Taverne Kerkschip, een unieke oase in de haven, hoopt op toerisme

In deze vakantiereeks bezoekt Flows elke dag een horecazaak met een link naar de maritieme, transport- of logistieke sector. Hoe gaat het daar na corona? Vandaag het Kerkschip St-Jozef in het Antwerpse Houtdok.

Een uniek betonnen nazioorlogsschip. Beschermd Vlaams varend erfgoed. Een kerk en een parochiecentrum. Een taverne/restaurant met feestzaal in de eigengereide sfeer van een binnenschip. Het Kerkschip is dat allemaal. Het is daarmee een van de meest intrigerende horecazaken, in een uithoek van de oude haven waar volkse etablissementen net zoals dokwerkers steeds zeldzamer worden.

‘Taverne Kerkschip terug open’ hangt er nog aan de reling. Het klinkt actueel maar dat bordje slaat nog op de periode toen Tim Verbist (foto 2) de taverne overnam: in augustus 2018. De eigenaar, de vzw Apostolaat der Schippers, was toen enkele maanden op zoek naar een nieuwe gerant. Tim, een gediplomeerd kok met een indrukwekkend horecaparcours, vloog er meteen in. Tot in maart ook voor hem de coronabijl viel.

Van Kanaaldok naar Houtdok

“Ik heb er nachten niet van geslapen. Mijn vrouw heeft zich de ogen uitgeweend”, zucht Tim aan de merkwaardige toog: een oude reddingssloep. “Wij hebben twee seizoenen waarbinnen we het moeten waarmaken: van maart tot eind mei en van oktober tot eind december. Net bij het begin van dat eerste seizoen: alles dicht.” 

“Het Kerkschip lag veertig jaar lang aan Kaai 528 in het Kanaaldok. Daar konden binnenschippers langszij afmeren en waren er ook heel wat dokwerkers in de buurt. Sinds 2012 ligt het in het Houtdok, een dood dok. De dokwerkers zijn weggevallen sinds het Kot is opgedoekt. Mijn belangrijkste bron van inkomsten zijn feesten met een specialiteit van koud buffet. Daarnaast toeristenbussen met ’s ochtends koffie en koffiekoeken of ’s middags een maaltijd. Maar het Kerkschip leent zich ook perfect om vanuit de vele bedrijven uit de omtrek eens met een klant rustig iets te komen eten. Wij bieden de klanten een, laat ons zeggen, ‘beperkte herkenbare Vlaamse schotel’. Wij mikken veeleer op de gewone werknemers. Dat zie je aan onze prijzen. Maar bazen zijn uiteraard ook welkom.”

Havenhuis op drie minuten

“In de eerste plaats is het schip een parochiehuis. Daarnaast hebben een aantal verenigingen hier hun vaste stek zoals de Koninklijke Schippersgilde, de Lourdesvrienden, de ‘Scheepsboys & Girls’. ’s Zondags zijn het vooral schippersfamilies die hier naar de mis komen en nadien nog iets drinken of blijven eten. De schippers vormen een gemeenschap die sterk aan elkaar hangt. Zij hebben hier hun feestjes. Jaarlijks hebben we hier zowat veertig doopplechtigheden. Ook foormensen passeren wel eens voor bijvoorbeeld een doop.”

“Toen tram 24 tot het Havenhuis werd doorgetrokken – op drie minuten stappen van hier – werd het drukker. Parkeren is hier, zeker op zondag, helemaal geen probleem.”

“Plotseling viel alles weg. De terugval was zo erg dat ik noodgedwongen een bijkomende job heb aangenomen. Zeg niet dat we al in postcorona zitten. Toeristenbussen zijn er nog niet. Wie durft er nu collectieve uitstappen plannen? En grote buffetten mogen nog niet want dan zou je telkens alles moeten ontsmetten. We hebben wel al weer recepties. Zo bijvoorbeeld voor een pensionering van iemand uit het Havenhuis. Gelukkig zijn sinds 15 juni de erediensten terug toegelaten. De schippers kwamen direct bijna allemaal terug, zij het met veel minder plaatsen in de kapel.”

Zelfbedruipend

Terwijl na de zondagsmis de schippers hun plaatsje zoeken in de grote feestzaal, geven Jean Willems (74) en Eddy Munghen (64) toelichting. Allebei zijn ze bestuurslid van de vzw Apostolaat der Schippers. Jean was heel zijn leven schipper, Eddy werkte eerst als sassenier, later als assistent-hoofdverkeersleider.

Allebei benadrukken ze: “Wat de godsdienstige kant betreft, hangen we af van het bisdom. Maar de vzw is eigenaar van het schip. We moeten zelfbedruipend zijn. Dat halen we uit de huur van de uitbating, uit het stoelgeld, uit rondleidingen. Er is hier ook een binnenvaartmuseum aan boord. Sinds we ‘varend erfgoed’ werden, krijgen we weliswaar voor onderhoudswerken 80% subsidie maar dan nog blijft het zwaar. Alleen al om in regel te zijn met de veiligheidsvoorschriften.” 

Toeristen

Jean en Eddy beseffen dat het kerkgaand schipperspubliek niet echt jong is en dokwerkers komen er door de ligging ook vrijwel niet meer. “We hopen dat toeristen dit toch wel unieke schip meer zullen ontdekken en dat de stad daar een handje zal in helpen. De stadsgidsen kennen ons alvast. En toen burgemeester Bart De Wever hier tijdens de Bevrijdingsfeesten in 2018 voor het eerst eens kwam kijken en de kranten daarover schreven, kwamen er de dagen daarop opmerkelijk meer bezoekers.”

Kerkschip St Jozef, Houtdok 25A, 2030 Antwerpen
www.kerkschip-antwerpen.be

Paul Verbraeken