Twee Wase bezwaren bij Raad van State tegen keuze nieuw containerdok

Er liepen bij de Raad van State al twee verzoeken tot vernietiging van het voorkeursbesluit extra containercapaciteit voor de haven van Antwerpen binnen. Indieners zijn de vzw Erfgoedgemeenschap Doel & Polder en 'Polder van het Land van Waas'.

Na de bekendmaking van het definitieve voorkeursbesluit voor Extra Containercapaciteit Antwerpen (ECA) startte een periode van zestig dagen waarin procedures bij de Raad van State konden opgestart worden tegen dit besluit. Deze termijn werd omwille van de coronacrisis, zoals voor alle openbare onderzoeken, verlengd.

Erfgoed

Op dit moment zijn twee verzoeken tot vernietiging van dat voorkeursbesluit van de Vlaamse regering ingediend. De ene indiener is de vzw Erfgoedgemeenschap Doel & Polder. Dat is een vereniging die strijdt voor het bedreigde erfgoed van Doel en zijn polders. Volgens de vereniging is voldoende economische groei mogelijk binnen de huidige grenzen van de haven. 

Polder

Daarnaast vraagt ook 'Polder van het Land van Waas' de vernietiging van het voorkeursbesluit. Dat polderbestuur is verantwoordelijk voor het waterbeleid, maar ook voor het beheer van polderwegen, polderbermen enzovoort. Het is een autonoom bestuur dat, onder toezicht van de provincie en het Vlaams Gewest, binnen de grenzen van zijn ambtsgebied werkt. Het ambtsgebied van de huidige Polder van het Land van Waas is ongeveer 13.000 ha groot en strekt zich gedeeltelijk uit over het grondgebied van de gemeenten Beveren, Sint-Gillis-Waas en Zwijndrecht. De algemene vergadering van de Polder van het land van Waas bestaat uit allen die een zakelijk recht uitoefenen in het poldergebied. De voorzitter van het bestuur is de dijkgraaf.

Verder tekenen

"Beide bezwaren gaan zowel over het inhoudelijke van het besluit als over vormelijke elementen", bevestigt secretaris-generaal Filip Boelaert van het Departement Mobiliteit en Openbare Werken. Hij is ook voorzitter van het ECA-overleg. "Het gaat om verzoeken tot vernietinging van het besluit, niet om opschorting." 

Een eventueel verzoek tot schorsing zou er toe leiden dat alle eventuele ontwikkelingen moeten wachten tot de Raad van State heeft beslist over het al dan niet schorsen. Nu kan er nog worden verder getekend aan de plannen zoals ze in het voorkeursbesluit staan.

Minister

Bevoegd Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Lydia Peeters vindt de twee verzoeken tot schorsing jammer. “De procedure Complexe Projecten is destijds ingevoerd in het kader van ‘Versnelling van investeringsprojecten” en is gericht op de realisatie van een complex investeringsproject met een maximum aan draagvlak. Het is dan ook spijtig dat na een uitgebreide procedure waar inspraak, participatie en samenwerking centraal staat, er nadien toch juridische stappen volgen. Eerder kregen we ook al kennis van verzoekschriften tot nietigverklaringen van het voorkeursbesluit voor de nieuwe sluis in Zeebrugge. Op termijn moeten we die aanpak best gaan evalueren, want die kwam er net om infrastructuurwerken te kunnen versnellen. Gelukkig verhinderen deze procedures bij de Raad van State niet dat er rond de projecten verder studiewerk en onderzoek wordt verricht.”

Werkgevers

Stephan Vanfraechem van Alfaport Voka, dat de private ondernemers in de Antwerpse haven vertegenwoordigt, reageert eveneens teleurgesteld. "Ik kan inhoudelijk niet reageren omdat ik de argumenten van beide partijen onvoldoende ken", zegt hij. "Maar ik ben natuurlijk teleurgesteld. Want deze hele procedure Complex Project heeft net de bedoeling om tot een draagvlak te komen waar iedereen zich in kan vinden. Het voorkeursbesluit ligt ook ver weg van wat wij vanuit de ondernemerskant als oplossing wensen. Maar wij vonden het gepast om ons in te schakelen in de filosofie van het hele project. De doelstelling daarvan was snelheid winnen en rechtszekerheid creëren. Dat eerste is niet echt goed gelukt. Ook het andere element blijkt nu bij de eerste test ook niet echt te lukken. Natuurlijk staat het in ons land iedereen vrij om naar de rechter te gaan. Dat respecteer ik. Maar als betrokken partijen in dit dossier niet bereid zijn om hun beginpositie te verlaten en blijven zitten in het eigen grote gelijk, dan heeft al dat overleggen natuurlijk weinig zin. Maar goed, we zullen nu moeten afwachten hoe de Raad van State beslist."

Complex project

De procedure complex project ECA werd jaren geleden al opgestart om te bekijken wat de beste oplossing is om de haven van Antwerpen extra containercapaciteit te geven. In 2016 haalden de tegenstanders van het Saeftingehok hun slag thuis in een andere procedure. Toen vernietigde de Raad van State een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) dat moest leiden tot een nieuw dok. Omdat die vernietiging was verwacht, werd daarvoor al gestart met de procedure complex project ECA. Dat leidde in 2016 tot een hele reeks voorstellen die nadien steeds werden verfijnd en bijgestuurd. Het concept Procedure Complex Project werd in 2014 uitgewerkt door de Vlaamse regering. De procedure moest voor projecten van groot maatschappelijk en ruimtelijk-strategisch belang, leiden tot een geïntegreerd vergunningen- en ruimtelijk planproces. Op die manier wou men vermijden dat na lange procedures lange juridische betwistingen nog voor meer vertragingen zouden zorgen.

Projectaanpak

Na de beslissing van de Vlaamse regering wordt er verder gewerkt met het uittekenen van de diverse elementen van dat voorkeursbesluit. Dat gebeurt met een reeks projecten die individueel of in clusters van ruimtelijk samenhangende deelprojecten een procedure doorlopen. Zo wordt gewerkt aan een projectbesluit rond de Containercluster Linkerscheldeoever (CCL) en een projectbesluit: Westelijke Ontsluiting Waaslandhaven (WOW). Voor de elementen die betrekking hebben op de Noordzeeterminal (rechteroever) en Bieshoek (Linkeroever) wordt gewerkt aan een omgevingsvergunning.

Afwachten

De verlengde termijn om naar de Raad van State te stappen tegen het voorkeursbesluit loopt af op 2 juni. Het zou dus kunnen dat er nog extra verzoeken worden ingediend. Het is evenmin bekend hoelang de Raad van State kan doen over een uitspraak over deze twee verzoeken tot vernietiging.

Bart Timperman