband.

Achter de sluizen

Naast het nieuwe Saeftinghedok voorziet het ECA-plan aan de overkant van de Schelde, aan de Noordzeeterminal, nog in een extra zeeligplaats voor de zeevaart en de binnenvaart. Op linkeroever komen ook nog twee zeeligplaatsen en vier ligplaatsen voor de binnenvaart achter de sluizen. Er komen ook nog een containerterminal door demping van het Noordelijk Insteekdok, 'dedicated’ binnenvaartligplaatsen aan de oostelijke zijde van het Doeldok en een containerterminal aan het Waaslandkanaal ten westen van de Kieldrechtsluis. Al deze ingrepen zouden nog eens 4 miljoen teu extra capaciteit met zich mee brengen.

Mobiliteit

"Er komen flankerende maatregelen om de overlast voor de omgeving maximaal te beperken", zegt de Vlaamse regering in een mededeling. "Er zal ook extra geïnvesteerd worden in mobiliteitsmaatregelen in het Waasland om te vermijden dat de regio belast wordt. Zo wordt er een RUP gemaakt voor de verbinding tussen de E34 en de N70. Een ander voorbeeld zijn de werken voor de westelijke ontsluiting van de Waaslandhaven, die in 2021 moeten starten. De hinterlandontsluiting van de extra containers moet bovendien voornamelijk verlopen via spoor en binnenvaart – en niet via vrachtwagens. Dankzij de concentratie van de extra containers ten noorden van het Deurganckdok en ten zuiden van het nieuwe dok, kan de afvoer van containers voornamelijk georganiseerd worden via binnenvaart en spoor. Het goedgekeurde ontwerp voorziet speciale binnenvaartkaders en de nodige spoorinfrastructuur. Zo kan de meerderheid van alle zeecontainers (57%) vervoerd worden naar het hinterland via binnenschip (42%) of trein (15%).

Bezwaarschriften

De keuze voor dit 'ontwerp voorkeurbesluit' is een belangrijke stap in het ECA-proces. Met deze keuze gaat de Vlaamse regering verder op het gekozen pad. Er wordt in deze beslssing ook gereageerd op alle adviezen van de betrokken partijen, zoals gemeentebesturen, overheidsadministraties, adviesraden. Op 8 juni start het openbaar onderzoek waarbij iedereen, dus ook de niet-betrokken partijen in de hele ECA-procedure, gedurende zestig dagen de kans krijgen om eventuele bezwaarschriften tegen de plannen in te dienen. Het openbaar onderzoek zal lopen tot en met 17 augustus. In de gemeenten Antwerpen, Beveren, Sint-Gillis-Waas, Stabroek en Zwijndrecht zullen alle relevante documenten ter inzage liggen. Iedereen kan opmerkingen indienen. Daarna moet de overheid dan op de bezwaarschriften reageren of anticiperen met aanpassingen.

Jaarwissel

Volgens de voorlopige planning zou de te vormen nieuwe Vlaamse regering daarna het definitieve voorkeurbesluit rond de jaarwissel nemen. Daarmee komt dan een einde aan de onderzoeksfase. Eens dat besluit er is, start de uitwerkingsfase waarin het dok op de tekentafel verder in detail wordt ontworpen. Op dat moment worden alle details – zoals het aantal ligplaatsen, de lengte, diepte en breedte – vastgelegd. Eens dat klaar is, kunnen de vergunningsaanvragen de deur uit. Met ook dan weer een openbaar onderzoek. Het is niet duidelijk hoelang die uitwerkingsfase zal duren.

Havenbedrijf positief

Het Havenbedrijf Antwerpen reageert positief op de nieuwe stap. “Wij zijn erg tevreden”, zegt CEO Jacques Vandermeiren. “Dit is een belangrijke stap voor ons. De uitbreiding van de containercapaciteit in de Antwerpse haven is noodzakelijk om een duurzame groei te kunnen blijven realiseren en zo onze internationale leiderspositie en rol als motor voor de Belgische economie te consolideren. Dit blijkt door de groei- en recordcijfers die we de afgelopen jaren neerzetten, en het is wat onze klanten van ons verwachten.”

Lees vandaag ook het opiniestuk 'Maak van een dok geen dierentuin'. 

Bart Timperman